Borçka'da çalışma hayatı büyük ölçüde dönemsel ve projeye bağlıdır. Çoruh üzerindeki Borçka ve Muratlı barajlarının inşaat yılları, ilçeye çok sayıda şantiye işçisi getirdi; yol ve tünel çalışmaları ise bugün de sürüyor. Borçka Adliyesi'nin yargı çevresindeki Murgul'da maden işletmesi, ilçenin iç kesimlerinde orman işleri, Karagöl ve Macahel çevresinde turizm ile kamu kurumları başlıca istihdam alanlarıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Borçka'da işçilere ve işverenlere iş hukukunda destek veriyoruz.
Şantiye İşçileri ve Alt İşveren İlişkisi
Baraj, yol ve tünel projelerinde işçiler çoğu zaman ana yükleniciye değil, onun alt işverenlerine bağlı çalışır. Proje bittiğinde alt işveren ortadan kalkabilir ve işçi alacağını kimden isteyeceğini bilemeyebilir. İş Kanunu'na göre asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden birlikte sorumludur. Konaklamalı şantiyelerde fazla çalışma, hafta tatili ve bayram çalışmaları sık görülen alacak kalemleridir. Puantaj kayıtları, şantiye giriş kartları ve SGK dökümü bu alacakların ispatı için önemlidir.
Maden ve Orman İşlerinde Kaza ve Meslek Hastalığı
Murgul'daki maden işletmesinde ve Borçka'nın ormanlık yamaçlarında yapılan kesim ve taşıma işlerinde ciddi iş kazaları yaşanabilir. İşveren iş kazasını üç iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır. Kazanın ardından Borçka Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada alınan bilirkişi raporu, tazminat davasında kusurun belirlenmesinde önemlidir. Madencilikte toz ve gürültüye bağlı meslek hastalıkları da gündeme gelebilir; meslek hastalığının tespiti için SGK'ya başvurulur ve kurum kararına itiraz edilebilir.
Turizm ve Sezonluk Çalışma
Karagöl ve Macahel çevresindeki pansiyon, restoran ve tur işletmelerinde çalışanlar çoğu zaman yalnızca sezon boyunca istihdam edilir. Kayıt dışı çalışma, ücretin elden ödenmesi ve sezon sonunda işten çıkarma bu sektörde sık karşılaşılan sorunlardır. Sigortasız geçen çalışmaların SGK kayıtlarına işlenmesi için hizmet tespit davası, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır.
Arabuluculuk ve Mahkeme
Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İşe iade için başvuru süresi feshin tebliğinden itibaren bir aydır. Borçka Adliyesi'nde ayrı bir iş mahkemesi bulunduğuna dair bilgi yoktur; iş mahkemesi kurulmamış yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Borçka merkezli bir iş davasında görevli mahkeme, dava öncesinde HSK kararlarına göre belirlenir.
Belediye, Kamu Kurumları ve Hizmet Alımı
Borçka'da istihdamın önemli bir kısmı kaymakamlık, belediye, okullar, sağlık kuruluşları ve orman teşkilatı gibi kamu kurumlarındadır. Bu kurumlarda çalışan memurlar atama, disiplin ve özlük haklarına ilişkin uyuşmazlıklarda idari yargıya gider; Artvin'deki bu davalara Rize İdare Mahkemesi bakar. Belediye şirketlerinde çalışanlar, kamu işçileri ve hizmet alımı yoluyla istihdam edilenler ise İş Kanunu kapsamındadır. İhale dönemi bittiğinde yüklenici firmanın değişmesi, kıdemin hangi firmalardan ve hangi oranda isteneceği sorusunu doğurur. Borçka'da aynı işyerinde yıllarca farklı firmalar adına çalışan kişilerin hizmet dökümü bu hesabın temelidir.
Baraj şantiyesinde çalıştım, firma kapandı; kıdemimi kimden alabilirim?
Alt işverenle birlikte asıl işverenin sorumluluğu araştırılmalıdır. Hizmet dökümünüz ve şantiyedeki çalışmanızı gösteren belgeler bu açıdan önemlidir.
Borçka'da bir fesih, alacak ya da iş kazası yaşadıysanız, süreler geçmeden dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz.
