Ulus'ta icra dosyaları genellikle küçük tutarlardan büyür. Tarım kredisi, kooperatif borcu, bir akrabaya verilen kefalet, kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borçları faiz ve masraflarla birikir; sonunda icra memuru köydeki eve ya da ahıra kadar gelir. Diğer yandan Ulus'ta alacaklı olan esnaf ve kiraya veren mülk sahipleri de alacaklarını tahsil etmekte zorlanabilir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Ulus'ta alacaklı ve borçlu vekili olarak icra takiplerini ve icra mahkemesindeki uyuşmazlıkları takip eder.
Ulus'ta İcra Teşkilatı
Ulus Adliyesi'nde icra müdürlüğü ile icra ceza ve icra hukuk mahkemeleri bulunur. Ulus'ta oturan borçlu hakkındaki takipler çoğu zaman burada yürütülür; ancak takip, yetki kurallarına göre başka bir yerde de başlatılmış olabilir. Örneğin Bartın merkezdeki bir mağazadan yapılan alışverişin senedi için takip Bartın İcra Dairesi'nde açılabilir. Haciz işlemleri ise borçlunun malının bulunduğu yerde, gerekirse talimat yoluyla Ulus icra müdürlüğü tarafından yapılır.
Ödeme Emri Geldiğinde
İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borca ya da imzaya itiraz edebilir. Kambiyo senedine dayalı takipte itiraz süresi beş gündür ve icra mahkemesine yapılır. Köylerde tebligatın muhtara ya da komşuya bırakılması sık görülür; tebligatın usulüne uygun yapılmadığı düşünülüyorsa öğrenme tarihinden itibaren icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir. Gurbetteki borçlu için ise tebligatın eski adresine, Ulus'taki baba evine yapılması önemli bir sorundur.
Neler Haczedilemez?
Kanun, borçlunun ve ailesinin yaşamını sürdürebilmesi için bazı malların haczini yasaklar. Ulus'ta bu kural özellikle önemlidir:
- Çiftçilikle geçinen borçlunun kendisi ve ailesinin geçimi için zorunlu olan arazisi, çift hayvanları ve tarım araçları,
- Borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu olan sayıdaki süt ve besi hayvanları ile bunların yemi,
- Haline uygun evi, ancak bu korumanın kapsamı ve sınırları somut duruma göre değerlendirilir,
- Ev eşyalarından zorunlu olanlar.
Haczedilmezlik şikâyeti, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır. Borçlunun bu haktan önceden feragat etmiş olması, bazı durumlarda şikâyeti etkileyebilir.
Kefalet Borcu ve Hisseli Taşınmaz Satışı
Ulus'ta bir yakının kredisine kefil olan kişiler, borçlu ödemediğinde kendilerini takiple karşı karşıya bulur. Kefaletin geçerli olması için kefilin sorumlu olduğu azami miktarın ve kefalet tarihinin kefilin el yazısıyla yazılması gibi şekil şartları aranır; eşli kişilerde eşin rızası da gerekebilir. Bu şartlar eksikse kefalet geçersiz olabilir. Hisseli köy taşınmazındaki payın haczedilip satılması ise alıcı bulmanın zor olduğu, değerin düşük kaldığı bir süreçtir; kıymet takdirine itiraz ve ihalenin feshi yolları bu noktada önem kazanır.
Alacaklılar İçin: Küçük Esnafın Tahsilat Sorunu
Ulus'ta veresiye çalışan bakkal, yem ve gübre satıcısı, nalbur ya da tamirci için alacak çoğu zaman bir deftere yazılmış kayıttan ibarettir. Takip başlatıldığında borçlu borca itiraz ederse, alacaklının alacağını ispat etmesi gerekir. Bu yüzden veresiye satışlarda imzalı bir borç belgesi, senet ya da en azından mesajla yapılmış bir teyit almak tahsilatı kolaylaştırır. Borçlunun itirazından sonra itirazın iptali davası açılabilir; elde imzalı bir belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenebilir. Bazı ticari alacaklarda dava öncesi arabuluculuk zorunlu olduğundan izlenecek yol baştan planlanmalıdır.
Ulus'tan İcra Soruları
Ahırdaki ineklerime haciz konuldu; geçimimi bunlardan sağlıyorum.
Geçiminiz için zorunlu olan hayvanlar haczedilemez. Yedi gün içinde icra mahkemesine haczedilmezlik şikâyetinde bulunmanız gerekir.
Ulus'taki bir icra dosyası için tebligat ve haciz belgelerinizi inceleyerek seçenekleri birlikte değerlendirebiliriz.
