Malazgirt'te ücretli çalışmanın önemli kısmı kamu hizmetleri etrafında şekillenir: okullar, ilçe hastanesi, belediye ve kamu binalarında temizlik, güvenlik ve yemek hizmeti veren alt işveren firmalar. Ovadaki tarım ve hayvancılık büyük ölçüde aile emeğine dayanırken, ilçeden her yıl çok sayıda genç inşaat sezonunda büyük kentlere çalışmaya gider. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Malazgirt'te yaşayan veya Malazgirt'ten il dışına çalışmaya giden işçilere ve ilçedeki işverenlere iş hukuku alanında hukuki destek veriyoruz.
Malazgirt'te İş Davası Nerede Açılır?
Malazgirt Adliyesinde ayrı bir iş mahkemesi bulunmaz; iş mahkemesi kurulmamış yerlerde işçilik davalarına asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Dava, davalı işverenin yerleşim yerinde veya işin yapıldığı yerde açılabilir. Malazgirt'teki bir kamu binasında alt işveren işçisi olarak çalışan kişi davasını ilçede açabilirken, İstanbul'daki bir şantiyede çalışmış işçi için yetkili yer çoğu zaman İstanbul'dur. İlçedeki hukuk mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf incelemesi Van Bölge Adliye Mahkemesinde yapılır.
Arabuluculuk Zorunluluğu ve Kısa Süreler
Malazgirt'te işten ayrılan bir işçinin parasal alacakları veya işe dönme talebi, mahkemeye taşınmadan önce mutlaka bir arabulucunun masasına gelir. İşe iade isteyen kişinin elinde fazla zaman yoktur: fesih yazısını aldığı tarihten itibaren bir ay içinde başvurusunu yapmalı, uzlaşma çıkmazsa son toplantı tutanağından sonraki on dört gün içinde davayı açmalıdır. Kıdem, ihbar, ücret ve izin alacakları ise beş yıl içinde zamanaşımına uğrar. Arabulucuyla yapılan toplantılara uzaktan katılım çoğu dosyada mümkün olduğundan, il dışındaki bir işverenle süren anlaşmazlık ilçeden ayrılmadan yürütülebilir.
Alt İşveren İşçilerinin Kıdem Sorunu
Malazgirt'teki kamu kurumlarında çalışan temizlik ve güvenlik işçileri, ihale dönemleri değiştikçe farklı firmaların bordrosunda görünür ama aynı işyerinde çalışmayı sürdürür. İş ilişkisi sona erdiğinde, kıdem tazminatının bütün çalışma süresi üzerinden hesaplanması ve asıl işveren idarenin sorumluluğu gündeme gelir. Her ihale dönemine ait sözleşmeler, SGK hizmet dökümü ve maaş ödemelerine ilişkin banka kayıtları dosyanın temel belgeleridir.
Sigortasız Çalışma ve Hizmet Tespiti
Gençliğinde şantiyelerde, fırınlarda veya çarşıdaki dükkânlarda sigortasız çalışmış Malazgirtli işçiler, emeklilik hesabında eksik günlerle karşılaşabilir. Hizmet tespiti davası, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır; davada SGK da hasım olarak yer alır. Çalışmanın gerçekliği, aynı işyerinde çalışan diğer kişilerin tanıklığı, işyeri kayıtları ve fotoğraflarla ispatlanabilir.
Tarım ve İnşaatta İş Kazaları
Malazgirt Ovasında hasat döneminde biçerdöver ve traktörlerle çalışılması, hayvan bakımı ve ilçedeki inşaat işleri iş kazası riskini artırır. Ücret karşılığı başkasının tarlasında veya ahırında çalışan kişinin yaşadığı kaza da iş kazası sayılabilir. Kazanın SGK'ya bildirimi, kusur raporu ve maluliyet oranı, tazminat hesabının temelini oluşturur.
Büyük kentte çalıştığım işveren beni sigortasız çalıştırdı, Malazgirt'ten ne yapabilirim?
Hizmet tespiti davası işin yapıldığı yerde veya işverenin yerleşim yerinde açılır; ancak dosyanın hazırlığı, tanıkların belirlenmesi ve SGK kayıtlarının toplanması Malazgirt'ten yürütülebilir. Aynı şantiyede çalışmış hemşehrilerin tanıklığı bu davalarda önemli bir avantajdır. Beş yıllık hak düşürücü süre kaçırılmamalıdır.
İstifa dilekçesi imzalatıldı, haklarımı kaybettim mi?
Gerçekte işveren tarafından yapılan bir fesih istifa gibi gösterilmişse, bunun aksi tanık ve yazışmalarla ispatlanabilir. Dilekçenin hangi koşullarda imzalatıldığı önemlidir.
Malazgirt'te veya il dışında yaşadığınız bir iş uyuşmazlığında, belgelerinizi birlikte gözden geçirerek atılacak adımları belirleyebiliriz.
