Çivril ovasındaki tapuların çoğu, kuşaklar boyunca bölünmeden kullanılmış ama kâğıt üzerinde onlarca hissedara dağılmış arazilerdir. Bir bahçede dededen kalan ağaçlar, bir tarlada kardeşlerden birinin yıllardır ektiği buğday, köyde kimsenin tapusunu düzenlemediği bir ev... Mirasçıların bir kısmı Çivril'de kalmış, bir kısmı Denizli'ye, İzmir'e ya da İstanbul'a taşınmıştır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çivril'de miras paylaşımı ve buna bağlı davalarda mirasçılara danışmanlık ve vekillik hizmeti veriyoruz.
İlk İş: Mirasçılık Belgesi ve Kayıtlar
Mirasçılık belgesi noterden veya Çivril Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Eski nüfus kayıtlarında hata bulunması, mirasçılardan birinin yurt dışında ölmüş olması veya önceki kuşaklardan intikali yapılmamış taşınmazlar bulunması gibi durumlarda mahkeme yolu daha uygun olabilir. Çivril'de sık rastlanan bir durum, dededen kalan arazinin babanın vefatına kadar intikal ettirilmemiş olmasıdır; bu durumda iki kuşağın mirasçılık belgesi birlikte alınır ve intikal işlemleri sırayla yapılır.
Hisseli Arazide Paylaşım
Tarım arazilerinin bölünmesi, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile sınırlandırılmıştır; asgari tarımsal arazi büyüklüğünün altında ifraz yapılamaz. Bu nedenle Çivril'deki küçük parsellerin mirasçılar arasında fiziken bölünmesi çoğu zaman mümkün olmaz. Mirasçılar anlaşarak araziyi içlerinden birine devredebilir, kalanlara bedel ödenebilir. Anlaşma olmazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır. Bu dava taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde, yani Çivril'deki arazi için Çivril'de görülür ve dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur. Mahkeme, aynen taksim mümkün değilse satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir; satış, Çivril Adliyesi'ndeki satış memurluğu aracılığıyla yapılır.
Ağaçlar, Ahırlar ve Kuyular: Muhdesat
Elma bahçelerinin bulunduğu arazilerde, ağaçları kimin diktiği ve sulama kuyusunu kimin açtırdığı önemlidir. Paydaşlardan birinin kendi emeği ve parasıyla oluşturduğu bahçe, ahır veya depo, muhdesat olarak ona ait olduğunun tespitine konu olabilir. Bu tespit, ortaklığın giderilmesi sonucunda satış bedelinin dağıtımını doğrudan etkiler. Muhdesatın aidiyeti için ayrı bir tespit davası açılabilir; tanıklar, fatura ve fidan alım belgeleri ile tarımsal destek kayıtları önemli delillerdir.
Satış Görünümlü Devirler
Mirasbırakanın sağlığında bahçesini veya tarlasını bir çocuğuna satış gibi gösterip devretmesi, diğer mirasçılar açısından muris muvazaası iddiasını gündeme getirir. Bu iddiayla açılan tapu iptali ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde görülür. Saklı payı zedelenen mirasçılar ise tenkis davası açabilir. Borçlu bir mirasın reddi için ise ölümün öğrenilmesinden itibaren üç aylık süre vardır.
Sık Sorulan Soru
İzmir'de yaşıyorum, Çivril'deki davayı takip etmek için gelmem gerekir mi?
Vekâletname ile davanın takibi avukat aracılığıyla yapılabilir. Keşif veya tanık dinlenmesi gibi aşamalarda bile mirasçının bizzat bulunması çoğu zaman zorunlu değildir.
Çivril'de Su Hakkı ve Tarımsal Destekler
Çivril ovasında bir arazinin değeri büyük ölçüde suya erişimine bağlıdır. Mirasbırakan adına alınmış kuyu kullanma izni, sulama birliği üyeliği ve tarımsal destek kayıtları, mirasçılara kendiliğinden geçmeyebilir; bunların yeni malik veya kullanıcı adına güncellenmesi için ilgili kurumlara ayrıca başvurulması gerekebilir. Mirasçılar arasında paylaşım yapılırken arazinin sulama imkânının kimde kalacağı açıkça kararlaştırılmazsa, kuyunun bulunduğu parseli alan mirasçı ile diğerleri arasında yeni bir uyuşmazlık doğabilir. Çivril'de bu konuların taksim sözleşmesine açıkça yazılması, ileride çıkacak su kavgalarının önüne geçer.
Çivril'deki bir miras dosyasında tapu kayıtlarını ve aile içindeki fiilî kullanımı birlikte inceleyerek en uygun yolu belirleyebiliriz.
