Ünye'de miras dosyaları çoğu zaman kuşaklar boyunca bölünmüş fındık bahçelerinin, köylerdeki eski taş ya da ahşap evlerin ve ilçe merkezindeki dairelerin bir arada olduğu terekelerle ilgilidir. Mirasçıların bir kısmı Ünye'de yaşarken, önemli bir kısmı İstanbul'da, Samsun'da ya da yurt dışında hayatını sürdürür. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Ünye'deki mirasçılara, terekenin tespitinden paylaşımına kadar hukuki destek veriyoruz.
Ünye'de Miras İşlemlerinin Yürüdüğü Yer
Mirasçılık belgesi noterden ya da Ünye sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Mirasın reddi, vasiyetnamenin açılması, terekenin tespiti ve mirasçılara temsilci atanması gibi işler de sulh hukuk mahkemesinin görevindedir. Ünye'de asliye hukuk mahkemeleri 2024'ten bu yana Kaledere Mahallesi'ndeki ek hizmet binasında çalışır; tapu iptali, tenkis ve muris muvazaası davaları burada görülür. Taşınmazla ilgili davalar taşınmazın bulunduğu yerde açıldığından, Akkuş'taki bir bahçe için Akkuş Adliyesi, İkizce ya da Çaybaşı'ndaki bir bahçe için Ünye Adliyesi yetkilidir.
Mirasın Reddi: Üç Aylık Süre
Murisin borçları malvarlığından fazlaysa, mirasçılar ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir. Ünye'de ticaretle uğraşan ya da tarım kredisi kullanmış bir murisin borçları, bazen ancak icra takipleri başladığında ortaya çıkar. Bu nedenle mirasçıların ölümden hemen sonra murisin banka ve icra kayıtlarını araştırması önemlidir.
Bahçelerin Paylaşılması
Ünye'nin iç kesimlerindeki bahçelerin çoğu hisselidir. Paylaşım için önce mirasçılar arasında anlaşma aranmalıdır. Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası sulh hukuk mahkemesinde açılır; dava öncesinde arabuluculuğa başvurmak zorunludur. Mahkeme, taşınmazın aynen bölünüp bölünemeyeceğini inceler. Tarım arazilerinin bölünmesine ilişkin sınırlamalar nedeniyle küçük bahçelerde çoğu zaman satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilir.
- Bahçeyi yıllardır işleten mirasçının diğer paylarını satın alması,
- Bahçe gelirinin paylaşımına ilişkin yazılı bir anlaşma yapılması,
- Bahçenin kiraya ya da ortakçılığa verilmesi,
- Bölünemeyen bahçenin ihale yerine mirasçılar arasında satışla devredilmesi
gibi yollar, uzun ve masraflı bir davanın alternatifi olabilir.
Muris Muvazaası ve Tenkis
Murisin sağlığında taşınmazını bir mirasçıya satış göstererek devretmesi, gerçekte bağış niteliğinde ve diğer mirasçılardan mal kaçırma amacındaysa, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Saklı payı zedelenen mirasçılar ise tenkis davası açabilir. Bu davalarda hak düşürücü süreler bulunduğundan gecikmemek gerekir.
Gurbetteki Mirasçılar
Yurt dışında yaşayan mirasçılar konsolosluk aracılığıyla vekâletname düzenleyerek Ünye'deki işlemlerini yürütebilir. Mirasçılık belgesi ve veraset ve intikal vergisi beyannamesi gibi işlemler de vekil aracılığıyla yapılabilir.
Ünye'de Miras Kalan Konut ve Dükkânlar
Ünye merkezinde, özellikle eski çarşı çevresinde bulunan dükkânlar ve konutlar, miras dosyalarında bahçelerden farklı sorunlar doğurur. Kiraya verilmiş bir dükkânın kira geliri bütün mirasçılara aittir; geliri tek başına tahsil eden mirasçıdan diğer mirasçılar paylarını isteyebilir. Kiracıyla yeni sözleşme yapılması ya da tahliye gibi kararlarda mirasçılar birlikte hareket etmelidir. Anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinden mirasçılara temsilci atanması istenebilir. Eski yapıların onarım masraflarının nasıl paylaşılacağı da ayrıca kararlaştırılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Bahçenin kadastro kaydı ile fiilî kullanım farklı; ne yapmalıyım?
Kayıt ile fiilî durum arasındaki farklar, paylaşımdan önce tespit edilmelidir; Ünye'de kadastro mahkemesi de bulunur.
Ünye'deki miras meselenizi tapu ve nüfus kayıtlarıyla birlikte ilk görüşmede değerlendirelim.
