Ortaköy'de bir tapuyu açtığınızda, malik hanesinde çoğu zaman yıllar önce ölmüş bir dedenin ya da büyük dedenin adını görürsünüz. Ölümlerin ardından intikal yapılmadığı için tarla, ev ve ahır hukuken onlarca mirasçının ortak malı hâline gelmiştir; mirasçıların bir kısmı köyde, bir kısmı büyük şehirlerde ya da yurt dışındadır. Bir gün biri tarlayı satmak, bir başkası ev yapmak istediğinde düğüm çözülmek zorunda kalır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Ortaköy ve Ağaçören'deki miras paylaşımlarında mirasçılara hukuki destek veriyoruz.
Ortaköy Sulh Hukuk Mahkemesi ve Noter
Mirasçılık belgesi noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Ortaköy Adliyesi'nde sulh hukuk mahkemesi bulunduğundan, Ortaköy ve Ağaçören'de yaşayanlar mirasçılık belgesi, mirasın reddi, vasiyetnamenin açılması ve ortaklığın giderilmesi gibi işlemler için il merkezine gitmek zorunda kalmaz. Muris muvazaası, tenkis ve tapu iptali davaları ise asliye hukuk mahkemesinde görülür; Ortaköy Adliyesi'nde asliye hukuk mahkemesi de vardır. Mirası reddetmek isteyen mirasçının, ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine beyanda bulunması gerekir.
Dededen Kalma Tapu: Zinciri Tamamlamak
Tapudaki malik birkaç kuşak önce ölmüşse, her ölüm için ayrı mirasçılık belgesi alınır ve belgeler zincir hâlinde tapu müdürlüğüne sunulur. Zincirdeki bir halkada nüfus kaydı eksikse ya da bir mirasçının ölüm tarihi belirsizse, önce nüfus kayıtlarının düzeltilmesi gerekebilir. Pay oranları her kuşakta bölündüğünden, bazı mirasçıların payı çok küçük bir kesir olarak ortaya çıkar; bu, ileride yapılacak satışta ve ortaklığın giderilmesinde bedelin nasıl dağıtılacağını belirler.
Köy Evi, Ahır ve Harman Yeri
Ortaköy köylerinde pek çok ev ve ahır, köy yerleşik alanında tapusuz olarak yıllardır kullanılır. Tapusu olmayan bir yapının mirasçılar arasında nasıl paylaşılacağı, zilyetliğin kimde olduğuna ve kadastro tespitinin nasıl yapıldığına bağlıdır. Mirasçılardan biri evi tek başına kullanıyor ve onarıyorsa, yaptığı masrafların diğer paydaşlardan istenip istenemeyeceği ayrıca tartışılır. Taşınmazlara ilişkin ortaklığın giderilmesi davasında taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir; Ağaçören'deki taşınmazlar da Ortaköy Adliyesi'nin yargı çevresinde kaldığından, iki ilçeye yayılmış bir terekenin paylaşımı aynı adliyede yürütülebilir.
Bölünemeyen Tarla ve Ortaklığın Giderilmesi
Mirasçılar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası sulh hukuk mahkemesinde açılır; 2023'ten bu yana bu davalarda önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Tarım arazileri, toprak koruma mevzuatındaki asgari büyüklük sınırları nedeniyle çoğu zaman aynen bölünemez ve satış yoluyla ortaklık giderilir. İhaleye gitmeden önce mirasçılardan birinin diğer payları satın alması ya da arazinin çiftçiliği sürdüren mirasçıya devri, Ortaköy'de toprağın aile içinde kalmasını sağlayan yollardır.
Büyük Şehirde ve Yurt Dışında Yaşayan Paydaşlar
Paydaşlardan biri Almanya'da ya da başka bir ülkede yaşıyorsa, işlemler konsolosluk veya apostilli vekâletnameyle yürütülebilir. Vekâletnamede satış, paylaşım ve dava yetkilerinin açıkça yer alması gerekir. Mirasçıların güncel adreslerinin baştan toplanması, tebligat gecikmesinden kaynaklanan aylarca süren beklemeyi önler.
Babam tarlayı sağlığında ağabeyime satış gibi devretti; ne yapabiliriz?
Gerçekte bağış olan ve diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacı taşıyan devirlerde muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Bedelin gerçekten ödenip ödenmediği bu davada belirleyicidir.
Ortaköy'de miras kalan tarla, ev veya diğer mal varlığıyla ilgili sorularınızı tapu kayıtları üzerinden değerlendirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşebilirsiniz.
