Denizli'nin tekstil ihracatına dayanan ekonomisi, büyük ölçüde vadeli satışlar, çek ve senetlerle döner. İplikçi boyahaneye, boyahane konfeksiyoncuya, konfeksiyoncu ihracatçıya mal verir; zincirin bir halkasında yaşanan ödeme sıkıntısı, kısa sürede onlarca icra takibine dönüşebilir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Denizli'de hem alacaklı hem de borçlu tarafta icra takiplerini yürütüyor, takibe bağlı davaları icra mahkemelerinde takip ediyoruz.
Takip Nerede Başlar?
İcra takibi, borçlunun yerleşim yerindeki veya sözleşmenin ifa yerindeki icra dairesinde başlatılabilir; kambiyo senetlerinde ödeme yeri de yetki bakımından önem taşır. Denizli merkezdeki takipler Merkezefendi'deki Denizli Adliyesi bünyesindeki icra dairelerinde yürür; takipten doğan itirazın kaldırılması, şikâyet ve icra ceza dosyaları da aynı adliyedeki icra mahkemelerinde görülür. Acıpayam, Çivril ve diğer mülhakat ilçelerde de icra daireleri ve icra hukuk ile icra ceza davalarına bakan mahkemeler bulunur. Bu, ilçede oturan bir borçlu için takibin ilçede de yürütülebileceği anlamına gelir; yetkisiz dairede başlatılan takibe ise borçlu itiraz edebilir.
Alacaklı İçin Doğru Takip Türü
- Kambiyo senetlerine dayalı takip: Çek ve bono için özel takip yolu; borçlunun itiraz süresi beş gündür ve itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz.
- İlamsız takip: Fatura veya cari hesap alacakları için; borçlu yedi gün içinde itiraz ederse takip durur ve alacaklı itirazın iptali davası ya da icra mahkemesinde itirazın kaldırılması yoluna gider.
- İlamlı takip: Mahkeme kararına dayanan alacaklar için.
- Rehnin paraya çevrilmesi: İpotekli taşınmaz veya rehinli araç ve makineler için.
Ticari alacaklarda 2019'dan beri belirli para alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Bu nedenle alacaklının icra takibi ile dava yolunu birlikte planlaması, zaman kaybını önler. Kesinleşen takipte ise borçlunun banka hesapları, araçları, taşınmazları ve üçüncü kişilerdeki alacakları haczedilebilir.
Borçlu İçin Savunma Araçları
Ödeme emri tebliğ edildiğinde süreler kısadır ve her şey bu sürelerin doğru kullanılmasına bağlıdır. İlamsız takipte borca ve imzaya itiraz yedi, kambiyo takibinde beş gün içinde yapılmalıdır. Senetteki imzanın borçluya ait olmadığı iddiası, imzaya itiraz olarak ayrıca ileri sürülmelidir. Borcun bulunmadığını düşünen borçlu menfi tespit davası açabilir; ödendikten sonra ise istirdat davası gündeme gelir. Haczedilen malın başkasına ait olduğu iddiasında istihkak davası, maaş haczinde haczedilemeyecek kısım, aile konutunun haczi gibi konularda şikâyet yolu vardır.
İhracatçı Firmalarda İflas ve Konkordato
Denizli'de ihracattaki dalgalanmalar ve kur değişimleri, zaman zaman büyük firmaların konkordato talebine yol açar. Konkordato sürecinde geçici mühlet verildiğinde, borçluya karşı yeni takip yapılamaz ve mevcut takipler durur. Alacaklı firmaların bu dönemde alacaklarını süresinde kaydettirmesi, komiser raporlarını takip etmesi ve oylamaya katılması önemlidir. Konkordato ve iflas davaları asliye ticaret mahkemelerinde görülür; Denizli Adliyesi'nde asliye ticaret mahkemeleri bulunmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Karşılıksız çek için ne yapılabilir?
Çek hamili kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatabilir. Karşılıksız çek keşide etme suçu ise 5941 sayılı Çek Kanunu kapsamında şikâyete bağlı olarak ayrıca değerlendirilir.
Satış ilanı geldi, ne yapmalıyım?
İhalenin feshi, kıymet takdirine itiraz ve satışın usulüne uygunluğu gibi konularda süreler kısadır; tebligatı aldığınız anda dosyanın incelenmesi gerekir.
Bireysel Borçlar: Kredi, Kart ve Maaş Haczi
İcra takiplerinin önemli bir kısmı ticari değil, bireysel borçlardan doğar. Bankaların kredi ve kredi kartı alacakları, varlık yönetim şirketlerine devredilmiş eski borçlar, telefon ve abonelik borçları Denizli'de de en sık görülen takip türleri arasındadır. Bu takiplerde borçlunun ilk yapması gereken, borcun miktarını, faiz hesabını ve zamanaşımına uğrayıp uğramadığını kontrol etmektir. Varlık şirketine devredilen alacaklarda devrin borçluya bildirilip bildirilmediği ve takip dayanağı belgeler de incelenmelidir.
Maaş ve ücretler, nafaka alacakları hariç, kural olarak dörtte birinden fazla haczedilemez; birden fazla haciz varsa sıraya konur. Emekli aylıkları ise borçlunun açık rızası olmadıkça kural olarak haczedilemez. Borçlu, icra dairesinde ödeme taahhüdünde bulunarak borcu taksitlendirebilir; ancak taahhüde uyulmaması, alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesinde tazyik hapsiyle sonuçlanabilir. Bu nedenle taahhüt, ödenebilecek gerçekçi taksitlerle verilmelidir. Haczedilmezlik şikâyetleri ise icra hukuk mahkemesinde, işlemi öğrenmeden itibaren yedi gün içinde yapılmalıdır.
İcra Takibinde Zaman Kaybettiren Hatalar
Alacaklı tarafta en sık görülen hata, borçlunun güncel adresinin ve mal varlığının araştırılmadan takip başlatılmasıdır; tebligat dönünce aylar kaybedilir. Borçlu tarafta ise ödeme emrinin önemsenmemesi, itiraz süresinin kaçırılması ve takibin kesinleşmesi en pahalı hatadır. Denizli'de ticari ilişkilerin çoğu yıllara dayanan güvene kurulduğundan, belgesiz teslimatlar ve sözlü anlaşmalar da ispat sorunlarına yol açar. Sevk irsaliyesi, imzalı teslim belgeleri ve cari hesap mutabakatlarının düzenli tutulması, icra aşamasında en güçlü dayanaktır.
Denizli'deki bir alacak veya borç dosyasında, elinizdeki senet, fatura ve tebligatlarla birlikte en hızlı ve doğru yolu birlikte belirleyebiliriz.
