Fazla Mesai Nedir ve Hukuki Temeli
4857 sayılı İş Kanunu’na göre, haftalık 45 saati aşan çalışmalar “fazla mesai” olarak tanımlanır. 2025 yılı itibarıyla bu kapsamdaki uygulamalar ve işçi hakları önemini korumaktadır. Fazla çalışma durumunda işverenin belirli yükümlülükleri bulunmaktadır.
Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Fazla mesai ücretinin doğru hesaplanması, hem işçi hem de işveren için kritik öneme sahiptir. İşte temel adımlar:
Saatlik Brüt Ücretin Belirlenmesi
Aylık brüt ücretinizden saatlik ücretinizi bulmak için aşağıdaki formülü kullanırız:
Saatlik Ücret = Aylık Brüt Ücret / 225Buradaki 225 sayısı, bir ayda ortalama çalışma saatini temsil eder (pratikte ve mevzuatta kabul edilen değer).
Fazla Mesai Ücretinin Hesaplanması
Saatlik ücretiniz bulunduktan sonra, fazla mesai ücreti aşağıdaki formülle hesaplanır:
Fazla Mesai Ücreti = Saatlik Ücret x 1.5 x Fazla Çalışılan SaatBu formül, normal çalışma ücretinin %50 fazlasıyla ödenmesi gerektiğini ifade eder.
Örnek Fazla Mesai Hesaplaması
Diyelim ki bir işçinin aylık brüt ücreti 25.000 TL ve o ay içerisinde 15 saat fazla mesai yapmıştır:
- Saatlik Ücret Hesaplaması:
25.000 TL / 225 = 111.11 TL (yaklaşık) - Fazla Mesai Ücreti Hesaplaması:
111.11 TL x 1.5 x 15 Saat = 2.499.98 TL
Bu durumda işçi, normal maaşına ek olarak 2.499.98 TL fazla mesai ücreti hak edecektir.
İşçi Hakları ve İşveren Yükümlülükleri
- Fazla mesainin yazılı onay ile yapılması esastır. İşçinin onayı olmadan fazla mesai yaptırılamaz.
- İşveren, fazla mesai kayıtlarını düzenli tutmak ve işçiye yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.
- İşçinin fazla mesai ücretini zamanında ve eksiksiz alması yasal hakkıdır.
- Fazla mesai yerine serbest zaman kullanma hakkı da bulunmaktadır.
