Defne'de tazminat davaları, iki ayrı depremin yarattığı karmaşık bir sorumluluk tablosuyla karşı karşıya. 6 Şubat 2023'te hasar alan ve 20 Şubat'taki Defne merkezli depremle yıkılan binalarda, hangi kusurun hangi sonuca yol açtığı sorusu ayrıca tartışılıyor. Bunun yanında yeniden inşa sürecindeki şantiyelerde yaşanan iş kazaları ve trafik kazaları da Defne'nin tazminat gündeminde yer alıyor. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Defne'deki tazminat dosyalarını, ailelerin ihtiyaçlarını gözeterek takip ediyoruz.
Defne'deki Davalar Hangi Mahkemede?
Defne'de ayrı bir adliye bulunmadığından, müteahhide, yapı denetim kuruluşuna ve diğer sorumlulara karşı açılan tazminat davaları Antakya'daki Hatay Adliyesi'nde, asliye hukuk mahkemelerinde görülür. İş kazasından doğan tazminat davaları Hatay iş mahkemelerinde açılır. Belediye veya diğer idarelere karşı tam yargı davaları ise Hatay idare mahkemelerinde görülür.
İki Deprem ve Sorumluluk
Defne'de bir binanın 20 Şubat depreminde yıkılmış olması, müteahhidin ya da diğer sorumluların sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Asıl soru, binanın yönetmeliklere uygun inşa edilmiş olsaydı her iki depreme de dayanıp dayanamayacağıdır. Bunun yanında, 6 Şubat'tan sonra ağır hasarlı olduğu bilinen bir binaya girilmesine izin verilip verilmediği, bina için yapılan uyarıların ve tahliye kararlarının yeterli olup olmadığı da ayrı bir sorumluluk alanı oluşturabilir. Hasar tespit kayıtları ve iki deprem arasındaki döneme ait belgeler bu nedenle büyük önem taşır. Defne'deki dosyalarda bilirkişiden, binanın ilk depremden sonraki durumunu ayrıca değerlendirmesinin istenmesi yararlı olabilir.
Talep Edilebilecek Tazminatlar
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar ve diğer yakınlar için.
- Manevi tazminat: Ölüm veya ağır yaralanma hâlinde kişinin kendisi ve yakınları için.
- Tedavi giderleri ve kazanç kaybı: Yaralananların tedavi masrafları ve çalışamadıkları dönemdeki kayıpları.
- Eşya ve işyeri zararları: Kusurlu inşa nedeniyle yıkılan binada kaybedilen eşyalar ve işyeri demirbaşları.
Zamanaşımı Süreleri
Haksız fiilden doğan tazminat talepleri, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ancak fiil aynı zamanda daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa, bu daha uzun süre uygulanır. İdareye karşı tam yargı davasında ise önce idareye başvurulmalıdır; başvuru, zararı doğuran eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde yapılmalıdır.
Yeniden İnşa Sürecindeki Kazalar
Defne'de depremden sonra başlayan yıkım, enkaz kaldırma ve yeniden inşa çalışmaları, yeni tazminat dosyaları da doğurdu. Yıkım sırasında komşu binaya ya da araçlara verilen zararlar, şantiyeden düşen malzemeyle yaralanan yayalar ve şantiyede kaza geçiren işçiler, bu dosyaların başlıca örnekleridir. Yıkımı ya da inşaatı yürüten firma, kusurlu davranışı nedeniyle doğan zararlardan sorumludur; işi veren idare ya da müteahhidin de denetim yükümlülüğü bulunabilir. Şantiyede kaza geçiren işçinin talepleri ise iş mahkemesinde görülür ve asıl işveren de alt işverenle birlikte sorumludur.
Defne'den Sorular
Binamız 20 Şubat'ta yıkıldı; müteahhit binayı ikinci depremin yıktığını söylüyor. Dava açabilir miyiz?
Evet. Binanın yönetmeliklere uygun inşa edilip edilmediği ve depremlere dayanıp dayanamayacağı bilirkişi incelemesiyle belirlenir. İkinci depremin yaşanmış olması tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Defne'deki tazminat talebinizi süreleri ve belgeleri birlikte değerlendirerek ele alalım.
