Yüksekova'nın ticari hareketliliği, icra dosyalarına da yansır. Sınır ticaretiyle uğraşan toptancılar ve nakliyeciler arasında dolaşan çek ve senetler, hızla büyüyen konut piyasasında ödenmeyen kira ve satış bedelleri, kamu görevlilerinin tüketici kredisi borçları ve hayvancılık kredisi kullanan üreticiler, Yüksekova İcra Dairesinin gündemini oluşturur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Yüksekova'da alacaklı ve borçlu tarafta icra takiplerini yürütüyoruz.
Yüksekova'da İcra Teşkilatı
Yüksekova'daki icra takipleri Yüksekova İcra Dairesi tarafından yürütülür. İcra memurunun işlemlerine karşı şikâyetler, itirazın kaldırılması talepleri ve kambiyo senetlerine dayalı takiplerde borca ve imzaya itirazlar Yüksekova icra hukuk mahkemesinde görülür. Mal beyanında bulunmama, taahhüdü ihlal ve karşılıksız çekle ilgili şikâyetler gibi icra suçları ise Yüksekova icra ceza mahkemesinin görevindedir.
Ödeme Emrine Karşı Süreler
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır. Kambiyo senedine dayalı takipte ise süre beş gündür ve borca ya da imzaya itiraz icra mahkemesine yapılır. Yüksekova'nın köylerinde tebligatın muhtara ya da bir komşuya bırakılması, borçlunun süreyi kaçırmasına neden olabilir. Tebligatın usulsüz olduğu düşünülüyorsa, öğrenme tarihinden itibaren şikâyet yoluna başvurulabilir.
Sınır Ticaretinde Çek ve Senet
Esendere hattında çalışan tacirler arasında vadeli satışlar yaygındır ve ödeme çoğu zaman çek ya da senetle yapılır. Karşılıksız çıkan çek için kambiyo takibi başlatılabilir. Borçlu taraf ise senedin teminat amacıyla verildiğini ya da borcun ödendiğini ileri sürüyorsa, icra mahkemesine itiraz ve gerektiğinde menfi tespit davası yoluna başvurabilir. Bu dosyalarda yazılı belge bulunmayan ödemelerin ispatı zorlaşır; banka dekontu ve ticari defter kayıtları belirleyici olur.
Hayvancı Borçlular ve Maaş Haczi
- Haczedilemeyen mallar: Çiftçi borçlunun kendisi ve ailesinin geçimi için zorunlu olan arazi, çift hayvanları ve tarım aletleri haczedilemez. Haczi öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilmelidir.
- Hayvanların muhafazası: Ovada ya da yaylada bulunan sürüler için yediemin düzeni ve bakım masrafları pratik sorunlar doğurur.
- Maaş haczi: Kamu görevlilerinin maaşının dörtte birinden fazlası, nafaka alacakları dışında, haczedilemez.
- Kira alacağı: Ödenmeyen kira için tahliye talepli icra takibi yapılabilir.
Alacağı Güvenceye Almak: İhtiyati Haciz
Yüksekova'da sınır ticaretiyle uğraşan alacaklıların en büyük kaygısı, takip sürerken borçlunun mallarını elden çıkarmasıdır. Vadesi gelmiş ve rehinle güvence altına alınmamış bir para alacağı için mahkemeden ihtiyati haciz kararı istenebilir; vadesi gelmemiş alacaklarda ise borçlunun mallarını kaçırma hazırlığı gibi kanunda sayılan şartlar aranır. Mahkeme kural olarak alacaklıdan teminat ister. İhtiyati haczin uygulanmasından sonra, kanunda öngörülen kısa süre içinde takip başlatılmalı ya da dava açılmalıdır; aksi hâlde haciz kendiliğinden kalkar. Yüksekova'da bu yol, özellikle çekle yapılan büyük tutarlı satışlarda alacaklının elini güçlendirir.
Sorular
Teminat olarak verdiğim senet takibe konuldu; ne yapabilirim?
Senedin teminat senedi olduğu yazılı belgeyle ispat edilebiliyorsa icra mahkemesine itiraz edilebilir; aksi hâlde menfi tespit davası değerlendirilir.
Borçlunun malı yok gibi görünüyor; ne yapabilirim?
Araç, banka, maaş ve miras hisseleri araştırılabilir; takipten önce yapılan şüpheli devirler için tasarrufun iptali davası değerlendirilebilir.
Yüksekova'da bir icra takibiyle karşılaştıysanız ya da alacağınızı tahsil etmek istiyorsanız, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile dosyanızı görüşebiliriz.
