Kastamonu'da boşanma dosyalarının önemli bir kısmı, il sınırının dışına taşan hayatlarla ilgilidir. İlden yıllar içinde büyük şehirlere, özellikle İstanbul ve Ankara'ya ciddi göç verilmiştir. Eşlerden biri Kastamonu'da yaşarken diğerinin İstanbul'da çalışması, çocukların bir dönem köyde büyükanne ve büyükbabanın yanında kalması ya da evliliğin büyük şehirde sürüp ayrılıktan sonra kadının memleketine dönmesi sık rastlanan tablolardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kastamonu merkezli boşanma davalarında yetki, delil ve mal paylaşımı sorularını bu gerçekliği gözeterek ele alıyoruz.
Davayı Kastamonu'da Açabilir misiniz?
Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde veya eşlerin davadan önce son altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir. Eşinden ayrılıp Kastamonu'daki ailesinin yanına dönen ve burada yerleşim yeri edinen kişi, evlilik İstanbul'da geçmiş olsa bile davayı Kastamonu'da açabilir. Burada önemli olan, yerleşim yerinin gerçekten değişmiş olmasıdır; yalnızca adres kaydı almak, karşı tarafın yetki itirazında tek başına yeterli görülmeyebilir.
Kastamonu Adliyesi'nde aile mahkemesi bulunur. Tosya, Taşköprü veya diğer mülhakat ilçelerde oturan biri için davanın hangi mahkemede görüleceği, o ilçenin bağlı olduğu yargı çevresine göre belirlenir; ayrı aile mahkemesi bulunmayan yerlerde aile davalarına asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Dava açmadan önce görevli ve yetkili mahkemenin teyit edilmesi, sonradan zaman kaybını önler.
Anlaşmalı Boşanma ve Uzaktaki Eş
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya birinin davasını diğerinin kabul etmesi ve hâkimin eşleri bizzat dinlemesi gerekir. Protokolde velayet, kişisel ilişki, nafaka ve mal paylaşımı açıkça düzenlenmelidir. Eşlerden biri yurt dışında ya da başka bir şehirde çalışıyorsa, duruşma gününün iki tarafın da gelebileceği bir tarihe denk getirilmesi pratikte önemlidir. Protokolde belirsiz bırakılan her konu, ileride yeni bir davanın konusu olabilir.
Köydeki Ev, Tarla ve Ortak Emek
Kastamonu'da evliliğin ekonomik temeli çoğu zaman bir köy evi, birkaç parça tarla, hayvanlar ve bazen ortak yapılan bir yayla evinden oluşur. Bu mallar çoğunlukla kocanın ailesi adına kayıtlıdır ya da miras yoluyla hisseli olarak gelir. Edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik içinde emekle edinilen mallar ile kişisel mal sayılan miras arasındaki ayrım dikkatle yapılmalıdır. Babadan kalan arazi kişisel maldır; ancak evlilik süresince o arazi üzerine eşlerin birikimiyle ev yapılmışsa, katkı payı veya değer artış payı talebi gündeme gelebilir.
Mal rejiminin tasfiyesi davası boşanma davasından ayrı yürütülebilir. Tapu kayıtları, banka hareketleri, ev yapımına ilişkin faturalar ve tanık beyanları bu davada temel delillerdir. Kastamonu'daki köy taşınmazlarının değeri belirlenirken keşif yapılır ve bilirkişi raporu alınır.
Nafaka ve Velayet
Tedbir nafakası dava süresince, yoksulluk ve iştirak nafakası ise boşanmadan sonra gündeme gelir. Nafakanın miktarı belirlenirken tarafların gelirleri, çocuğun ihtiyaçları ve yaşanılan yerin koşulları dikkate alınır. Velayette belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır; mahkeme gerektiğinde sosyal inceleme raporu aldırır. Çocuğun Kastamonu'da büyükanne ve büyükbabasının yanında, ebeveynin ise başka şehirde yaşadığı durumlarda kişisel ilişki düzeni ayrıca kurgulanmalıdır.
Küçük Yerde Çekişmeli Dava: Tanık ve Delil
Kastamonu'nun ilçelerinde ve köylerinde herkes birbirini tanır. Bu durum çekişmeli boşanma davalarında hem avantaj hem de zorluk yaratır. Tanıkların çoğu akraba, komşu veya aynı köyden kişilerdir; mahkeme bu tanıkların beyanlarını taraflarla ilişkilerini de gözeterek değerlendirir. Kusurun ispatında mesajlaşmalar, sosyal medya yazışmaları, hastane ve kolluk kayıtları sık kullanılan delillerdir. Ancak eşin telefonuna gizlice erişilerek veya özel hayatın gizliliği ihlal edilerek elde edilen deliller hukuka aykırı sayılabilir ve davada aleyhe sonuç doğurabilir.
Çekişmeli boşanma davası dilekçeler aşaması, ön inceleme, tahkikat ve sözlü yargılama aşamalarından oluşur. Tanık listesinin zamanında verilmesi, her tanığın hangi olayı anlatacağının dilekçede gösterilmesi ve gerekli kayıtların ilgili kurumlardan istenmesi davanın seyrini belirler. Kastamonu'daki aile mahkemesi kararlarına karşı istinaf incelemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesince yapılır. Eşlerden biri yargılama sürerken anlaşmaya yönelirse, çekişmeli dava belirli koşullarla anlaşmalı boşanmaya dönüştürülebilir.
Sık Sorulan Sorular
Eşim Almanya'da yaşıyor, davayı Kastamonu'da açabilir miyim?
Kastamonu'da yerleşim yeriniz varsa evet. Yurt dışındaki eşe tebligat uluslararası usullerle yapıldığından süreç uzayabilir; bu süre başta hesaba katılmalıdır.
Şiddet gördüğüm hâlde boşanma davasını beklemek zorunda mıyım?
Hayır. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleri, boşanma davasından bağımsız olarak hemen talep edilebilir.
Köydeki evi protokolde nasıl düzenlemeliyiz?
Evin kimin adına kayıtlı olduğu, kimin oturmaya devam edeceği ve diğer eşe bir bedel ödenip ödenmeyeceği protokolde açıkça yazılmalıdır. Tapuda devir öngörülüyorsa, devrin ne zaman ve nasıl yapılacağı da belirtilmelidir. Eksik bırakılan bu ayrıntılar, Kastamonu'da boşanmadan yıllar sonra mal rejimi davalarına yol açabilmektedir.
Kastamonu'da boşanma sürecini düşünüyorsanız, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile ilk görüşmede durumunuzu ve seçeneklerinizi birlikte değerlendirebiliriz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
