Ardahan'da yollar yılın uzun bir döneminde kar, tipi ve buzlanmayla sınanır. Posof'taki Türkgözü Sınır Kapısı'na giden yol üzerindeki Ilgar Geçidi yüksek rakımı nedeniyle kışın sık sık ulaşıma kapanır; TIR'ların geçidin açılmasını beklediği günler bölgede olağandır. Kars, Göle ve Çıldır yönündeki yollarda da buzlanma, yola çıkan hayvanlar ve uzun düz yollarda hız, kazaların başlıca nedenleri arasındadır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Ardahan'da trafik kazasından doğan tazminat ve ceza süreçlerinde kazazedeleri ve yakınlarını temsil ediyoruz.
Kazadan Sonraki İlk Günler
Yaralanmalı ya da ölümlü kazalarda kolluk kaza tespit tutanağı düzenler ve savcılık soruşturma başlatır. Yalnızca maddi hasarlı kazalarda taraflar anlaşırsa kaza tespit tutanağını kendileri doldurabilir. Ardahan'da kış kazalarında tutanağa yolun durumu, görüş mesafesi ve hava koşullarının doğru yansıtılması, sonradan yapılacak kusur değerlendirmesinde belirleyicidir. Olay yerinin fotoğrafları, araç kamera kayıtları ve tanık iletişim bilgileri ilk günlerde toplanmalıdır.
Sigortaya Başvuru ve Dava Yolu
Zorunlu mali sorumluluk sigortasından tazminat talep edebilmek için dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir. Sigortacı on beş gün içinde yanıt vermezse ya da teklif yetersiz kalırsa, Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmak veya dava açmak mümkündür. Kaza yapan araç sigortasız ya da kimliği belirsizse, belirli zararlar için Güvence Hesabı'na başvurulabilir.
Talep edilebilecek kalemler arasında araç hasarı, değer kaybı, tedavi giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ve ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı bulunur. Manevi tazminat ise zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışındadır ve doğrudan sürücü ile araç işletenine karşı talep edilir.
Yabancı Plakalı Araçlarla Kazalar
Gürcistan'a açılan iki sınır kapısı nedeniyle Ardahan yollarında yabancı plakalı TIR'lar ve otomobiller sık görülür. Türkiye'ye giren yabancı plakalı araçların geçerli bir Yeşil Kart sigortası ya da sınırda yapılan zorunlu trafik sigortası bulunması gerekir. Böyle bir araçla kaza yaşandığında, poliçenin Türkiye'deki temsilcisinin ya da ilgili bürolar aracılığıyla muhatabın belirlenmesi dosyanın ilk işidir. Sürücünün ülkesine dönmesi, tazminat talebini ortadan kaldırmaz; ancak takibi zorlaştırabilir.
Kış Koşulları Kusuru Ortadan Kaldırır mı?
Buzlanma ya da tipi tek başına sürücüyü kusursuz kılmaz. Karayolları Trafik Kanunu sürücüden hızını yol ve hava koşullarına uydurmasını bekler. Bununla birlikte yolun bakımından sorumlu idarenin kum ve tuz çalışması yapmaması ya da tehlikeli bir noktaya uyarı levhası koymaması gibi bir hizmet kusuru varsa, idareye karşı tam yargı davası da gündeme gelebilir. Ardahan için bu davalar, Kars ve Ardahan illerine bakan Kars İdare Mahkemesi'nde görülür.
Ceza Yönü
Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda taksirle yaralama ya da öldürme soruşturması yürütülür. Taksirle yaralamanın basit hâlleri şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamında olabilir. Bilinçli taksir ya da ölümlü kaza gibi ağır sonuçlu dosyalar ise kovuşturmaya dönüşür. Ceza dosyasındaki kusur raporu tazminat davasını bağlamaz, ancak önemli bir delildir; bu nedenle ceza ve tazminat süreçlerinin birlikte izlenmesi faydalıdır.
Yolcular ve Hatır Taşıması
Kazada yaralanan yolcu, içinde bulunduğu aracın ve karşı aracın zorunlu trafik sigortasına başvurabilir; sürücünün akrabası olması bu hakkı ortadan kaldırmaz. Ardahan'da köy ile il merkezi arasında komşunun ya da akrabanın aracıyla bedel ödemeden yolculuk yapmak yaygındır. Bu tür hatır taşımalarında tazminattan hakkaniyete uygun bir indirim yapılabilir; ancak talep hakkı ortadan kalkmaz.
Ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatını, ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar ve gerektiğinde anne baba talep eder. Göç vermiş bir ilde bu yakınların bir kısmı başka şehirlerde yaşar; mirasçılık belgesi ile destek ilişkisinin ispatı dosyanın erken aşamasında hazırlanmalıdır. Tazminat hesabında ölenin geliri, yaşı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler esas alınır.
Sık Sorulan Sorular
Ilgar Geçidi'nde yaşadığım kazada karşı taraf yabancı uyruklu; ne yapmalıyım?
Tutanakta aracın plakası, sürücünün kimlik ve sigorta bilgilerinin yer aldığından emin olun. Bu bilgilerle muhatap sigorta kuruluşu belirlenerek başvuru yapılır.
Kaza tutanağında kusurum yüksek gösterildi; itiraz edebilir miyim?
Kaza tespit tutanağı bir delildir ama mahkemeyi bağlamaz. Hukuk davasında ya da tahkim sürecinde bilirkişi incelemesi istenerek kusur oranı yeniden değerlendirilebilir. Ardahan'daki kış kazalarında yolun durumuna ilişkin fotoğraflar, hava durumu kayıtları ve tanık beyanları bu itirazın dayanağı olabilir.
Kazaya karışan araç bir kamu kurumuna aitse ne olur?
Resmî araçların karıştığı kazalarda talebin muhatabı ve yargı yolu, aracın hangi kuruma ait olduğuna ve kazanın kamu hizmeti sırasında olup olmadığına göre değişebilir. Bu nedenle başvuru yapılmadan önce aracın ruhsat ve sigorta bilgileri tutanaktan kontrol edilmelidir.
Ardahan'da yaşadığınız bir trafik kazasında haklarınızı ve izlenecek adımları netleştirmek için belgelerinizi birlikte inceleyebiliriz.
