Çamlıdere'de çalışma hayatı ormanla, hayvancılıkla ve ilçe merkezindeki sınırlı sayıda işyeriyle şekillenir. Orman köylerinde yaşayanların bir kısmı kesim, taşıma ve ağaçlandırma işlerinde mevsimlik olarak çalışır; diğerleri hayvancılık ve tarımla geçinir ya da Ankara'da iş bulur. Bu yapı, iş hukukunda kendine özgü sorular doğurur: orman işlerinde kim işveren sayılır, kesim sırasında yaşanan kazada kim sorumludur, sigortasız geçen yıllar nasıl kayda geçirilir? Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Çamlıdere'de çalışanların ve işverenlerin iş hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarında destek verir.
Orman İşçiliği ve Kesim Sezonu
Orman işlerinde çalışma ilişkisi çoğu zaman karmaşıktır. İşi üstlenen kooperatif, müteahhit veya orman işletmesi ile fiilen çalışan işçi arasındaki ilişki, kimin işveren sayılacağını belirler. Asıl işveren ile alt işveren arasında bir ilişki varsa, asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı kanundan ve iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden birlikte sorumlu olabilir. Ağaç devrilmesi, motorlu testere yaralanmaları ve tomruk yükleme sırasında yaşanan kazalar en sık karşılaşılan iş kazalarıdır. Kazanın ardından işverenin, kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirimde bulunması gerekir.
İş Kazasında Tazminat
İş kazası geçiren işçi; tedavi giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlik nedeniyle uğradığı kazanç kaybı ve manevi tazminat talep edebilir. Ölümlü kazalarda yakınlar destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Bu tazminat davaları için önce arabulucuya gitme zorunluluğu yoktur. Kusur dağılımı, işverenin iş güvenliği eğitimi verip vermediği, koruyucu ekipman sağlayıp sağlamadığı ve çalışma yönteminin güvenli olup olmadığı incelenerek belirlenir. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun bağladığı gelir, tazminat hesabında dikkate alınır.
Tarım, Hayvancılık ve Kayıt Dışı Çalışma
Tarım ve orman işlerinde çalışan işçi sayısı elliyi bulmuyorsa İş Kanunu devreye girmez; bu çalışanların hakları Türk Borçlar Kanunu'ndaki hizmet sözleşmesi kurallarına göre belirlenir. Bu ayrım, kıdem ve ihbar tazminatı gibi taleplerin dayanağını değiştirir. Çamlıdere'deki küçük işletmelerde ve çobanlık gibi işlerde sigortasız çalışma da sık görülür. Kayda geçmeyen çalışma dönemleri için açılacak hizmet tespit davasında hak düşürücü süre, çalışmanın geçtiği yılın bitiminden başlayarak beş yıldır.
Kızılcahamam'da Dava, Öncesinde Arabulucu
- Kıdem, ihbar, ücret, fazla çalışma ve yıllık izin alacakları ile işe iade taleplerinde önce arabulucuya başvurulur.
- İşe iade talebinde arabulucuya başvuru süresi, feshin bildirildiği tarihten başlayarak bir aydır.
- Arabuluculukta anlaşma olmazsa, Çamlıdere'deki işyerlerinden doğan davalar Kızılcahamam Adliyesi'nde iş davalarına bakmakla görevli mahkemede açılabilir; Kızılcahamam'da ayrı bir iş mahkemesi yoksa, bu görevi iş mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi üstlenir.
- Davalı işverenin yerleşim yeri Ankara'daysa, dava orada da açılabilir.
Çamlıdere'den Sorular
Orman kesiminde yevmiyeyle çalıştım; sigortam yapılmadı. Ne yapabilirim?
Çalıştığınız dönemin ve işverenin kim olduğunun tespiti için tanıklar, ödeme kayıtları ve iş yerindeki kayıtlar toplanır; ardından hizmet tespit davası değerlendirilir.
Bir kooperatif aracılığıyla ağaçlandırma işinde çalıştım; işverenim kim sayılır?
İşvereni belirlemek için işi kimin verdiği, ücreti kimin ödediği ve çalışmayı kimin yönettiği birlikte incelenir. Kooperatif ile işi veren kurum arasındaki sözleşme, sorumluluğun kime yöneltileceği bakımından belirleyicidir; bazı durumlarda birden fazla kişi birlikte sorumlu tutulabilir.
Çamlıdere'de çalışırken karşılaştığınız sorunu ve kaçırılmaması gereken süreleri birlikte ele almak isterseniz bizimle iletişime geçin.
