Mamak'ta yaşayan çalışanların önemli bir bölümü inşaat, nakliye, temizlik ve güvenlik gibi emek yoğun sektörlerde çalışır. İlçede yıllardır süren kentsel dönüşüm, Mamak'ı aynı zamanda büyük bir şantiye alanına çevirdi; bu şantiyelerde çalışanların bir kısmı da Mamak'ın kendi sakinleridir. Kısa süreli işler, alt işveren zincirleri, yevmiyeyle ödenen ücretler ve eksik bildirilen sigorta günleri, ilçedeki iş hukuku uyuşmazlıklarının temel kaynağıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Mamak'ta çalışan işçilerin haklarını aramalarına yardımcı oluyoruz.
Belediye Şirketleri ve Hizmet Alımında Çalışanlar
Mamak'ta yaşayan çalışanların bir kısmı da belediyelerin hizmet şirketlerinde ya da kamu binalarında temizlik ve güvenlik işleri yapan firmalarda istihdam edilir. Bu çalışanlar memur değil işçi statüsündedir; uyuşmazlıkları idare mahkemesinde değil iş mahkemesinde görülür. İhale dönemi bittiğinde işçinin aynı işte yeni firma adına çalışmaya devam etmesi, kıdemin hesabında önceki dönemlerin de dikkate alınmasını gerektirebilir.
Şantiyede İş Kazası
İnşaat işlerinde en ağır kazalar yüksekten düşme, malzeme düşmesi, iskele çökmesi ve iş makinesi kazalarıdır. Mamak'taki bir şantiyede kaza geçiren işçinin ilk adımı, kazanın sosyal güvenlik kurumuna iş kazası olarak bildirildiğinden emin olmaktır. İşveren bunu yapmazsa işçi ya da yakınları başvurabilir. Kaza sonrası kalıcı maluliyet oluşmuşsa kurum gelir bağlar. Bunun dışında kalan maddi zarar ve manevi tazminat için işverene karşı dava açılır. İş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında arabuluculuk şartı aranmaz. Ankara'da bu davalara Balgat'taki ek binada bulunan iş mahkemeleri bakar.
Alt İşveren Zincirinde Kim Sorumlu?
- Dönüşüm projelerinde iş çoğu zaman ana yükleniciden alt yüklenicilere, onlardan da taşeron ekiplere verilir.
- Mamaklı bir işçinin ücreti ödenmezse, işi taşerona veren ana yüklenici de kanun gereği bu borçtan taşeronla yan yana sorumlu tutulabilir.
- Ancak bina yaptıran malik ile müteahhit arasındaki ilişkide, malik her zaman asıl işveren sayılmaz; bu ayrım işçinin kime dava açacağını belirler.
- Puantaj kayıtları, şantiye giriş kartları ve fotoğraflar, işçinin hangi firma adına çalıştığının ispatında kullanılır.
Sigortasız ya da Eksik Bildirilen Çalışmalar
Mamak'ta yevmiyeyle çalışan inşaat ve nakliye işçilerinde sigortasız çalışma sık görülür. Bu dönemler için açılacak hizmet tespiti davası, ileride emeklilik hakkını doğrudan etkiler. Süreye dikkat: çalışmanın yapıldığı takvim yılı kapandıktan sonra beş yıl geçerse bu dava açılamaz. Hizmet tespiti davalarında sosyal güvenlik kurumu da davaya dahil edilir ve mahkeme kendiliğinden araştırma yapar; komşu işyerlerinin çalışanları ve bordro tanıkları dinlenebilir.
Emekliliğe Hak Kazanan İşçinin Kıdem Tazminatı
Uzun yıllar inşaat ve benzeri işlerde çalışmış Mamaklı işçiler için önemli bir hak, yaş dışındaki emeklilik koşullarını tamamladıktan sonra kendi isteğiyle işten ayrılıp kıdem tazminatı alabilmektir. Bunun için sosyal güvenlik kurumundan, gerekli sigortalılık süresi ve prim gün sayısının doldurulduğunu gösteren bir yazı alınır ve işverene sunulur. Hangi koşulların aranacağı, ilk sigortalılık tarihine göre değişir. İşçilik alacakları ve kıdem talepleri için dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur.
Şantiye İşçilerinden Gelen Sorular
Şantiyede günlük yevmiyeyle çalışıyordum; kaza sonrası işveren tanımıyor.
Çalışmanın ispatı tanıklar, mesajlar ve şantiye kayıtlarıyla yapılabilir. İş kazası bildirimi ve hizmet tespiti talebi birlikte ele alınmalıdır.
Emekliliğe yaşım dışında hak kazandım; işten ayrılırsam kıdem alabilir miyim?
Kurumdan alınacak yazıyla koşulların sağlandığı belgelenirse, kendi isteğinizle ayrılsanız da kıdem tazminatı talep edebilirsiniz.
Mamak'ta çalışırken yaşadığınız bir kaza ya da alacak uyuşmazlığı için izlenecek yolu konuşmak üzere bize ulaşabilirsiniz. Bu sayfa genel bilgi verir.
