Edirne, yabancılar hukukunun en yoğun yaşandığı illerden biridir. Bir yanda Avrupa Birliği'ne geçmek amacıyla Meriç'i ve kara sınırını aşmaya çalışan düzensiz göçmenler, diğer yanda Bulgaristan'dan göç etmiş soydaş aileler, ilde okuyan yabancı öğrenciler, komşu ülkelerden gelip Edirne'ye yerleşen emekliler ve çalışma izniyle istihdam edilen yabancılar bulunur. Her grubun hukuki durumu ve karşılaştığı idari işlemler farklıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Edirne'de yabancıların ikamet, çalışma, sınır dışı etme ve vatandaşlık süreçlerinde hukuki destek veriyoruz.
Sınır Dışı Etme Kararı ve Dava Süresi
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'na göre sınır dışı etme kararı valilik tarafından verilir ve yabancıya ya da avukatına tebliğ edilir. Bu karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Edirne'de verilen kararlar için görevli mahkeme Edirne İdare Mahkemesi'dir. Mahkeme davayı kısa süre içinde karara bağlar ve verilen karar kesindir. Kanunda sayılan bazı hâller dışında, dava süresi içinde ve dava açılması durumunda yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez. Süre çok kısa olduğundan, karar tebliğ edildiği anda harekete geçmek gerekir.
İdari Gözetim ve Geri Gönderme Merkezi
Sınır dışı edilmesine karar verilen ve kaçma ya da kaybolma riski bulunan yabancılar hakkında idari gözetim kararı verilebilir; bu kişiler Edirne'deki geri gönderme merkezinde tutulabilir. İdari gözetim süresi kural olarak altı ayı geçemez, belirli koşullarda en fazla altı ay daha uzatılabilir. İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; bu başvuru gözetimi durdurmaz ancak hâkim kısa sürede karar verir. Gözetim koşullarının ve devamının gerekip gerekmediğinin her ay idarece değerlendirilmesi zorunludur. İdari gözetim yerine bildirim yükümlülüğü ya da belirli bir adreste ikamet gibi alternatif tedbirlerin uygulanması da talep edilebilir.
Uluslararası Koruma Başvuruları
Ülkesine dönmesi hâlinde ciddi zarar göreceğini ileri süren yabancı, uluslararası koruma başvurusunda bulunabilir. Başvuru sahibinin kayıt, mülakat ve karar süreçlerinde tercüman yardımından yararlanma ve hukuki danışmanlık alma hakkı vardır. Başvurunun reddine karşı idari yargı yolu açıktır. Sınırda yakalanan bir yabancının koruma ihtiyacı olup olmadığının erken aşamada değerlendirilmesi, sınır dışı sürecinin seyrini değiştirebilir.
Bulgaristan Göçmenleri ve Soydaşlar
Edirne'de yaşayan nüfusun önemli bir kısmı, farklı dönemlerde Bulgaristan'dan göç etmiş ailelerden oluşur. Bu ailelerin bir kısmı Türk vatandaşlığını kazanmış, bir kısmı Bulgaristan vatandaşlığını da korumuştur; bazı aile bireyleri ise hâlâ yalnızca Bulgaristan vatandaşıdır. Türk soylu yabancıların ikamet izni ve vatandaşlık başvurularında kolaylaştırıcı düzenlemeler bulunur. Yabancı eşle evlilik yoluyla vatandaşlık, uzun dönem ikamet izni ve doğumla kazanılan vatandaşlığın tespiti de Edirne'deki ailelerin sık başvurduğu süreçlerdir. Vatandaşlıktan çıkma izni almış eski Türk vatandaşları ise Mavi Kart ile Türkiye'de pek çok haktan yararlanmaya devam edebilir.
İkamet ve Çalışma İzni
Trakya Üniversitesi'nde okuyan yabancı öğrenciler öğrenci ikamet izni, Edirne'de taşınmaz edinen ya da emekli olarak yerleşen yabancılar kısa dönem ikamet izni ile kalabilir. İkamet izninin süresi dolmadan uzatma başvurusu yapılmalıdır; izin süresinin aşılması idari para cezası ve giriş yasağı gibi ağır sonuçlar doğurabilir. Çalışma izni ise işveren aracılığıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na yapılan başvuruyla alınır; çalışma izni, ikamet izni yerine de geçer. Başvuruların reddine karşı itiraz ve dava yolları açıktır.
Giriş Yasağı ve Kaldırılması
Sınır dışı edilen ya da ikamet süresini aşan yabancılar hakkında Türkiye'ye giriş yasağı konulabilir. Giriş yasağının süresi kural olarak beş yılı aşmaz; kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit bulunan hâllerde bu süre uzatılabilir. Edirne'de ailesi Türkiye'de yaşayan Bulgaristan veya Yunanistan vatandaşlarının, ikamet süresini kısa bir süre aşmaları nedeniyle giriş yasağıyla karşılaşması ağır bir aile sorununa dönüşebilir. Giriş yasağı kararına karşı idari yargı yolu açıktır; ayrıca belirli koşullarda Göç İdaresi'nden yasağın kaldırılması veya yasağa rağmen girişe izin verilmesi talep edilebilir. Süre aşımından doğan idari para cezasının sınırda ödenmesi, giriş yasağının süresini etkileyebilir. Bu nedenle Edirne'den çıkış yapmadan önce durumun değerlendirilmesi ve gerekiyorsa çıkış öncesinde ikamet izni başvurusu yapılması yararlı olur.
Sık Sorulan Sorular
Yakınım geri gönderme merkezine alındı; ne yapabilirim?
Sınır dışı kararına karşı yedi gün içinde dava açılabilir ve idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Kararların tebliğ tarihinin öğrenilmesi ilk adımdır.
Bulgaristan vatandaşıyım, Edirne'de ne kadar kalabilirim?
Vizesiz kalış süresi aşıldığında ikamet izni gerekir. Uzun süre kalmak isteyenlerin süre dolmadan başvuru yapması önemlidir.
Edirne'de bir yabancılar hukuku süreciyle karşı karşıyaysanız, süreler kısa olduğu için vakit kaybetmeden Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.
