Balıkesir'de boşanma davaları, ilin kendine özgü aile yapısını yansıtır. İl merkezinde memur ve öğretmen aileleri, Bandırma'da sanayi ve liman çalışanları, Ege kıyısında zeytin üreticisi aileler ve emekliliğinde Edremit Körfezi'ne yerleşmiş çiftler, iç ilçelerde ise kuşaklar boyu aynı toprağı işleyen hane halkları vardır. Mal paylaşımında bir zeytinlik, bir yazlık ya da süt hayvanları gündeme geldiğinde dava, kent merkezindeki tipik bir boşanmadan çok farklı ilerler. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Balıkesir'de boşanma ve sonuçlarına ilişkin dosyalarda vekillik yapıyoruz.
Davayı Hangi Aile Mahkemesinde Açmalısınız?
Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerinde veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerde açılabilir. Balıkesir'de aile mahkemesi bulunan adliyeler arasında Balıkesir Adliyesi (Karesi ve Altıeylül dahil), Bandırma, Burhaniye, Edremit ve Ayvalık sayılabilir. Edremit'te üç aile mahkemesi bulunmaktadır; üçüncüsü 2025'te faaliyete geçmiştir. Gönen için 2025'te aile mahkemesi kurulmasına karar verilmiştir. Aile mahkemesi bulunmayan ilçelerde boşanma davalarına asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.
Örneğin İstanbul'da çalışırken emekli olup Altınoluk'a yerleşmiş bir çiftte, eşlerden biri İstanbul'a dönmüşse dava hem İstanbul'da hem Edremit'te açılabilir. Doğru yeri seçmek, duruşmalara katılım ve tanık dinletilmesi bakımından pratik sonuçlar doğurur.
Anlaşmalı mı, Çekişmeli mi?
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya birinin davasını diğerinin kabul etmesi ve hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerekir. Velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı konularını düzenleyen protokolün açık ve uygulanabilir yazılması önemlidir; muğlak bir protokol, sonradan yeni davaların kaynağı olur.
Çekişmeli boşanmada ise eşler genel boşanma sebebine (evlilik birliğinin temelinden sarsılması) veya zina, hayata kast, terk gibi özel sebeplere dayanır. Kusur tespiti, tanık beyanları, mesaj kayıtları ve sosyal inceleme raporları dosyanın temelini oluşturur.
Zeytinlik, Yazlık ve Süt Hayvanı: Mal Rejiminde Balıkesir Gerçekliği
2002 sonrası evliliklerde yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır. Evlilik içinde edinilen mallar kural olarak paylaşıma konu olurken, mirasla gelen mallar kişisel mal sayılır. Balıkesir'de bu ayrım sıkça tartışılır:
- Babadan kalan zeytinlik kişisel maldır; ancak evlilik süresince ortak gelirle yapılan dikim, sulama ve bakım yatırımları için denkleştirme talep edilebilir.
- Edremit Körfezi'nde ya da Erdek'te evlilik içinde alınan yazlık daire, kimin adına kayıtlı olursa olsun katılma alacağı hesabına girer.
- Altıeylül ve Susurluk gibi hayvancılığın yaygın olduğu yerlerde süt hayvanları, ahırlar ve süt toplama sözleşmelerinden doğan gelirlerin değeri bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Mal rejiminin tasfiyesi boşanma davasından ayrı yürütülen bir davadır ve boşanmanın kesinleşmesini bekleyebilir. Bu sürede tapu üzerine ihtiyati tedbir konulması, malın el değiştirmesini önlemek açısından değerlendirilmelidir.
Velayet ve Nafaka
Velayette belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme çoğu zaman pedagog ve psikolog incelemesine başvurur; okul düzeni, bakımı üstlenecek kişi ve çocuğun alışkın olduğu çevre önem taşır. Bir ebeveynin il merkezinde, diğerinin kıyı ilçesinde yaşaması, kişisel ilişki takviminin yaz ve okul dönemine göre ayrıntılı düzenlenmesini gerektirir. Tedbir nafakası dava süresince, yoksulluk ve iştirak nafakası ise karar sonrası için talep edilir.
Emeklilikte Boşanma ve Kıyıdaki Ortak Hayat
Balıkesir'in Ege kıyısı, çalışma hayatını büyükşehirlerde tamamlayıp emekliliğinde Akçay, Altınoluk, Ören ya da Sarımsaklı'ya yerleşen çiftlerin tercih ettiği bir bölgedir. Uzun evliliklerin ileri yaşta sona ermesi, gençlerin boşanmasından farklı sorular doğurur. Eşlerin emekli maaşları ve ikramiyeleri, yıllar içinde biriktirilen birikimler, büyükşehirde kalan daire ile kıyıda alınan yazlık aynı anda paylaşım konusu olur. Kıdem tazminatı veya emekli ikramiyesiyle alınan bir yazlığın edinilmiş mal sayılıp sayılmayacağı, bu paranın evlilik süresine denk gelen kısmına göre değerlendirilir. Yaşlı eşlerden birinin sağlık durumu nedeniyle bakıma muhtaç olması yoksulluk nafakası tartışmasını öne çıkarır. Ayrıca boşanma, eşlerin birbirine mirasçı olma hakkını da ortadan kaldırdığından, vasiyetnamelerin ve sigorta poliçelerindeki lehtar kayıtlarının yeniden gözden geçirilmesi gerekir.
Boşanma sürecinde aile konutunun durumu da ayrıca ele alınmalıdır. Dava sürerken konutta kimin oturacağına mahkeme geçici olarak karar verebilir. Kıyıdaki yazlık ile il merkezindeki asıl konut arasında bu ayrımı yapmak, özellikle eşlerden birinin yaz-kış iki ev arasında yaşadığı Balıkesir ailelerinde önemlidir. Tapuya aile konutu şerhi konulması, dava sürecinde konutun satılmasını da engeller.
Balıkesir'den Gelen Sorular
Altıeylül'de oturuyoruz; davayı hangi adliyede açarız?
Altıeylül'ün ayrı adliyesi yoktur; dava Balıkesir Adliyesi'ndeki aile mahkemesinde açılır.
Eşim yurt dışında, Balıkesir'de boşanabilir miyim?
Türkiye'deki yerleşim yeriniz Balıkesir'deyse dava burada açılabilir; yurt dışındaki eşe tebligat süreci dosyanın süresini uzatabilir.
Boşanma sürecine Balıkesir'de nereden başlayacağınızı ilk görüşmede birlikte planlayabiliriz.
