Niğde ekonomisi büyük ölçüde güven üzerine kurulu ticari ilişkilerle döner. Çiftçi patatesini ya da elmasını tüccara verir, bedelin bir kısmını peşin, kalanını vadeli çekle alır; tohumcu, gübreci ve zirai ilaç bayisi ise sezon sonunda tahsil edeceği alacaklarla çalışır. Ürün fiyatlarının düştüğü bir yılda bu zincirin bir halkası koptuğunda icra takipleri birbirini izler. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Niğde'de alacaklı ve borçlu taraflara icra ve iflas hukukunda vekillik ediyoruz.
Takip Nerede Başlar, Şikâyet Nereye Yapılır?
Niğde merkez adliyesinde icra ve iflas dairesi ile icra hukuk ve icra ceza mahkemesi bulunur; Bor Adliyesi'nde de icra müdürlüğü vardır. Takip, borçlunun yerleşim yerinde ya da sözleşmenin ifa yerinde yetkili icra dairesinde başlatılır. İcra müdürlüğünün işlemlerine karşı şikâyet ve itirazın kaldırılması talepleri icra mahkemesine yapılır; Çiftlik, Çamardı ve Ulukışla gibi küçük adliyelerde bu işlere, kendi yapılanmalarına göre icra mahkemesi sıfatıyla görev yapan mahkeme bakar. Elektronik ortamda takip açmak mümkün olsa da haciz, muhafaza ve satış gibi işlemler yerinde takip gerektirir.
Süreler: Bir Haftayı Kaçırmamak
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür. Kambiyo senetlerine, yani çek, bono ve poliçeye dayalı takipte ise borca ve imzaya itiraz ile şikâyet için süre beş gündür. Bu sürelerin geçirilmesi borçlunun savunma imkânlarını önemli ölçüde daraltır. Hasat döneminde tarlada ya da başka bir ilde olan borçlular için tebligatın kime ve hangi adrese yapıldığı ayrıca önem taşır; usulsüz tebligat iddiası icra mahkemesinde şikâyet yoluyla ileri sürülebilir.
Alacaklı açısından ise itiraz üzerine duran takibe devam edebilmek için itirazın iptali davası veya itirazın kaldırılması yolu seçilir. İtirazın iptali davası, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır; ticari alacaklarda arabuluculuk dava şartıdır.
Çiftçinin Haczedilemeyen Malları
İcra ve İflas Kanunu, borçlu çiftçinin kendisinin ve ailesinin geçimi için zorunlu olan arazisini, çift hayvanlarını, nakil vasıtalarını ve diğer alet ve edevatını haczedilemeyen mallar arasında sayar. Uygulamada traktörün, sulama ekipmanının veya tek geçim kaynağı olan tarlanın haczedilip edilemeyeceği her dosyada somut koşullara göre tartışılır. Haciz tutanağına karşı süresinde şikâyet yoluna gidilmezse bu itiraz imkânı kaybedilebilir. Öte yandan borçlunun bu korumadan rehin verdiği mallar bakımından yararlanamayacağını da hatırlatmak gerekir.
Niğde'de Sık Görülen Takip Türleri
- Ürün bedeli alacakları: Tüccara teslim edilen patates veya elmanın bedeli için düzenlenen çeklerin karşılıksız çıkması; kambiyo takibi ve karşılıksız çek şikâyetinin birlikte değerlendirilmesi.
- Bayi alacakları: Tohum, gübre ve zirai ilaç satıcılarının cari hesap alacakları; açık hesap faturalarına dayalı ilamsız takip.
- Depo ücreti alacakları: Soğuk hava deposunda bekletilen ürün için ödenmeyen ardiye ücretleri; depocunun hapis hakkı.
- Kira alacakları: Öğrenci evlerinde ve işyerlerinde ödenmeyen kira için tahliye talepli takip.
- Maaş haczi: Kamu görevlisi ve işçi borçlularda maaşın haczedilebilir kısmı ve sıra cetveli.
İpotekli Tarla ve Kredi Borçlarında Takip
Niğde'de tarımsal yatırımın önemli bir kısmı banka ve kooperatif kredileriyle finanse edilir; bu kredilerde teminat olarak çoğu zaman tarla, bahçe veya depo ipotek edilir. Borç ödenmediğinde alacaklı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir. Bu takipte borçlunun itirazları sınırlıdır ve icra mahkemesine yapılır; ipotek belgesinin ve kredi sözleşmesinin içeriği, faiz hesabının doğruluğu ve kıymet takdiri en çok tartışılan konulardır. Kıymet takdirine karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla itiraz edilebilir. Ürün fiyatlarının düştüğü yıllarda yapılandırma imkânlarının takip başlamadan önce araştırılması, taşınmazın değerinin altında satılmasını önleyebilir. Alacaklı açısından da ipotek dışındaki malvarlığına başvurmadan önce rehnin paraya çevrilmesi kuralı gözetilmelidir.
Borçlunun başka bir ilde yaşadığı durumlarda haciz, talimat yoluyla o yerdeki icra dairesinden yaptırılır. Niğde merkezli tüccar alacaklarında borçlunun Adana, Mersin veya Konya'daki malvarlığına bu yolla ulaşılabilir; ancak talimat dosyalarının da ayrıca izlenmesi gerekir. Haciz istenmeden bekletilen dosyalar belirli bir süre sonunda işlemden kaldırılabileceğinden, Niğde'deki takiplerde düzenli kontrol önemlidir.
Sorular
Tüccarın verdiği çek karşılıksız çıktı. Hemen takip başlatabilir miyim?
Evet, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatılabilir. Çekin bankaya ibraz süresi içinde sunulmuş olması ve karşılıksız şerhinin alınmış olması bu takip için önemlidir.
Traktörüme haciz konuldu, itiraz edebilir miyim?
Traktör geçiminiz için zorunluysa haczedilemezlik şikâyetinde bulunabilirsiniz. Şikâyet haciz işleminin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır.
Niğde'de bir alacak takibi başlatmak veya hakkınızdaki bir takibe karşı haklarınızı öğrenmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Bu sayfa genel bilgi sunar; her dosya ayrıca değerlendirilir.
