Osmaniye'de icra dosyalarının önemli bir kısmı ticaretin ve tarımın ortak noktasından doğar. Yerfıstığı tüccarına teslim edilen ürünün bedeli ödenmez, tarım girdisi satan bayi çiftçiden alacağını tahsil edemez, sanayi bölgesindeki bir firma hurda veya demir alım satımında çeke dayanır. Bunlara bankalardan, finans şirketlerinden ve kira ilişkilerinden doğan takipler eklenir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Osmaniye'de alacaklı ve borçlu tarafında icra takiplerini yürütüyoruz.
İcra Daireleri ve İcra Mahkemeleri
Osmaniye Adliyesi'nde icra dairesi ile icra hukuk ve icra ceza işlerine bakan icra mahkemesi bulunur. Kadirli Adliyesi'nde de icra daireleri ile icra hukuk ve icra ceza mahkemesi vardır. Düziçi ve Bahçe'de icra dairesi bulunur; bu ilçelerdeki takiplere ilişkin şikâyet ve itirazlarda yetkili icra mahkemesinin hangisi olduğu dosya bazında kontrol edilmelidir. İcra mahkemesi kararlarına karşı istinaf incelemesi Adana Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır.
Takip Türleri ve İtiraz Süreleri
İlamsız takipte borçluya gönderilen ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilebilir; itiraz takibi durdurur ve alacaklı itirazın iptali davası açmak ya da icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemek zorunda kalır. Çek, senet ve poliçeye dayanan kambiyo takibinde ise süreler daha kısadır: borçlu beş gün içinde icra mahkemesine başvurmalıdır. İlamlı takipte, yani mahkeme kararına dayanan takiplerde, itiraz imkânı çok daha sınırlıdır. Bu sürelerin kaçırılması, sonradan haklı olsanız bile menfi tespit veya istirdat davası gibi daha uzun yollara gitmenizi gerektirir.
Osmaniye'de sık görülen bir hata, tebligatın köydeki eski adrese ya da muhtarlığa bırakılmasıyla sürenin işlemeye başladığının fark edilmemesidir. Usulsüz tebligat iddiası ayrıca şikâyet konusu yapılabilir.
Çiftçinin Haczedilemeyen Malları
İcra ve İflas Kanunu, tarımla geçinen borçlu için önemli bir koruma getirir: borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu olan arazi, çift hayvanları, nakil araçları ve tarım alet ve edevatı haczedilemez. Osmaniye'de traktör, römork veya biçerdöver üzerine konan hacizlerde bu korumanın ileri sürülmesi sık gündeme gelir. Ancak koruma mutlak değildir; malın gerçekten geçim için zorunlu olup olmadığı, borçlunun başka arazisi ve geliri bulunup bulunmadığı incelenir. Haczedilmezlik şikâyeti, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır.
Alacaklı Tarafında Dikkat Edilecekler
- Ürün teslimi, ödeme vadesi ve fiyat yazılı bir belgeye bağlanmamışsa, ilamsız takibe itiraz edilmesi neredeyse kaçınılmazdır; sevk irsaliyesi, kantar fişi ve yazışmalar bu nedenle saklanmalıdır.
- Çekte ibraz süresine uyulması, kambiyo takibinin yolunu açık tutar; süresinde bankaya ibraz edilmeyen çek kambiyo senedi niteliğini kaybedebilir.
- Borçlunun Osmaniye dışındaki mal varlığı için talimat yoluyla haciz yapılabilir; tapu, araç ve banka sorguları takip açılır açılmaz yapılmalıdır.
- Satış aşamasında kıymet takdirine itiraz, taşınmazın değerinin altında satılmasını önlemenin temel yoludur.
Borçlu İçin Seçenekler
Borcun tamamını ödeyemeyen borçlu, alacaklıyla taksit anlaşması yapabilir veya icra dairesinde taahhütte bulunabilir. Ancak taahhüdün ihlali ceza yaptırımı doğurabileceğinden, ödeme planı gerçekçi kurulmalıdır. Maaş haczinde haczedilebilecek kısım sınırlıdır; nafaka alacakları ise bu sınırın dışında değerlendirilir. Borcun olmadığını düşünen kişi menfi tespit davası açabilir; takip kesinleşip ödeme yapılmışsa istirdat davası gündeme gelir.
Ticari Dalgalanmalar, Konkordato ve İflas
Demir ve hurda fiyatlarındaki dalgalanmalar, sanayi bölgesindeki bazı işletmeleri nakit sıkışıklığına sokabilir. Böyle dönemlerde Osmaniye'de konkordato talepleri ve tedarikçilerin toplu icra takipleri gündeme gelir. Konkordato talebi, borçlunun merkezinin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli mahkemeye yapılır; mahkeme geçici mühlet kararı verirse bu süre içinde borçluya karşı takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. Alacaklı açısından en önemli adım, alacağın komiserliğe süresinde bildirilmesi ve teminatların korunmasıdır. Borçlu açısından ise konkordato projesinin gerçekçi olması ve alacaklı çoğunluğunun desteğini alabilmesi belirleyicidir. Yerfıstığı ve tahıl ticaretinde çalışan tüccarlar da hasat sonrası yoğun ödeme dönemlerinde benzer sıkışıklıklar yaşayabilir; bu durumda alacaklılarla erken dönemde yapılandırma görüşmesi, takiplerin çoğalmasını önleyebilir.
Konkordato sürecinde rehinli alacaklıların durumu, adi alacaklılardan farklıdır. Rehinli alacaklı geçici ve kesin mühlet süresince rehnin paraya çevrilmesi için takip başlatabilir, ancak satış yapılamaz. Osmaniye'de sanayi makinesi ya da taşınmaz rehni bulunan alacaklıların bu ayrıntıyı bilmesi, sürecin ilk günlerinde doğru adımı atmalarını sağlar.
Sorular
Kadirli'de oturan borçluya Osmaniye'den takip açabilir miyim?
Takibin açılacağı yer, genel yetki kuralları ile sözleşmedeki ifa yeri ve yetki şartına göre belirlenir. Yetkisiz dairede açılan takibe borçlu yetki itirazında bulunabilir.
Hasat sonrası ödeme sözü verdim ama traktörüme haciz geldi; ne yapabilirim?
Haczedilmezlik şikâyeti ve alacaklıyla yapılandırma görüşmesi birlikte değerlendirilebilir. Sürelerin kısa olduğunu unutmamak gerekir.
Osmaniye'de bir icra takibi başlatmak veya size yöneltilmiş bir takibe karşı yol haritası çizmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşebilirsiniz.
