Karabük'te tazminat davalarının en ağır yükünü sanayi taşır. Demir-çelik fabrikasında, haddehanelerde ve döküm atölyelerinde yaşanan kazalar, çalışanların ve ailelerinin hayatını bir anda değiştirir. Bunun yanında Karabük–Safranbolu arasındaki yoğun trafik, Yenice yolunun virajları, hastanelerde yaşanan tıbbi hatalar ve kamu hizmetinin kusurlu işlemesinden doğan zararlar da Karabük'te sık karşılaşılan tazminat konularıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Karabük'te zarar görenlerin taleplerini delillendirir, hesaplamayı doğru temele oturtur ve davayı doğru mahkemede açar.
Hangi Zarar, Hangi Mahkeme?
Tazminat davasında ilk soru görevli mahkemedir ve yanlış seçim zaman kaybettirir:
- İş kazası ve meslek hastalığı: İşverene karşı açılan tazminat davaları iş mahkemesinde görülür; Karabük Adliyesi'nde iş mahkemeleri bulunur.
- Trafik kazası ve genel haksız fiiller: Asliye hukuk mahkemesi. Karabük merkezde, Safranbolu'da, Eskipazar'da ve Yenice'de asliye hukuk mahkemeleri vardır.
- Kamu hizmetinden doğan zararlar: Belediye, devlet hastanesi ya da başka bir kamu kurumunun eyleminden doğan zararlarda tam yargı davası açılır; Karabük için yetkili mahkeme Karabük İdare Mahkemesi'dir.
Hukuk mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf incelemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde, idare mahkemesi kararlarına karşı ise Ankara Bölge İdare Mahkemesi'nde yapılır.
İş Kazasında Tazminat Kalemleri
Karabük'te iş kazası geçiren bir çalışan, işverenden şu kalemleri talep edebilir:
- Sürekli iş göremezlik tazminatı: Maluliyet oranı, yaş, ücret ve bakiye çalışma ömrü üzerinden aktüerya bilirkişisince hesaplanır.
- Geçici iş göremezlik ve tedavi giderleri: SGK'nın karşılamadığı kısım.
- Manevi tazminat: Kazanın ağırlığı, kusur durumu ve tarafların ekonomik durumu dikkate alınarak takdir edilir.
Ölümlü kazalarda eş, çocuklar ve gerektiğinde anne-baba destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat isteyebilir. SGK'nın bağladığı gelirlerin peşin sermaye değeri maddi tazminattan düşülür; bu nedenle kurum dosyası mutlaka incelenmelidir. Alt işveren işçisinin kazasında asıl işveren ile alt işveren birlikte sorumlu tutulabilir.
Kusur Raporu Neden Bu Kadar Önemli?
Tazminatın miktarını belirleyen ana unsurlardan biri kusur oranıdır. Fabrika kazalarında iş güvenliği bilirkişileri; risk değerlendirmesinin yapılıp yapılmadığını, kişisel koruyucu donanımın verilip kullanımının denetlenip denetlenmediğini, makine korumalarını ve eğitim kayıtlarını inceler. İşçiye yüklenen müterafik kusur tazminattan indirime yol açar. Ceza soruşturmasında alınan kusur raporu hukuk mahkemesini bağlamaz, ancak önemli bir delildir; iki rapor arasında çelişki varsa itiraz etmek gerekir.
Meslek Hastalıkları: Geç Fark Edilen Zararlar
Uzun yıllar gürültü, toz ve gaz ortamında çalışmış emekliler, işitme kaybı ya da solunum yolu hastalıklarını çoğu zaman işten ayrıldıktan sonra fark eder. Meslek hastalığı tespitinde hastalığın işle illiyet bağı ve yükümlülük süresi tartışılır; SGK Sağlık Kurulu kararlarına itiraz mümkündür. Hastalık tespit edildikten sonra işverene karşı tazminat davası açılabilir.
SGK da iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle yaptığı ödemeleri ve bağladığı gelirleri, kusurlu işverenden ve kusurlu üçüncü kişilerden rücuen talep edebilir. Karabük'te bu rücu davaları sanayi işverenleri için ciddi bir mali yük oluşturur. İşçinin açtığı davadaki kusur tespiti rücu davasında da tartışıldığından, işveren açısından kusur raporuna zamanında ve gerekçeli itiraz etmek her iki dosyanın sonucunu etkiler.
Kamu Kurumlarına Karşı Tazminat: Önce İdareye Başvuru
Belediyenin bakımsız bıraktığı bir yol çukuru, kaldırımda düşmeye yol açan bir engel, devlet hastanesinde kusurlu bir tedavi ya da bir kamu aracının çarpması gibi olaylarda zarar gören, doğrudan dava açamaz. İdari eylemden doğan zararlarda önce, eylemi öğrenme tarihinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurulması gerekir. İdare talebi reddederse ya da altmış gün içinde cevap vermezse, altmış gün içinde tam yargı davası açılır. Karabük'te bu davalar Karabük İdare Mahkemesi'nde görülür.
Zamanaşımı
Haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde zamanaşımı, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıldır; fiil aynı zamanda daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanır. İş kazasından doğan ve iş sözleşmesine dayanan taleplerde ise on yıllık zamanaşımı uygulanır. İdari eylemden doğan zararlarda önce idareye başvurulması ve sürelerin ayrıca takip edilmesi gerekir.
Karabük'ten Gelen Sorular
Kazadan sonra işverenle anlaşma imzaladım; yine de dava açabilir miyim?
İbranamenin geçerliliği; imzalandığı tarih, ödenen tutarın gerçek zararla orantısı ve iradenin serbestçe oluşup oluşmadığı gibi ölçütlerle denetlenir. Belgeyi inceletmeden bir sonuca varmamak gerekir.
Safranbolu'daki bir otelde yaralandım; kime başvurmalıyım?
Konaklama tesisi, misafirlerin güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Olay tutanağı, sağlık raporları ve tanıklarla birlikte işletmeye ve varsa sorumluluk sigortacısına başvurulabilir.
Karabük'te bir kaza ya da kusurlu hizmet nedeniyle zarar gördüyseniz, zamanaşımı işlemeden Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşerek talebinizi birlikte değerlendirebilirsiniz.
