Bitlis'te icra dosyalarının arka planı, ilin ekonomik yapısını yansıtır. Bir yanda kamu görevlilerinin tüketici kredileri ve kredi kartı borçları, öte yanda hayvancılık ve tarım için kullanılan krediler, esnafın çek ve senet ilişkileri, kiracı ile ev sahibi arasındaki alacaklar vardır. Kışın ekonomik hayatın yavaşlaması, nakit akışını bozan dönemsel bir etken olarak dosyalara yansır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Bitlis'te alacaklı ve borçlulara icra takibinin her aşamasında hukuki destek veriyoruz.
Takip Nereden Yürür?
Bitlis'te icra daireleri il merkezinde ve ilçe adliyelerinde görev yapar. Bitlis merkez, Güroymak ve Mutki'de icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri de bulunur. Genel kural olarak takip, borçlunun yerleşim yerinde veya sözleşmenin ifa edileceği yerde başlatılabilir; yetkisiz icra dairesinde başlatılan takibe karşı borçlu yetki itirazında bulunabilir. Haciz, borçlunun malı başka bir ilçedeyse talimat yoluyla o ilçedeki icra dairesi eliyle yapılır. Tatvan'da oturan bir borçlunun Ahlat'taki taşınmazı için bu yol izlenir.
Borçlunun Bilmesi Gereken Süreler
- İlamsız takip: Ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur; alacaklı itirazın iptali ya da kaldırılması yoluna gider.
- Kambiyo senedine dayalı takip: Çek ve bonoya dayalı takipte borca ve imzaya itiraz beş gün içinde icra hukuk mahkemesine yapılır.
- İlamlı takip: Mahkeme kararına dayanan takipte borçlunun itiraz imkânı sınırlıdır; icra emrine karşı yedi gün içinde şikâyet ve itiraz yolları kullanılabilir.
- Haciz sırasında: Haczedilen malın borçluya ait olmadığı iddiası istihkak davasıyla ileri sürülür.
Hayvancı ve Çiftçi Borçlularda Haciz Sınırları
İcra ve İflas Kanunu, çiftçi olan borçlunun kendisinin ve ailesinin geçimi için zorunlu arazisi ile çift hayvanlarının, tarım alet ve edevatının haczedilemeyeceğini düzenler. Hayvancılıkla geçinen bir ailenin ahırındaki hayvanların tamamına haciz konulması, bu kural çerçevesinde şikâyet konusu yapılabilir. Haczedilmezlik şikâyeti, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra hukuk mahkemesine yapılır. Arıcılıkla uğraşan ailelerde kovanların durumu da somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Bu şikâyetin başarıya ulaşması, borçlunun gerçekten bu faaliyetle geçindiğini belgelemesine bağlıdır.
Maaş Haczi ve Kamu Görevlileri
Bitlis'te kamu sektöründe çalışanların oranı yüksektir. Memur maaşlarına, nafaka alacakları hariç, kural olarak en fazla dörtte bir oranında haciz konulabilir. Birden çok alacaklı varsa sıraya girilir. Maaş haczi bildirildiğinde ödeme planı için alacaklıyla görüşmek, ek takip masraflarını önleyebilir. Emekli aylıklarının haczi ise borçlunun açık rızası olmadıkça kural olarak mümkün değildir; bu konuda bankaların yaptığı kesintilere karşı şikâyet yoluna gidilebilir.
Çek, Senet ve Esnaf Alacakları
Tatvan ve il merkezindeki toptancı, yapı malzemesi ve gıda esnafı arasında vadeli satışlar yaygındır. Karşılıksız çıkan çek nedeniyle kambiyo takibi yapılabilir; karşılıksız çek ayrıca adli para cezası gerektiren bir suç oluşturabilir. Bonoda keşide tarihi, vade ve imza gibi unsurların eksikliği senedi kambiyo senedi olmaktan çıkarabilir. Alacaklı açısından takibe başlamadan önce borçlunun mal varlığını araştırmak, ihtiyati haciz imkânını değerlendirmek önemlidir.
İpotekli Krediler ve Yapılandırma
Bitlis'te hayvan alımı, ahır yapımı veya arıcılık yatırımı için kullanılan kredilerin önemli bir kısmı tarım ve kalkınma kredileri şeklinde verilir ve çoğu zaman köydeki taşınmaz üzerinde ipotekle güvence altına alınır. Borç ödenmediğinde banka, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir. Bu takipte borçluya gönderilen ödeme emrine itiraz süresi ve itiraz sebepleri sınırlıdır; borcun bulunmadığı veya ödendiği iddiası belgeyle ispatlanmalıdır. Kuraklık, hayvan hastalığı ya da sert geçen bir kış nedeniyle gelir kaybına uğrayan borçlular için yapılandırma ve erteleme imkânlarının takip başlamadan önce araştırılması önemlidir. Bitlis'te ipotekli taşınmazın ihaleyle satışında kıymet takdirine itiraz da borçlunun sahip olduğu önemli bir haktır; düşük belirlenen değer, borcun önemli bir kısmının ödenmeden kalmasına yol açabilir.
Kira Alacağı ve Tahliye
Kira bedelinin ödenmemesi durumunda alacaklı, örnek 13 ödeme emri ile tahliye talepli takip başlatabilir. Kiracının otuz günlük süre içinde ödeme yapmaması hâlinde tahliye için icra hukuk mahkemesine başvurulur. Öğrenci kiracıların yoğun olduğu bölgelerde kefil ilişkisi ve depozito iadesi de icra uyuşmazlıklarına konu olur.
Sorular
Ahırdaki hayvanlarıma haciz geldi; ne yapabilirim?
Hayvanlar geçiminiz için zorunluysa yedi gün içinde icra hukuk mahkemesine haczedilmezlik şikâyetinde bulunabilirsiniz.
İstanbul'daki bir şirket Bitlis'te bana takip açtı; itirazı nereye yaparım?
İtiraz, takibin yürütüldüğü icra dairesine yapılır. UYAP üzerinden elektronik olarak da itiraz mümkündür.
Bitlis'te bir icra takibiyle karşı karşıyaysanız ya da alacağınızı tahsil etmek istiyorsanız, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
