Aziziye'nin çalışma hayatı, Erzurum'un diğer merkez ilçelerinden belirgin biçimde ayrılır. Dadaşkent ve Ilıca çevresindeki küçük sanayi alanlarında metal, oto tamir ve imalat atölyeleri; köylerde besi çiftlikleri, mandıralar ve tarım işletmeleri; Ilıca'daki termal tesiste ve çevresindeki konaklama işletmelerinde çalışanlar ilçenin başlıca işgücünü oluşturur. Bu işyerlerinin çoğu küçük ölçekli ve aile işletmesidir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Aziziye'de çalışan işçilere ve işverenlere iş hukuku uyuşmazlıklarında danışmanlık ve vekillik yapıyoruz.
Dava Erzurum İş Mahkemesinde
Aziziye'de faal bir adliye bulunmadığından, ilçedeki işyerlerinden doğan iş davaları Yakutiye'deki Erzurum Adliyesi'nde bulunan iş mahkemelerinde görülür. Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai ve işe iade taleplerinde önce arabulucuya başvurmak zorunludur; iş kazasından doğan tazminat talepleri de bu şarta tabidir. İşe iade talebinde bir aylık arabuluculuk başvuru süresi, işten çıkarma bildiriminin işçiye ulaştığı günden işlemeye başlar.
Sanayi Atölyelerinde İş Kazaları
Dadaşkent'teki metal atölyelerinde ve oto tamir işyerlerinde kaynak, kesme ve pres işleri, el ve göz yaralanmaları, yanıklar ve ağır parça düşmesi gibi kazalara yol açabilir. Kış aylarında atölyelerin ısıtılması için kullanılan sobalar ve kapalı ortamda çalışan araçlar, karbonmonoksit zehirlenmesi riski taşır. İşveren, işyerinin büyüklüğü ne olursa olsun risk değerlendirmesi yapmak, koruyucu ekipman sağlamak ve çalışanı eğitmekle yükümlüdür. Kaza sonrasında işçinin maddi ve manevi tazminat hakkı, SGK'nın sağladığı gelirden ayrı olarak değerlendirilir. Çırak ve stajyer olarak çalışan gençlerin kazalarında da işverenin sorumluluğu devam eder.
Tarım ve Hayvancılık İşletmelerinde Çalışanlar
Aziziye'nin köylerindeki besi çiftliklerinde, mandıralarda ve tarlalarda çalışanlar bakımından ilk soru, İş Kanunu'nun uygulanıp uygulanmadığıdır. Elli işçiden az çalıştırılan tarım ve orman işlerinde İş Kanunu uygulanmaz; bu durumda Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesine ilişkin hükümleri devreye girer ve kıdem tazminatı gibi bazı haklar farklı değerlendirilir. Bununla birlikte, ücret alacağı, sigorta kaydı ve iş kazasında tazminat hakları her durumda vardır. Tarım işçilerinin sigortasız çalıştırılması da sık rastlanan bir sorundur.
Termal Tesis ve Konaklama Çalışanları
- Vardiyalı çalışma: Haftanın her günü açık olan tesislerde hafta tatili ve resmî tatil ücretleri.
- Havuz ve hamam personeli: Islak zeminde kayma ve sıcak su kaynaklı yanık riskleri.
- Taşeron çalışanlar: Belediye veya başka kurumlara ait tesislerde çalışan şirket personelinin hakları.
Küçük İşverenler İçin Notlar
Aziziye'deki atölye ve çiftlik sahiplerinin önemli kısmı birkaç çalışanla iş gören küçük işverenlerdir. Bu işletmelerde yazılı iş sözleşmesi yapılmaması, ücretin elden ödenmesi ve fazla çalışmanın kayıt altına alınmaması, uyuşmazlık çıktığında işvereni ispat bakımından zor durumda bırakır. Ücretin banka aracılığıyla ödenmesi, puantaj tutulması, iş güvenliği eğitimlerinin belgelenmesi ve işten ayrılışta ibranamenin usulüne uygun düzenlenmesi bu riski azaltır. İş kazası hâlinde kazanın kanuni süre içinde SGK'ya bildirilmesi de işveren yükümlülüklerindendir; bildirimin yapılmaması ayrıca idari yaptırım doğurur.
Aziziye'den Gelen Sorular
Atölyede yıllarca sigortasız çalıştım; şimdi ne yapabilirim?
Sigortasız geçen sürelerin tespiti için SGK'ya karşı hizmet tespiti davası açılabilir; bu dava hak düşürücü süreye tabidir. Aziziye'deki atölyelerde çalışan iş arkadaşlarınızın tanıklığı ve ödeme kayıtları ispatta önemlidir.
Aziziye'de işinizle ilgili bir sorun yaşıyorsanız, belgelerinizi ilk görüşmede birlikte inceleyip süreleri netleştirebiliriz.
