Kırıkkale'de bir mirasın çoğu zaman iki yüzü vardır: şehirde, emekli maaşıyla ödenmiş bir apartman dairesi ve Keskin, Sulakyurt, Delice ya da Balışeyh'teki bir köyde kuşaktan kuşağa bölünerek küçülmüş tarlalar. Mirasçıların bir kısmı Kırıkkale'de, bir kısmı bir saatlik mesafedeki Ankara'da, bir kısmı başka şehirlerde yaşar; ortak bir karar almak bu dağınıklık nedeniyle zorlaşır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kırıkkale ve ilçelerindeki miras uyuşmazlıklarında mirasçılara ve mirasbırakanlara danışmanlık ve dava hizmeti veriyoruz.
İlk İş: Mirasçılık Belgesi ve Terekenin Tespiti
Ölümden sonra ilk adım mirasçılık belgesi almaktır. Bu belge noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir; Kırıkkale merkezde ve Keskin, Delice, Sulakyurt'taki adliyelerde sulh hukuk mahkemeleri bulunur. Belgenin ardından tapu kayıtları, banka hesapları, araçlar ve varsa kooperatif hisseleri araştırılarak terekenin tamamı ortaya konmalıdır. Köy taşınmazlarında kadastro kayıtlarının güncel olmaması sık rastlanan bir durumdur; ölmüş kişilerin adına kayıtlı paylar, birkaç kuşak geriye giden bir mirasçı zinciri çıkarmayı gerektirebilir.
Borçlu Bir Mirası Reddetmek
Mirasbırakanın borçları malvarlığından fazlaysa, mirasçılar mirası reddedebilir. Ret süresi, yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır ve ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır. Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aciz olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Kırıkkale'de esnaflık ya da küçük ticaretle uğraşmış bir mirasbırakanın çek ve senet borçları, ret kararının dikkatle değerlendirilmesini gerektirir; süre içinde tereke üzerinde malik gibi davranmak ret hakkını kaybettirebilir.
Köydeki Tarla: Hisseli Mülkiyet ve Ortaklığın Giderilmesi
Kırıkkale'nin kırsalında hububat tarımı yapılan araziler, onlarca mirasçının küçük paylarla malik olduğu parsellere dönüşmüş durumdadır. Paydaşlardan biri ortaklığın giderilmesini isteyebilir; bu dava sulh hukuk mahkemesinde görülür ve taşınmaz aynen bölünemiyorsa satış yoluyla ortaklık giderilir. Tarım arazilerinde 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'ndaki bölünme yasağı ve asgari parsel büyüklükleri, aynen taksimin çoğu zaman mümkün olmamasının sebebidir. Satış yoluyla giderilen ortaklıklarda paydaşların ihaleye katılarak payını büyütmesi de bir seçenektir.
- Arazi uzun yıllardır mirasçılardan biri tarafından ekiliyorsa, diğer paydaşların ecrimisil talebi gündeme gelebilir.
- Paylaşma sözleşmesi yazılı yapılmalı; taşınmazlar için tapuda işlem yapılabilecek biçimde düzenlenmelidir.
Kırıkkale'nin şehir merkezindeki miras konutlarında ise sorun genellikle farklıdır: dairede mirasçılardan biri oturmaya devam eder, diğerleri kira payı ister ya da satış talep eder. Paydaşlardan birinin konutu tek başına kullanması, diğerlerinin açıkça karşı çıkmasından sonra ecrimisil sorumluluğu doğurabilir; bu nedenle karşı çıkışın yazılı ihtarla yapılması önerilir.
Saklı Pay, Tenkis ve Muris Muvazaası
Mirasbırakanın sağlığında bir çocuğuna ev ya da tarla devretmesi, diğer mirasçılar arasında en sık dava sebebidir. Gerçekte bağış olan bir devir tapuda satış gibi gösterilmişse muris muvazaası iddiasıyla tapu iptali ve tescil davası açılabilir; bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Devir gerçek bir bağışsa ve saklı payları zedeliyorsa tenkis davası açılır. Tenkis davası, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her durumda vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda ölümden itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
Vasiyetname, Mirasta İade ve Kırıkkale'de Planlama
Mirasbırakanın sağlığında yapacağı planlama, sonradan yaşanacak davaların büyük kısmını önleyebilir. Resmî vasiyetname noterde iki tanık huzurunda düzenlenir; el yazılı vasiyetname ise baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılmalı, tarih ve imza içermelidir. Ölümden sonra vasiyetnamenin açılması sulh hukuk mahkemesinden istenir ve itiraz süreleri o tarihten işlemeye başlar. Kırıkkale'de sık görülen bir başka konu, evlenen kızlara çeyiz ya da düğün masrafı, oğullara ise ev veya araç alınması gibi sağlıkta yapılan kazandırmalardır. Kanun, altsoya yapılan bazı kazandırmaların paylaşmada mirasa iade edilmesini öngörür; bu kuralın hangi kazandırmalara uygulanacağı mirasbırakanın iradesine ve kazandırmanın niteliğine göre değişir. Ayrıca mirasçılardan birinin uzun yıllar boyunca anne ve babasına bakması, paylaşma görüşmelerinde ayrıca konuşulan bir konudur ve kanunda bu katkıya ilişkin özel bir düzenleme bulunur.
Mirasçılar arasında anlaşma sağlanabiliyorsa, noter huzurunda yapılacak bir paylaşma sözleşmesi ve tapuda yapılacak devir işlemleri, mahkeme sürecine göre çok daha kısa sürede sonuç verir. Anlaşmanın yazıya geçirilmesi, köydeki tarlalar ve şehirdeki daire için ayrı ayrı ve açık hükümler içermelidir.
Kırıkkale'de Mirasçıların Sorduğu Sorular
Mirasçılardan biri Ankara'da yaşıyor; dava nerede açılır?
Ortaklığın giderilmesi davasında taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Tarla Keskin'deyse dava Keskin Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemesinde görülür; mirasçının nerede oturduğu sonucu değiştirmez.
Babamdan kalan emekli maaşı miras mıdır?
Ölüm aylığı mirasa dahil değildir; SGK mevzuatına göre hak sahiplerine bağlanır. Ancak ölüm tarihine kadar tahakkuk etmiş ve ödenmemiş alacaklar terekeye girer.
Kırıkkale'de bir miras meselesiyle uğraşıyorsanız, tapu ve aile kayıtlarınızla birlikte Gezici Hukuk ve Danışmanlık'a başvurarak dosyanızı birlikte inceleyebiliriz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.
