Sandıklı'nın köylerinden son elli yılda İstanbul'a, İzmir'e, Ankara'ya ve Afyonkarahisar merkeze sürekli göç verildi. Bugün köydeki bir tarlanın mirasçıları çoğu zaman farklı şehirlerde yaşar; tarlayı eken tek bir kardeş köyde kalmıştır ve diğerleri yıllardır o araziyi görmemiştir. Bu tablo, miras paylaşımını hem duygusal hem de hukuki açıdan zorlaştırır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Sandıklı merkezli miras dosyalarında mirasçılara ve anlaşma arayan ailelere hukuki destek sağlıyoruz.
Paylaşma Sözleşmesiyle Anlaşarak Bölüşmek
Mirasçılar mahkemeye gitmeden de mirası paylaşabilir. Bunun yolu yazılı bir paylaşma sözleşmesidir. Taşınmazlar bakımından sözleşmenin tapuda tescil edilebilmesi için gerekli şartların sağlanması gerekir. Sandıklı ovasındaki tarlaların değeri; sulu ya da kuru olmasına, yola cephesine ve ilçe merkezine yakınlığına göre büyük farklılık gösterir. Bu nedenle paylaşımdan önce her parselin değerinin ortak bir yöntemle belirlenmesi, ileride hilenin ya da aldatmanın ileri sürülmesini önler. Tarım arazilerinde asgari parsel büyüklüğü kuralları nedeniyle her tarlanın bölünemeyeceği de hesaba katılmalıdır.
Anlaşma Olmazsa: Ortaklığın Giderilmesi
Mirasçılardan biri paylaşıma yanaşmazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır. Bu dava taşınmazın bulunduğu yerin sulh hukuk mahkemesinde görülür; Sandıklı, Hocalar ve Kızılören'deki taşınmazlar için yetkili yer Sandıklı'dır. Mahkeme aynen bölmenin mümkün olup olmadığını inceler; mümkün değilse satış yoluyla ortaklığı giderir. Satış, taşınmazın gerçek değerinin altında kalabileceğinden, mirasçıların dava sürecinde de anlaşma seçeneğini açık tutması akılcıdır. Taşınmazı tek başına kullanan mirasçıdan geçmişe dönük kullanım bedeli talebi ise ayrı bir konudur.
Hocalar ve Kızılören'deki Köy Taşınmazları
Sandıklı'ya bağlı köylerde ve adli yönden Sandıklı'ya bağlı Hocalar ile Kızılören'de, miras konusu taşınmazların kayıtları her zaman güncel değildir. Tapuda hâlâ dedenin ya da büyük dedenin adına kayıtlı tarlalar, kadastro tespitinde farklı kişiler adına yazılmış parseller ve köy yerleşik alanında tapusu bulunmayan evler sık görülür. Bu durumda önce tapu ve kadastro kayıtlarının, eski vergi kayıtlarının ve zilyetlik durumunun incelenmesi gerekir. Mirasçılık belgesinin de en eski kayıtlı malikten başlayarak tüm kuşakları kapsayacak şekilde alınması gerekebilir.
Köylerde sık rastlanan bir başka durum, babanın tarlasını sağlığında oğullarından birine tapuda satış gibi göstererek devretmesidir. Gerçek amacın diğer mirasçılardan mal kaçırmak olduğu iddia ediliyorsa, muris muvazaası nedeniyle tapu iptal ve tescil davası açılabilir. Bu davada bedelin gerçekten ödenip ödenmediği, devrin yapıldığı tarihteki aile ilişkileri ve köydeki tanıkların bilgisi belirleyicidir.
Vasiyetname ve Mirasın Reddi
Mirasbırakan bir vasiyetname bırakmışsa, vasiyetnamenin sulh hukuk mahkemesinde açılması ve mirasçılara tebliği gerekir. Vasiyetnamenin şekil şartlarına uymaması, mirasbırakanın ehliyetsizliği ya da yanıltılması iptal davasının konusu olabilir. Mirasçıların saklı payını zedeleyen vasiyetnameler için tenkis davası açılabilir. Mirasbırakanın borçları mal varlığını aşıyorsa mirasın reddi gündeme gelir; ret, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılır. Tarım kredisi ve kefalet borçları bulunan çiftçi mirasçılarında bu süreyi kaçırmamak önemlidir.
Sık Sorulanlar
İstanbul'da yaşıyorum; Sandıklı'daki miras davasına gelmem gerekir mi?
Vekil aracılığıyla dava takip edilebilir. Keşif ve bazı duruşmalarda bizzat bulunmanız gerekmeyebilir. Dosyanın ilerleyişine göre bunu birlikte planlarız.
Köydeki evimiz tapusuz; mirasa dahil mi?
Tapusuz taşınmazlarda zilyetlik ve kadastro durumu incelenmelidir. Taşınmazın kime ait olduğu belirlenmeden paylaşım sağlıklı yapılamaz.
Sandıklı'da bir miras meselesini çözmek istiyorsanız, tapu ve nüfus kayıtlarını ilk görüşmede birlikte inceleyebiliriz.
