Tokat'ın ticari hayatı, toprağın ürettiğiyle sanayinin işlediği arasındaki köprüde kurulur. Sebze ve meyveyi toplayıp büyükşehir hallerine gönderen komisyoncular, salça, konserve ve kuru gıda üreten tesisler, organize sanayi bölgesindeki imalatçılar, inşaat malzemesi satıcıları ve il merkezindeki esnaf; hepsi vadeli satış, çek ve senetle dönen bir ticari ilişkiler ağı içinde çalışır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Tokat genelinde şirketlere, tacirlere ve esnafa sözleşme, alacak ve ortaklık uyuşmazlıklarında hukuki destek veriyoruz.
Ticari Davalar Hangi Mahkemede Görülür?
Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen işlerden ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar ticari davadır. Bu davalar asliye ticaret mahkemesinde görülür; asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Tokat'taki adliyelerde ticari davalara bakmakla görevli mahkemenin hangisi olduğunu, dava açılacak ilçeye göre başvuru öncesinde ayrıca kontrol ediyoruz. İlk derece kararlarına karşı istinaf incelemesi Samsun Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinde yapılır.
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Bu nedenle ticari bir alacağın tahsilinde ilk adım çoğu zaman icra takibi ya da arabuluculuk başvurusudur.
Tarım Ürünü Ticaretinde Sık Uyuşmazlıklar
Kazova'dan, Erbaa ve Niksar ovalarından toplanan sebze ve meyvenin ticareti, sözlü anlaşmalar ve güvene dayalı ilişkilerle yürür. Ürünün tarlada ya da bahçede götürü bedelle satılması, kalitesiz çıkan malın iadesi, nakliye sırasında bozulan ürün ve komisyoncunun satış bedelini üreticiye eksik ödemesi bu alandaki tipik dosyalardır. Hal kayıt sistemine işlenen belgeler, irsaliyeler, kantar fişleri ve banka hareketleri bu uyuşmazlıklarda en önemli delillerdir.
Tacirler arasındaki satışta alıcı, malı teslim aldıktan sonra kanuni süreler içinde muayene ettirmek ve ayıbı satıcıya bildirmek zorundadır. Açıkça görülebilen ayıplar için bu süre çok kısadır; geç yapılan ihbar, ayıptan doğan hakların kaybına yol açabilir. Hızla bozulan tarım ürünlerinde tespitin hemen yapılması bu yüzden önemlidir.
Şirket Ortaklığı ve Aile Şirketleri
Tokat'taki ticari işletmelerin önemli bir kısmı, kardeşler ya da baba ile oğulların ortak olduğu limited şirketlerdir. Ortaklardan birinin vefatı, şirketten ayrılmak istemesi ya da müdürün şirket varlıklarını kişisel işleri için kullandığı iddiası, ciddi uyuşmazlıklara dönüşebilir. Limited şirkette haklı sebeple çıkma davası, ortaklar kurulu kararlarının iptali, bilgi alma ve inceleme hakkı ile müdürün sorumluluğu davası bu dosyaların başında gelir. Ana sözleşmede pay devri, önalım ve ölüm hâlinde mirasçıların durumu önceden düzenlenmişse uyuşmazlıklar büyük ölçüde azalır.
Şirket kurarken sermaye taahhüdünün ödenmesi, ticaret siciline tescil ve imza yetkilerinin belirlenmesi gibi adımlar, Tokat Ticaret ve Sanayi Odası bünyesindeki ticaret sicili müdürlüğü üzerinden yürütülür.
Çek, Senet ve Vadeli Satışlar
Tokat'ta tüccarlar arasında vadeli çek ve bono kullanımı yaygındır. Karşılıksız çıkan çek için bankadan karşılıksızdır kaydı alındıktan sonra kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatılabilir. Çekin ibraz süresi, keşide yeri ile ödeme yerinin aynı olup olmamasına göre değişir ve süresinde ibraz edilmeyen çekte cirantalara başvuru hakkı kaybedilebilir. Çek ve senet kayıplarında ise zayi nedeniyle iptal davası yoluna gidilir.
Haksız Rekabet ve Ticari İtibar
Yöresel bir ürünün başka bir firmanın ambalajını taklit eden şekilde satılması, eski çalışanın müşteri listesini rakip işletmeye taşıması ya da gerçeğe aykırı reklamlar haksız rekabet hükümleri kapsamında değerlendirilir. Haksız rekabet halinde tespit, men, ortadan kaldırma ve tazminat davaları açılabilir. Haksız rekabet davaları, ticari davalara bakan mahkemede görülür.
Mali Zorluk: Yapılandırma ve Konkordato
Kötü bir hasat yılı ya da alacakların tahsil edilememesi, işletmeleri borçlarını ödeyemez hâle getirebilir. Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altında olan borçlunun, alacaklılarıyla anlaşarak faaliyetini sürdürmesini amaçlar. Konkordato başvurusunda finansal tablolar, alacaklı listesi ve bağımsız denetim raporu gibi kapsamlı belgeler gerekir; başvurunun yapılacağı mahkeme de ticari davalara bakan mahkemedir. Alacaklı tarafta yer alan işletmeler için ise konkordato sürecinde alacağın zamanında kaydettirilmesi önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tokat'ta ticari alacak için hemen dava açabilir miyim?
Para alacaklarında önce arabulucuya başvurmanız gerekir. Alacağınız bir faturaya, çeke ya da senede dayanıyorsa icra takibi de değerlendirilebilir.
Ortağım şirketten ayrılmak istiyor; payını nasıl belirleriz?
Pay devri, ana sözleşme ve kanun hükümlerine göre yapılır; değerleme yöntemi baştan konuşulmalıdır. Değerlemede şirketin taşınmazları, makineleri, alacakları ve borçları birlikte dikkate alınır. Ortaklar arasında anlaşma sağlanamazsa mahkeme, şirket varlıklarının gerçek değerini bilirkişi aracılığıyla tespit ettirir. Tokat'taki ticari meselenizi belgeleriniz üzerinden birlikte değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
