Göle'nin nüfusu 2000'deki yaklaşık 38 binden bugün 22 bin civarına inmiştir. Bu düşüşün arkasında, köylerden büyük şehirlere ve yurt dışına uzanan bir göç hikâyesi vardır. Giden aileler çoğu zaman köydeki toprağı satmadı; tarlalar, çayırlar ve evler kâğıt üzerinde mirasçılara geçti ama paylaşılmadı. Bugün Göle'deki pek çok taşınmazın onlarca paydaşı vardır ve bu paydaşlar Türkiye'nin dört bir yanına, hatta farklı ülkelere dağılmıştır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Göle'deki terekelerin tespitinden paylaşımına kadar mirasçılara hukuki destek veriyoruz.
Eski Tapular ve Kuşaklar Boyu Bekleyen İntikaller
Göle köylerinde tapuda hâlâ büyük dedenin adının yazılı olduğu taşınmazlara sık rastlanır. Bu taşınmazların paylaşılabilmesi için her ölen paydaş için ayrı mirasçılık belgesi alınarak intikal yapılması gerekir. Mirasçılık belgesi noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir; Göle Adliyesi'nde sulh hukuk mahkemesi bulunur. Nüfus kayıtlarında eksiklik varsa, örneğin yurt dışında doğan bir torunun kaydı yapılmamışsa, önce bu eksikliğin giderilmesi gerekir.
Hisseli Tarla ve Çayırlarda Ortaklığın Giderilmesi
Göle, ilde buğday ekim alanının en geniş olduğu ilçedir ve mirasa konu taşınmazların önemli kısmı tarla ve çayırdır. Paydaşlar anlaşamazsa, taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açılır; Göle'deki taşınmazlar için bu mahkeme Göle Sulh Hukuk Mahkemesi'dir. Dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur.
Küçük tarım parsellerinin aynen bölünmesi, 5403 sayılı Kanun'daki asgari tarımsal arazi büyüklüğü sınırları nedeniyle çoğu zaman mümkün olmaz ve satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilir. Paydaşların çokluğu, tebligatların uzun sürmesine yol açar; il dışındaki paydaşların güncel adreslerinin dava öncesinde tespit edilmesi süreci hızlandırır. Göle'de kışın keşif yapılamayabileceği de dava takviminde hesaba katılmalıdır.
Hayvanlar, Mandıra ve İşletme Mirası
Göle'de bir mirasbırakanın terekesi çoğu zaman yalnızca toprak değildir; ahırdaki hayvanlar, süt toplama düzeni, hatta küçük bir mandıra da mirasa girer. Hayvanlar canlı varlıklar olduğu için paylaşımın beklemesi değer kaybına ve bakım masraflarına yol açar. Ölümden sonra hayvanlara bakan mirasçının yaptığı giderler ve elde ettiği süt geliri paylaşımda hesaba katılmalıdır. Ticari bir işletme varsa, işletmenin devam ettirilmesi mi yoksa tasfiye edilmesi mi istendiği mirasçılar arasında erken aşamada konuşulmalıdır.
Mera, Orman ve Mirasın Dışında Kalanlar
Köylünün yıllarca hayvanlarını otlattığı mera ile ormanlık alanlar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır; bunlar mirasa girmez ve paylaşılamaz. Göle'de mirasçılar arasında "babamızın otlağı" diye anılan bir alanın tapu ve kadastro kayıtlarında mera ya da orman olarak görünmesi, paylaşım beklentilerini değiştirebilir.
Köyde Kalan Mirasçının Durumu
Göle'de sık görülen bir tablo, kardeşlerden birinin köyde kalıp anne babaya baktığı ve aile arazisini tek başına işlettiği, diğerlerinin ise şehirde yaşadığıdır. Mirasbırakan sağlığında bu çocuğa tapuda devir yapmışsa, diğer mirasçılar devrin gerçekte bağış olduğu iddiasıyla muris muvazaası nedeniyle tapu iptal ve tescil ya da saklı paylarının zedelendiği gerekçesiyle tenkis davası açabilir. Köyde kalan mirasçı açısından ise yıllarca yapılan bakım ve arazi için yapılan masraflar, paylaşımda dile getirilebilecek konulardır. Bu tür dosyalarda aile içi ilişkileri koruyan bir uzlaşma, çoğu zaman uzun bir davadan daha iyi sonuç verir.
Göle'den Sorular
Babam borçluydu; mirası reddedebilir miyim?
Evet. Ret, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılacak beyanla gerçekleştirilir. Terekenin borçlarının bu süre içinde araştırılması önemlidir.
Göle'deki bir mirasla ilgili sorularınız varsa, tapu ve nüfus kayıtlarını birlikte inceleyerek izlenecek yolu belirleyebiliriz.
