Bartın'da icra dosyalarının profili, ilin ekonomisinin aynasıdır. Turizm sezonunda borçlanan Amasra işletmeleri, kredi kartı ve tüketici kredisi borçları biriken haneler, ödenmeyen kira bedelleri, orman ürünleri ticaretinde verilen çek ve senetler ve köylerdeki tarım arazileri üzerine konulan hacizler en sık karşılaşılan konulardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Bartın'da alacaklı ve borçlu vekili olarak icra takiplerini ve icra mahkemesi süreçlerini yürütür.
Bartın'da İcra Teşkilatı
İl merkezinde Bartın İcra Dairesi ile icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri görev yapar. Amasra ve Ulus adliyelerinde de icra dairesi ve icra ceza-icra hukuk mahkemesi bulunur. Kurucaşile'nin işleri Amasra'ya bağlıdır. Takipler bugün büyük ölçüde UYAP üzerinden elektronik ortamda başlatılır; ancak haciz, kıymet takdiri ve ihale gibi işlemlerde dosyanın görüldüğü icra dairesinin fiziki işleyişi önem kazanır. Takibin hangi icra dairesinde açılacağı, yetki kurallarına göre belirlenir ve borçlu yetkiye itiraz edebilir.
Ödeme Emrine Karşı Süreler
İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borca veya imzaya itiraz edebilir. Kambiyo senetlerine dayalı takipte bu süre beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır. Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir. Gurbette yaşayan Bartınlılar için sık görülen bir sorun, tebligatın memlekette eski adrese ya da yakınlara yapılmasıdır. Usulsüz tebligat varsa öğrenme tarihinden itibaren icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir.
Alacaklılar İçin: İtirazın İptali ve Kaldırılması
Borçlu itiraz ettiğinde alacaklı ya mahkemede itirazın iptali davası açar ya da elinde uygun bir belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ister. Ticari satımdan doğan alacaklarda itirazın iptali davalarına sık rastlanır. Para alacağına ilişkin ticari davalarda ve bazı tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Haklı çıkan alacaklı, şartları varsa icra inkâr tazminatı da talep edebilir.
Haciz: Maaş, Araç, Taşınmaz ve Tarım Arazisi
- Maaş haczi: Çalışan borçlunun maaşının kural olarak dörtte biri haczedilebilir. Emekli maaşları kural olarak haczedilemez; nafaka alacakları gibi istisnalar vardır.
- Tarım arazisi ve köy evi: Çiftçilikle geçinen borçlunun kendisi ve ailesinin geçimi için zorunlu olan arazisi ve çiftçilik araçları haczedilemez. Ulus ve Kurucaşile köylerindeki hacizlerde bu sınır sıkça tartışılır.
- Turizm işletmeleri: Amasra'daki restoran ve pansiyonların demirbaşları, kira gelirleri ve banka hesapları üzerine haciz.
- Araç haczi: Trafik kaydına haciz şerhi ve yakalama.
Haczedilmezlik şikâyeti, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır. Haciz sırasında malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa istihkak iddiası gündeme gelir.
İhale Süreci
Haczedilen taşınmaz satışa çıkarılmadan önce kıymet takdiri yapılır; bu takdire itiraz süresi kısadır. Hisseli köy taşınmazlarında satış, çoğunlukla payın satışı şeklinde yapılır ve alıcı bulmak zorlaşabilir. İhalenin usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa ihalenin feshi istenebilir.
Borçlu Tarafın Seçenekleri
Borcun yapılandırılması, alacaklıyla taksit protokolü, menfi tespit davası ve haksız takiplere karşı itiraz, borçlunun başvurabileceği yollardır. Turizm sezonuna bağlı nakit akışı olan Amasra işletmeleri için ödeme planının sezon gelirine göre kurulması, yeni hacizleri önlemenin pratik bir yoludur.
Kira ve Nafaka Alacaklarının Takibi
Bartın'da kiraya verilen öğrenci daireleri, dükkânlar ve Amasra'daki işletme yerleri bakımından ödenmeyen kira bedelleri sık rastlanan icra konularıdır. Yazılı kira sözleşmesine dayanan alacaklı, kiralanan yerin tahliyesini de içeren özel bir takip yolu kullanabilir; bu takipte kiracıya ödeme için otuz günlük süre verilir. Süre içinde ödeme yapılmazsa icra mahkemesinden tahliye istenebilir. Kira artışlarında ve tahliye taleplerinde sulh hukuk mahkemesi yolu da açıktır. Nafaka alacaklarında ise durum farklıdır: Mahkeme kararıyla belirlenen nafakayı ödemeyen borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsi gündeme gelebilir ve nafaka alacağı için maaş haczinde genel sınırlamalar aynen uygulanmaz. Bartın'da çocukları için nafaka alan ebeveynlerin, birikmiş alacakları ilamlı takip yoluyla istemesi mümkündür.
Bartın İcra Soruları
İstanbul'da oturuyorum, Bartın'da başlatılan takibe nasıl itiraz ederim?
Ödeme emrine itiraz herhangi bir icra dairesi aracılığıyla da yapılabilir; ancak sürenin kaçmaması için tebliğ tarihini hemen tespit etmek gerekir.
Ulus'taki tarlama haciz konuldu, geçimimi buradan sağlıyorum; ne yapabilirim?
Arazinin sizin ve ailenizin geçimi için zorunlu olduğunu ileri sürerek haczedilmezlik şikâyetinde bulunabilirsiniz. Ürün kayıtları, çiftçi kayıt belgesi ve başka geliriniz olmadığını gösteren belgeler bu şikâyette önemlidir.
Senedin bana ait olmadığını düşünüyorum, ne yapmalıyım?
Kambiyo senedine dayalı takipte imzaya itiraz, beş günlük süre içinde icra mahkemesine yapılır. İmza incelemesi için bilirkişi raporu alınır.
Bartın'daki bir icra dosyası için tebligat ve takip belgelerinizi, varsa haciz tutanaklarıyla birlikte inceleyerek seçenekleri değerlendirebiliriz.
