Battalgazi'de tazminat dosyalarının bir kısmı, kayıpların en ağır olduğu 6 Şubat 2023 gecesine uzanır: yıkılan apartmanlar, enkazda hayatını kaybeden aile üyeleri, ağır yaralanmalar. Bir kısmı ise depremin ekonomik sonuçlarından doğar: dükkânı, deposu ya da atölyesi yıkılan esnafın ticari kayıpları. İlçedeki büyük hastaneler nedeniyle tıbbi müdahalelerden doğan zararlar, şantiyelerdeki iş kazaları ve trafik kazaları da tazminat davalarının diğer kaynaklarıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Battalgazi'deki zarar görenlere ve ailelere bu davalarda vekillik yapıyoruz.
Yıkılan Binalar İçin Tazminat
Depremde yıkılan bir bina nedeniyle hayatını kaybedenlerin yakınları ve yaralananlar, binanın yapımında kusuru bulunan müteahhit, proje müellifi ve yapı denetim kuruluşuna karşı haksız fiil hükümlerine dayanarak tazminat davası açabilir. Bu davalar Malatya Adliyesi'ndeki asliye hukuk mahkemelerinde görülür. Ruhsat ve denetim süreçlerinde idarenin hizmet kusuru iddia ediliyorsa, idareye karşı tam yargı davası Malatya idare mahkemelerinde açılır. Malatya ağır ceza mahkemelerinde süren deprem davalarındaki bilirkişi raporları, tazminat davalarında kusurun ispatı için önemli bir kaynaktır.
Esnafın İş Yeri ve Ticari Kayıpları
Battalgazi'deki çarşının yıkılmasıyla birlikte pek çok esnaf yalnızca dükkânını değil, stoklarını, makinelerini ve müşteri çevresini de kaybetti. Bu zararlar için başvurulabilecek kaynaklar şunlardır:
- İş yeri ve emtia sigortası, deprem teminatı varsa kâr kaybı teminatı,
- Binanın yıkılmasında kusuru bulunanlara karşı haksız fiil davası,
- Yıkım ve enkaz kaldırma sırasında idarenin eylemlerinden doğan zararlar için tam yargı davası,
- Kiracı esnaf açısından kiraya verenle ilişkiden doğan talepler.
Ticari kayıpların ispatı için defter kayıtları, faturalar, stok listeleri ve vergi beyannameleri bir arada değerlendirilir.
Tıbbi Müdahalelerden Doğan Zararlar
İnönü Üniversitesi'ne bağlı hastaneler gibi kamu sağlık kuruluşlarında verilen hizmetten doğan zararlar için hekime değil idareye karşı tam yargı davası açılır; bu dava Malatya idare mahkemelerinde görülür. Özel sağlık kuruluşlarındaki zararlar ise adli yargının konusudur. Her iki durumda da tıbbi kayıtların eksiksiz edinilmesi ve bilirkişi incelemesi davanın temelini oluşturur.
Bahçelere ve Tarlalara El Atma
Battalgazi'nin kırsal mahallelerinde yol, kanal ya da altyapı çalışmaları sırasında bir bahçenin ya da tarlanın kamulaştırma yapılmadan fiilen kullanılması, kayısı ağaçlarının sökülmesi veya arazinin kullanılamaz hale gelmesi durumlarıyla karşılaşılabilir. Kamulaştırmasız el atma olarak adlandırılan bu durumda malik, taşınmazın bedelinin ödenmesi ya da el atmanın önlenmesi için dava açabilir. Battalgazi'de bu tür davalarda el atmanın tarihi, ağaçların yaşı ve verimi ile arazinin niteliği bilirkişi incelemesiyle belirlenir; bu nedenle el atmadan önceki duruma ait fotoğraf ve kayıtlar değerlidir.
Destekten Yoksun Kalma ve Manevi Tazminat
Hayatını kaybeden kişinin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk ve anne-baba, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Manevi tazminat ise yakınını kaybedenlerin ve ağır yaralananların yaşadığı acının karşılığı olarak, kusurun ağırlığı ve olayın koşulları dikkate alınarak belirlenir. Zamanaşımı süreleri ve idareye başvuru süreleri dosyanın niteliğine göre farklı hesaplanır; bu sürelerin erken belirlenmesi önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Dükkânım yıkıldı, sigortam yoktu; kimden tazminat isteyebilirim?
Binanın yıkılmasında kusuru bulunan kişiler ve kurumlar araştırılmalıdır. Kusurun tespiti için ceza dosyasındaki ve idari süreçteki teknik raporlar önem taşır.
Hastanede yaşanan bir hata için nereye dava açılır?
Kamu hastanesinde yaşandıysa Malatya idare mahkemelerinde idareye karşı, özel hastanede yaşandıysa adli yargıda dava açılır.
Battalgazi'de yaşadığınız bir zarar için hangi yolun izlenebileceğini birlikte değerlendirmek isterseniz, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
