Kumluca'da çalışma hayatının merkezinde seralar ve onların çevresinde kurulan paketleme, fide, gübre ve nakliye işleri vardır. Bu işlerin önemli bir kısmı mevsimliktir; işçiler hasat başında gelir, sezon bitince ayrılır. Kayıt dışılık, günlük yevmiye ile çalışma, yazılı sözleşme yapılmaması ve kaza riski yüksek işler, Kumluca'daki iş uyuşmazlıklarının ortak zeminidir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kumluca'da çalışan işçilere ve tarım işletmelerine, alacak, sigorta ve iş kazası dosyalarında destek veriyoruz.
Sera İşçisine Hangi Kanun Uygulanır?
Bu soru, Kumluca'daki iş dosyalarının çoğunda ilk tartışılan konudur. İş Kanunu, elli veya daha az işçi çalıştırılan tarım ve orman işyerlerine uygulanmaz; bu işyerlerinde çalışanların ilişkisi Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerine tabidir. Paketleme tesisi, fide üretimi ya da nakliye gibi işlerin tarım işi sayılıp sayılmadığı ve işletmede kaç kişinin çalıştığı ise somut olarak incelenmelidir. Hangi kanunun uygulanacağı, kıdem tazminatından fazla mesaiye kadar hangi alacakların istenebileceğini doğrudan etkiler. Bu nedenle dava stratejisi, işyerinin niteliği belirlenmeden kurulmamalıdır.
Sigortasız Çalışma ve Hizmet Tespiti
Sezonluk çalışmalarda işçinin hiç bildirilmemesi ya da eksik gün bildirilmesi sık rastlanan bir durumdur. Çalışmanın tespiti için açılacak hizmet tespiti davası, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Sera sahibinin komşuları, aynı serada çalışmış işçiler, ürünü alan komisyoncu kayıtları ve ödeme dekontları bu davada önemli delillerdir. Kumluca'da yıllar boyunca farklı seralarda çalışmış işçiler için her işveren ve her dönem ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Seralarda İş Kazası ve Zirai İlaç Zehirlenmesi
- Yüksekten düşme: Sera örtüsünün değiştirilmesi ve çatı onarımı sırasında yaşanan düşmeler.
- İlaçlama: Koruyucu ekipman olmadan yapılan ilaçlama, kapalı serada bekleme süresine uyulmaması ve bunlara bağlı zehirlenmeler; uzun vadede meslek hastalığı iddiaları.
- Elektrik ve makine: Sulama motorları, ısıtma sistemleri ve traktör kaynaklı yaralanmalar.
- İşçi taşıma: İşçilerin seraya kamyonet kasasında taşınması sırasında yaşanan kazalar.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu tarım işyerlerini de kapsar; işveren risk değerlendirmesi yapmak, eğitim vermek ve koruyucu donanım sağlamakla yükümlüdür. Kazadan sonra SGK'ya bildirim yapılıp yapılmadığı, olay yerinin tespiti ve sağlık kayıtları erken toplanmalıdır.
Arabuluculuk ve Dava
İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; işe iade için başvuru, feshin tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır. İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan tazminat davaları ise bu zorunluluğun dışındadır. Kumluca'daki uyuşmazlıklarda dava, iş davalarına bakmakla görevli mahkemede görülür; iş mahkemesi kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Dava, davalının yerleşim yerinde ya da işin yapıldığı yerde açılabilir.
Kısa Sorular
Sezon bitince işten çıkarıldım; bir hakkım var mı?
Belirli süreli bir ilişkinin süre sonunda bitmesi ile haksız fesih farklı sonuçlar doğurur. Ödenmemiş ücret ve bildirilmemiş günler ise her durumda istenebilir.
İşveren de danışmanlık alabilir mi?
Evet. Kumluca'daki sera işletmeleri için sözleşme, kayıt ve iş güvenliği düzeninin baştan kurulması, sonradan doğacak uyuşmazlıkları azaltır.
Kumluca'da bir iş uyuşmazlığı ya da iş kazası yaşadıysanız, elinizdeki belgelerle birlikte dosyanızı değerlendirebiliriz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.
