Ardahan, Gürcistan ile sınırı bulunan iki ilden biridir. Posof'taki Türkgözü ve Çıldır yönündeki Aktaş sınır kapıları, ilin yabancılar hukuku gündemini doğrudan belirler: sınırdan geçen tır şoförleri, ticaret için gidip gelen Gürcistan vatandaşları, sınırın iki yakasında akrabası bulunan aileler ve Türk vatandaşlarıyla evlenen yabancılar. Ardahan Üniversitesi'nde okuyan yabancı uyruklu öğrenciler de bu tabloya eklenir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Ardahan'da yabancıların ikamet, çalışma, vatandaşlık ve sınır dışı etme süreçlerinde danışmanlık ve dava takibi yapıyoruz.
Sınırdan Giriş ve Kalış Süresi
Türkiye'ye giriş yapan bir yabancının ülkede ne kadar kalabileceği, vatandaşı olduğu ülkeyle yapılan anlaşmalara ve vize muafiyeti kurallarına bağlıdır. Vize muafiyetiyle giren yabancının tanınan süreyi aşması, çıkışta idari para cezası ve belirli bir süre için Türkiye'ye giriş yasağı ile sonuçlanabilir. Ardahan'da sınırın yakınlığı nedeniyle sık gidip gelen kişilerin, giriş ve çıkış tarihlerini ve kalış hakkını kendi durumları için ayrıca kontrol etmeleri gerekir. Giriş yasağı kodu konulan bir yabancı, bu karara karşı idari yargıda dava açabilir; yasağın kaldırılması için ayrıca idareye başvurmak da mümkündür.
İkamet İzinleri
Vize ya da vize muafiyetinin tanıdığı süreden uzun kalmak isteyen yabancının ikamet izni alması gerekir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem ve diğer ikamet izinlerini düzenler. Ardahan'da en sık karşılaşılanlar şunlardır:
- Aile ikamet izni: Türk vatandaşıyla evli yabancı eşin ve çocukların ikameti.
- Öğrenci ikamet izni: Ardahan Üniversitesi'nde öğrenim gören yabancı öğrenciler için.
- Kısa dönem ikamet izni: Ticari bağlantı, taşınmaz sahipliği gibi gerekçelerle.
İkamet izni başvuruları il göç idaresi müdürlüğü üzerinden yürütülür. Başvurunun reddi ya da iznin iptali kararlarına karşı idari yargıda dava açılabilir; Ardahan için yetkili idare mahkemesi Kars İdare Mahkemesi'dir.
Çalışma İzni ve Kaçak İşçilik
Yabancıların Türkiye'de çalışabilmesi için kural olarak çalışma izni almaları gerekir. İzin başvurusu işveren tarafından yapılır. Ardahan'da hayvancılık işletmelerinde, inşaatlarda ya da mandıralarda izinsiz yabancı çalıştırılması, hem işverene hem de çalışana idari para cezası uygulanmasına yol açabilir. İzinsiz çalışan yabancı hakkında ayrıca sınır dışı etme süreci başlatılabilir. Kısa süreli ve mevsimlik işlerde de bu kural geçerlidir.
Sınır Dışı Etme ve İdari Gözetim
Hakkında sınır dışı etme kararı verilen yabancı ya da yasal temsilcisi veya avukatı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açabilir. Dava açılması, kural olarak dava sonuçlanıncaya kadar yabancının sınır dışı edilmesini durdurur; ancak kanunda sayılan bazı hâllerde bu kural uygulanmaz. Sınır dışı etme amacıyla idari gözetim altına alınan yabancı ise gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Bu sürelerin kısalığı, ilk gün yapılacak hukuki değerlendirmenin önemini artırır.
Evlilik ve Vatandaşlık
Ardahan'da sınırın iki yakası arasındaki akrabalık ve ticari ilişkiler, Türk vatandaşlarıyla yabancılar arasındaki evlilikleri de beraberinde getirir. Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evliliği devam eden yabancı, aile birliği içinde yaşama, evliliği bağdaşmayan bir faaliyette bulunmama ve milli güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel teşkil etmeme şartlarıyla Türk vatandaşlığını kazanmak için başvurabilir. Başvurularda evliliğin gerçekten sürdürüldüğü incelenir; görünüşte evlilik iddiaları vatandaşlık sürecini durdurabilir.
Yabancı bir ülkede yapılan evliliğin Türkiye'deki nüfus kayıtlarına işlenmesi ve yabancı mahkemelerden alınan boşanma kararlarının tanınması da Ardahan'daki ailelerin karşılaştığı konulardandır. Yabancı boşanma kararının Türkiye'de sonuç doğurması için tanıma kararı alınması ya da belirli koşullarda nüfus müdürlüğü üzerinden idari tanıma yoluna başvurulması gerekir.
Sınır İlinde Taşınmaz Edinimi
Yabancıların Türkiye'de taşınmaz edinimi, karşılıklılık ve kanuni sınırlamalar çerçevesinde mümkündür. Askerî yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde yabancıların taşınmaz edinimi ayrıca izne tabidir ya da yasaktır. Gürcistan sınırına yakın bir ilde taşınmaz almak isteyen yabancının, satın alınacak yerin bu bölgelerde kalıp kalmadığını tapu işlemlerinden önce kontrol ettirmesi gerekir.
Taşınmazı satın alan yabancının tapu işlemleri için gerekli belgeleri, tercüme ve değerleme raporlarını eksiksiz hazırlaması, sürecin uzamasını önler. Miras yoluyla Ardahan'daki bir taşınmaza sahip olan yabancı mirasçıların durumu ise ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Ardahan'da sınır dışı kararı tebliğ edildi; ne kadar sürem var?
Kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Bu süre çok kısa olduğundan vakit kaybetmeden harekete geçmek gerekir.
İkamet iznim reddedildi; ülkeden hemen çıkmam mı gerekir?
Ret kararıyla birlikte genellikle ülkeden çıkış için bir süre verilir. Bu süre içinde ret kararına karşı dava açma imkânı ayrıca değerlendirilmelidir.
Ardahan'da ikamet, çalışma izni, vatandaşlık ya da sınır dışı etme konusunda bir sorunla karşılaştıysanız, belgelerinizi birlikte inceleyerek izlenecek yolu belirleyebiliriz.
