2025 yılı itibarıyla velayet davaları, çocuğun üstün yararının her zamankinden daha fazla vurgulandığı ve uzman görüşlerinin belirleyici olduğu bir sürece girmiştir. Bu makale, velayet kararlarını şekillendiren temel ilkeleri, pedagogların değişen rolünü ve Yargıtay'ın en güncel içtihatlarını ele almaktadır.
Çocuğun Üstün Yararı İlkesi ve Değişen Bakış Açısı
Türk Medeni Kanunu kapsamında velayet davalarının temelini oluşturan "çocuğun üstün yararı" ilkesi, 2025 itibarıyla daha somut ve detaylı değerlendirmelerle ele alınmaktadır. Mahkemeler, çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığını, eğitimini, sosyal gelişimini ve gelecekteki refahını etkileyecek tüm faktörleri titizlikle incelemektedir. Artık sadece ebeveynlerin talepleri değil, çocuğun uzun vadeli menfaatleri önceliklidir.
Velayet Süreçlerinde Pedagog ve Psikologların Artan Önemi
Velayet davalarında uzman raporları, özellikle pedagog ve çocuk psikologlarının hazırladığı değerlendirmeler, kararların oluşmasında kilit rol oynamaktadır. 2025 yılında bu raporlar, çocuğun ebeveynleriyle olan bağını, gelişim düzeyini, ihtiyaçlarını ve olası risk faktörlerini çok daha kapsamlı bir şekilde analiz etmektedir. Uzmanlar, çocuğun görüşünü almakla kalmayıp, ebeveynlerin çocukla olan iletişim becerilerini, bakım kapasitelerini ve psikolojik durumlarını da detaylı olarak incelemektedir.
2025 Yargıtay Kararlarının Velayet Davalarına Etkisi
Yargıtay'ın son yıllardaki içtihatları, velayet davalarına yön veren önemli bir güçtür. Özellikle "velayetin değiştirilmesi" ve "ortak velayet" konularında Yargıtay, çocuğun istikrarlı bir yaşam sürmesi ve her iki ebeveynle de sağlıklı ilişki kurabilmesi gerektiği yönünde kararlar almaktadır. Bu kararlar, alt mahkemelerin velayetle ilgili uyuşmazlıklarda daha özenli ve çocuğun geleceğini merkeze alan yaklaşımlar sergilemesini sağlamaktadır. Yargıtay, özellikle ebeveynler arası çatışmanın çocuk üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmayı hedefleyen çözümleri desteklemektedir.
Çocuğun Görüşünün Alınması ve Değerlendirilme Şekilleri
Çocuğun velayet davalarındaki görüşü, yaşına ve idrak düzeyine göre farklı şekillerde ele alınmaktadır:
- 0-7 Yaş Grubu: Bu yaş grubundaki çocukların doğrudan görüşleri alınmamakla birlikte, uzmanlar tarafından yapılan gözlemler ve ebeveynlerle olan etkileşimleri değerlendirilir.
- 8-12 Yaş Grubu: Pedagoglar eşliğinde, çocuğun kendisini rahat ifade edebileceği bir ortamda görüşleri alınır. Bu görüşler, uzman raporlarıyla birlikte mahkemeye sunulur ve karar verilirken önemli bir etken olarak değerlendirilir.
- 13-18 Yaş Grubu: Ergenlik çağındaki çocukların görüşleri, velayet kararının verilmesinde çok daha belirleyici bir rol oynar. Mahkeme, çocuğun tercihlerini dikkate alırken, bu tercihin bağımsız ve sağlıklı bir iradeyle oluşup oluşmadığını da uzmanlar aracılığıyla teyit eder.
Bu güncel yaklaşımlar, velayet davalarında adaletin sağlanması ve en önemlisi çocuğun sağlıklı bir gelişim süreci geçirmesi adına büyük önem taşımaktadır.
