Ortaköy'de taşınmaz denince akla önce tarla gelir: hububat ekilen geniş parseller, kuyusu olan sulu araziler, köy yerleşik alanındaki evler ve ahırlar, merayla sınır komşusu olan tarlalar. Bu taşınmazların önemli bir kısmı hisseli tapudadır ve satışlar çoğu zaman köy içinde, tanıdıklar arasında yapılır. Bir gün paydaşlardan biri payını yabancı birine sattığında ya da bir kadastro tespiti eski bir kullanım düzenini değiştirdiğinde uyuşmazlık başlar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Ortaköy'deki taşınmaz uyuşmazlıklarında malik, alıcı ve paydaşları temsil ediyoruz.
Hisseli Tarla Satışı ve Önalım Hakkı
Paylı mülkiyetteki bir taşınmazda paydaşlardan biri payını üçüncü bir kişiye satarsa, diğer paydaşlar önalım hakkını kullanarak bu payı aynı bedelle satın almayı talep edebilir. Bu hak, satışın öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde dava yoluyla kullanılmalıdır. Ortaköy'de tapuda gösterilen satış bedeli ile gerçekte ödenen bedelin farklı olması sık rastlanan bir durumdur; önalım davasında hangi bedelin esas alınacağı bu yüzden önemli bir tartışma konusudur. Dava asliye hukuk mahkemesinde açılır ve Ortaköy Adliyesi'nde asliye hukuk mahkemesi bulunur.
Kadastro Tespiti ve Zilyetlik
Kadastro çalışmasında tespit tutanakları askıya çıkarılır ve otuz günlük ilan süresi içinde itiraz edilmezse kesinleşir. Kesinleşmeden sonra, tespitten önceki hukuki sebeplere dayanarak on yıl içinde dava açılabilir. Tapusuz bir tarlayı yıllardır eken kişinin zilyetliğe dayanarak tescil isteyebilmesi, kanundaki süre ve alan sınırlarına bağlıdır. Ortaköy'deki bir köy için kadastro davalarında görevli ve yetkili mahkemenin hangisi olduğu, Aksaray Adliyesi'ndeki kadastro mahkemesinin yargı çevresine göre kontrol edilmelidir.
Mera Sınırı ve Köy Tüzel Kişiliği
Mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete konu olamaz ve zilyetlikle kazanılamaz. Meraya taşan bir tarlanın sürülmesi, mera tahsis komisyonunun kararıyla hem idari yaptırım hem de dava konusu olabilir. Köy tüzel kişiliğine ait taşınmazlarda ise kullanım ve kiralama köy ihtiyar heyetinin kararlarına bağlıdır; bu kararlar da hukuki denetime açıktır.
Sulama Kuyulu Tarla Alırken
Sulu tarla, kuru araziden çok daha değerlidir; ancak bu değer çoğu zaman kuyunun hukuki durumuna bağlıdır. Ortaköy'de kuyulu bir tarla satın almadan önce yer altı suyu kullanma belgesinin bulunup bulunmadığı, belgenin yeni malik adına devredilip devredilemeyeceği ve kuyunun elektrik aboneliğinin kimin adına olduğu araştırılmalıdır. Belgesiz bir kuyu, kapatma kararı ve idari yaptırım riski taşır; bu durumda ödenen bedelin karşılığı kalmayabilir.
Ortaköy Merkezinde Kiracı ve Ev Sahibi
İlçe merkezinde kamu görevlileri ve öğretmenlerin oluşturduğu kira talebi, kira artışı ve tahliye uyuşmazlıklarına yol açabilir. Kira tespiti ve tahliye davaları sulh hukuk mahkemesinde görülür ve 2023'ten bu yana dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Kiracı yazılı bir tahliye taahhüdü vermişse, ev sahibinin taahhüt edilen tarihten itibaren bir ay içinde icra takibi başlatması veya dava açması gerekir; bu süre kaçırılırsa sözleşme bir yıl daha uzar.
Tapusu olmayan tarlayı senetle aldım; tapuya geçirebilir miyim?
Adi senetle yapılan taşınmaz satışı geçerli değildir. Ancak zilyetliğin devri ve kadastro durumuna göre farklı yollar değerlendirilebilir; ödenen bedelin iadesi de talep edilebilir.
Ortaköy'deki bir taşınmazla ilgili tapu, kadastro veya kira sorununuzu birlikte değerlendirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
