Akçaabat'ın adı, büyük ölçüde sahil yolundaki köfte salonlarıyla anılır. Bu lokantalarda garsonlar, ızgara ustaları, bulaşıkçılar ve kasiyerler, özellikle yaz aylarında uzun saatler çalışır. İlçenin çalışma hayatı bununla sınırlı değildir: balıkçı tekneleri ve su ürünleri işletmeleri, fındık bahçeleri ve kırma tesisleri, inşaat sektörü, Ortahisar'a servis yapan şoförler de Akçaabat'ın işgücünün parçasıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Akçaabat'ta çalışan işçilere ve işverenlere iş uyuşmazlıklarında vekillik yapıyoruz.
Akçaabat'taki İş Davalarının Yeri
Trabzon Adliyesi'nde iş mahkemeleri bulunur. Akçaabat'taki işyerlerinden doğan davalarda ise görevli mahkeme, HSK'nın iş bölümü düzenlemesine göre belirlenir; iş mahkemesi kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Dava açılmadan önce bu ayrıntının kontrol edilmesi görev itirazı riskini azaltır. Hangi mahkemede görülürse görülsün, kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai ve işe iade taleplerinde önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru, işverenin ya da işin yapıldığı yerin arabuluculuk bürosuna yapılır.
Lokanta ve Köfte Salonlarında Çalışma
Akçaabat'ın sahil şeridindeki lokantalarda en sık rastlanan uyuşmazlık, haftalık kırk beş saati aşan çalışmaların karşılığının ödenmemesidir. Yaz sezonunda on iki saati bulan vardiyalar, hafta tatili verilmeden geçen haftalar ve bayramlarda kesintisiz çalışma, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacaklarını doğurur. Bu alacakların ispatında kamera kayıtları, mesai çizelgeleri, mesajlaşmalar ve iş arkadaşlarının tanıklığı önemlidir. Bahşişlerin ücrete sayılıp sayılmadığı ve ücretin bir kısmının elden ödenmesi de ayrıca tartışılır.
Kayıt Dışı ve Sezonluk Çalışma
Sezon boyunca sigortasız çalıştırılan ya da yalnızca birkaç günlük sigorta bildirimi yapılan işçiler, gerçek çalışma sürelerinin tespiti için hizmet tespiti davası açabilir. Bu dava, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Her yaz aynı lokantada çalışan ve kış aylarında işten ayrılan işçinin sözleşmesinin niteliği de kıdem tazminatı açısından önem taşır; çalışma süreleri arasındaki bağlantı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Balıkçılık, Fındık ve İnşaatta İş Kazaları
- Balıkçı tekneleri: Ağların çekilmesi, güverte kazaları ve kötü hava koşullarında yaşanan olaylar; geminin büyüklüğüne göre Deniz İş Kanunu'nun uygulanıp uygulanmayacağı.
- Fındık bahçeleri: Dik yamaçlarda hasat sırasında düşme ve taşıma kazaları; mevsimlik işçilerin sigorta durumu.
- İnşaatlar: Söğütlü ve Yıldızlı'daki site inşaatlarında iskele ve yüksekten düşme kazaları.
İş kazası, işveren tarafından üç iş günü içinde SGK'ya bildirilmelidir. Kazada yaralanan işçi ya da hayatını kaybeden işçinin yakınları, maddi ve manevi tazminat talep edebilir.
Servis Şoförleri ve Taşımacılık
Akçaabat'tan her gün Ortahisar'daki işyerlerine, okullara ve kurumlara işçi ve öğrenci taşıyan servis şoförleri, çoğu zaman araç sahibi bir taşımacının yanında çalışır. Bu ilişkinin iş sözleşmesi mi yoksa bağımsız bir taşıma sözleşmesi mi olduğu, işçilik haklarının varlığını belirler. Sabah erken başlayıp akşam geç biten ve arada bekleme sürelerinin bulunduğu çalışma düzeninde, hangi sürelerin çalışma süresi sayılacağı da fazla mesai hesabında tartışılır. Akçaabat'taki taşımacılık işletmelerinin çalışma saatlerini ve ödemeleri kayıt altına alması, iki taraf için de ispatı kolaylaştırır.
Sık Sorulanlar
Lokantadan çıkarıldım; işe iade davası açabilir miyim?
İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışıyorsa ve en az altı aylık kıdeminiz varsa işe iade talep edebilirsiniz. Fesih tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır.
Bahşişler ücretimden sayılır mı?
Bahşişlerin işveren tarafından toplanıp dağıtılması ve ücrete mahsup edilmesi ayrı kurallara tabidir; somut uygulama incelenmelidir.
Akçaabat'ta bir iş uyuşmazlığı yaşıyorsanız, süreleri kaçırmadan belgelerinizi birlikte değerlendirelim.
