Karesi'de miras dosyalarının konusu çoğu zaman Balıkesir'in eski şehir hafızasıdır: Eskikuyumcular'daki bir dükkân, Hisariçi'nde eski bir ev, Paşaalanı ya da Atatürk mahallesinde bir apartman dairesi, Kocaavşar, Boğazköy veya Kabakdere gibi köylerde dededen kalma tarlalar. Mirasçıların bir kısmı Balıkesir'de kalırken diğerleri İstanbul, İzmir ya da Bursa'ya yerleşmiştir. Mirasın paylaşımı, bu dağınıklık nedeniyle yıllarca ertelenir ve sonunda bir uyuşmazlığa dönüşür. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Karesi'deki miras uyuşmazlıklarında mirasçılara destek veriyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve Tapuda İntikal
Mirasçılık belgesi noterden veya Balıkesir sulh hukuk mahkemelerinden alınabilir; Karesi'nin ayrı adliyesi olmadığından mahkeme başvuruları Altıeylül'deki Balıkesir Adliyesi'ne yapılır. Belge alındıktan sonra veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmeli ve tapuda intikal işlemi yapılmalıdır. İntikal yapılmamış eski tapular, yıllar sonra paylaşım yapılmak istendiğinde mirasçıların mirasçılarını da sürece dahil etmeyi gerektirir; bu da dosyayı karmaşıklaştırır.
Çarşıdaki Dükkânlar: Kira mı, Satış mı?
Karesi çarşısındaki bir dükkân, mirasçılar için düzenli kira geliri sağlayan değerli bir taşınmazdır. Paylaşım sırasında en sık görülen sorunlar şunlardır:
- Dükkânı işleten mirasçının diğerlerine kira payı ödememesi ve buna karşı ecrimisil talepleri.
- Kiracının kim tarafından seçileceği, kira artışının nasıl yapılacağı konusunda mirasçılar arasında anlaşmazlık.
- Dükkânın satışı konusunda uzlaşılamaması ve ortaklığın giderilmesi davası.
Ortaklığın giderilmesi davası sulh hukuk mahkemesinde görülür ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Bir dükkânın aynen bölünmesi çoğu zaman mümkün olmadığından, mahkeme satış yoluyla paylaşıma karar verebilir. Satış ihalesi öncesinde mirasçılar arasında anlaşma sağlanırsa, bir mirasçının diğerlerinin payını satın alması daha az kayıplı bir çözüm olabilir.
Tarihî Dokudaki Taşınmazlar
Hisariçi ve çevresindeki bazı eski yapılar tescilli kültür varlığı niteliğinde olabilir. Bu taşınmazlarda onarım, tadilat ve yıkım koruma kurulunun iznine bağlıdır. Mirasçılar, bu kısıtlamalar nedeniyle taşınmazın değerini ve kullanım şeklini farklı değerlendirebilir. Paylaşım ya da satış öncesinde taşınmazın tescil durumunun öğrenilmesi gerekir.
Saklı Pay ve Muvazaa
Miras bırakanın sağlığında dairesini veya dükkânını mirasçılardan birine satış gibi göstererek devretmesi, diğer mirasçıların muris muvazaası iddiasıyla tapu iptal ve tescil davası açmasına yol açabilir. Saklı payı zedelenen mirasçılar ise tenkis davası açabilir. Tenkis davasında süreler kısadır; öğrenmeden itibaren bir yıl içinde harekete geçilmelidir.
Yurt Dışında ve Başka Şehirlerde Yaşayan Mirasçılar
Karesi'nin eski ailelerinin pek çoğunun çocukları ve torunları bugün Balıkesir dışında yaşar. Ortaklığın giderilmesi veya mirasçılık belgesi davalarında tüm mirasçılara tebligat yapılması zorunludur ve yurt dışındaki mirasçılara tebligat süreci aylar alabilir. Bu nedenle mümkünse mirasçılarla önceden iletişime geçilmesi, uzlaşmaya açık olanların vekâletname vermesi ya da paylaşımın noterde yapılacak bir taksim sözleşmesiyle çözülmesi, süreci önemli ölçüde kısaltır. Taksim sözleşmesinin taşınmazlar bakımından resmî şekilde yapılması gerektiği unutulmamalıdır. Mirasçılardan birinin ölmesi hâlinde onun mirasçıları da sürece girer; bu yüzden paylaşımın uzun yıllar ertelenmemesi önerilir. Karesi'deki bir dükkânın kira gelirinin bu süre boyunca nasıl paylaşılacağı da yazılı olarak kararlaştırılmalıdır.
Karesi'den Sorular
Babamın borçları çok; mirası reddetmek için ne kadar sürem var?
Ret süresi ölümü öğrenmeden itibaren üç aydır ve beyan sulh hukuk mahkemesine yapılır.
Karesi'deki miras meselenizi tapu kayıtlarıyla birlikte ilk görüşmede değerlendirelim.
