Demre'de istihdamın merkezinde seralar vardır. Dikimden hasada kadar pek çok iş elle yapılır; ilaçlama, budama, hasat ve ürünün kasalanması yıl boyunca işçi gerektirir. Hasat yoğunlaştığında ilçeye çevre il ve ilçelerden de işçi gelir, bir kısmı yabancı uyrukludur. Ürün ambalaj tesislerine ve hal komisyoncularına ulaştırılır. Yazın ise Kekova tekne turları, Myra ve Aziz Nikolaos Kilisesi çevresindeki işletmeler sezonluk istihdam sağlar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Demre'de çalışan işçilere ve işverenlere, ücret, fesih ve iş kazası uyuşmazlıklarında hem arabuluculuk hem dava aşamasında destek veriyoruz.
Sera İşçisinin Hakları Hangi Kanundan Doğar?
Seracılık bir tarım faaliyetidir. İş Kanunu, elli işçiden az çalıştırılan tarım işlerinin yapıldığı işyerlerine uygulanmaz; Demre'deki aile seralarının çoğunda işçinin hakları Türk Borçlar Kanunu'ndaki hizmet sözleşmesi hükümlerine göre belirlenir. Bu hükümler de ücretin zamanında ödenmesini, fazla çalışmanın karşılığını ve haksız fesihte tazminatı düzenler. Buna karşılık ürünü ayıklayıp paketleyen ambalaj tesisleri ya da büyük ölçekli işletmeler İş Kanunu kapsamına girebilir. Kıdem tazminatı ve işe iade gibi talepler bu ayrıma bağlı olduğundan, işyerinin niteliği dosyanın başında belirlenmelidir.
Yevmiyeyle Çalışma ve Sigorta
Seralarda gündelik ya da haftalık yevmiyeyle çalışmak yaygındır; ücretler çoğu zaman elden ödenir. Bu düzende işçinin sigortasız kalması ya da eksik günle bildirilmesi sık rastlanan bir sorundur. Geçmiş çalışmaların kayda geçirilmesi için hizmet tespit davası açılabilir; bu dava arabuluculuğa tabi değildir, ancak hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Çalışılan seranın sahibi, birlikte çalışılan kişiler ve ücretin ödendiği yöntem, bu davalarda en önemli delillerdir. Yabancı uyruklu işçiler çalışma izni olmadan çalıştırılmış olsa bile emeklerinin karşılığını talep edebilir.
Arabuluculuk ve Dava
Ücret, fazla çalışma, kıdem ve ihbar tazminatı ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya gidilmesi gerekir. İş güvencesi, İş Kanunu kapsamındaki otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde, en az altı aylık kıdemi olan işçiler için geçerlidir. Kıdem tazminatı için en az bir yıllık çalışma aranır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava, iş davalarına bakmakla görevli mahkemede açılır; iş mahkemesi kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar.
Turizm ve Tekne Personeli
- Kekova turlarında çalışan kaptan ve tayfaların uzun çalışma saatlerinden doğan fazla mesai alacakları.
- Restoran ve hediyelik eşya işletmelerinde sezon sonunda ödenmeyen son maaşlar.
- Sezonluk sözleşmelerde her yıl aynı işverene dönen çalışanların kıdem süresinin hesaplanması.
Serada İş Kazası ve Sağlık Riskleri
Sera çatısında çalışırken düşme, ilaçlama sırasında zehirlenme, kapalı ortamda sıcak çarpması ve elektrik kaçağı Demre'de karşılaşılan iş kazası örnekleridir. Kazanın SGK'ya bildirilmesi işverenin yükümlülüğüdür; bildirim yapılmamışsa iş kazası tespit davası açılabilir. İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk şartı aranmaz. Demre'deki seralarda yaz aylarında iç sıcaklığın çok yükselmesi, çalışma saatlerinin ve dinlenme aralarının düzenlenmesini işveren için bir iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü hâline getirir; bu yükümlülüğe uyulmaması kazada kusur değerlendirmesini doğrudan etkiler.
Demre'de çalıştığınız dönemin karşılığını alamadıysanız ya da işveren olarak bir taleple karşılaştıysanız, belgelerinizi ilk görüşmede birlikte inceleyebiliriz. Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir.
