Gerede'de miras uyuşmazlıklarının konusu çoğu zaman köydeki tarlalar, bir aile evi, ilçe merkezindeki bir dükkân ya da kuşaktan kuşağa geçmiş bir deri atölyesidir. İlçeden Ankara'ya ve İstanbul'a göç edenler arttıkça mirasçıların önemli bir kısmı Gerede dışında yaşar hâle gelmiştir; tapudaki malik bazen dededen, hatta büyük dededen kalmıştır. Yeniçağa ve Dörtdivan'ın köylerinde de benzer bir tablo vardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Gerede'deki miras uyuşmazlıklarında mirasçılara vekillik yapıyoruz.
Gerede'de Miras Davaları Nerede Görülür?
Gerede Adliyesi'nde sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri bulunur ve adliye Yeniçağa ile Dörtdivan'ı da kapsar. Mirasçılık belgesi notere başvurularak alınabileceği gibi Gerede sulh hukuk mahkemesinden de istenebilir. Mirasın reddi beyanı ve tereke tespiti sulh hukuk mahkemesine yapılır. Ortaklığın giderilmesi davası taşınmazın bulunduğu yerin sulh hukuk mahkemesinde görülür; Dörtdivan'daki bir tarla için yetkili mahkeme Gerede'dedir. Tapu iptal ve tescil, tenkis ve muris muvazaası davaları ise asliye hukuk mahkemesinde açılır.
Mirası Reddetmek: Üç Aylık Süre
Mirasbırakanın borçları mal varlığından fazlaysa mirasçılar, ölümü ve mirasçı olduklarını öğrenmelerinden itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir. Gerede'de bu konu özellikle tır veya iş makinesi kredisi, işletme kredisi ya da hayvancılık yatırımı için borçlanmış mirasbırakanlar bakımından önem taşır. Süre geçtikten sonra mirasın kabul edilmiş sayılması riski vardır; terekeden mal satmak veya kullanmak da kabul anlamına gelebilir. Borç durumu belirsizse resmi defter tutulması istenebilir.
Köy Arazileri ve Ortaklığın Giderilmesi
Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa her paydaş ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Eylül 2023'ten bu yana bu davalardan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Mahkeme önce aynen taksimi değerlendirir; tarım arazilerinde asgari parsel büyüklüğü kuralları nedeniyle bölünme çoğu zaman mümkün olmaz ve taşınmaz satılarak bedeli paylaştırılır. Gerede'nin köylerinde paydaşlardan birinin tarlayı yıllardır tek başına ektiği veya köy evini kullandığı durumlarda diğer mirasçılar ecrimisil isteyebilir. Paydaşlardan birinin taşınmaz üzerine yaptığı ahır, depo veya ev için muhdesatın aidiyeti ayrıca tespit edilmelidir.
Aile İşletmelerinin Devri
Gerede'de ölen kişinin bir deri atölyesi, dükkânı, nakliye işi veya tesisi varsa, işletmenin mirasçılar arasında nasıl devam edeceği ayrı bir sorundur. Şahıs işletmesinde işletmenin aktif ve pasifleri tereke içinde yer alır; şirket hisselerinde ise şirket sözleşmesindeki devir ve miras hükümleri belirleyicidir. Mirasçılardan birinin işletmeyi sürdürmek, diğerlerinin paylarını almak istemesi hâlinde değerleme ve ödeme koşullarının yazılı bir paylaşma sözleşmesiyle belirlenmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önler.
Saklı Pay ve Muvazaa
Mirasbırakanın sağlığında taşınmazlarını çocuklarından birine satış gibi göstererek devretmesi, diğer mirasçılar bakımından muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davasına konu olabilir. Saklı payın ihlal edildiği durumlarda ise tenkis davası açılır; bu dava saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
Gerede'den Sık Gelen Sorular
Ankara'da yaşıyorum; Gerede'deki tarla için her duruşmaya gelmem gerekir mi?
Vekil aracılığıyla yürütülen davalarda her duruşmaya katılmanız gerekmez. Keşif gibi yerinde yapılan işlemler için önceden plan yapılabilir.
Babamın tarlası kadastroda başkası adına yazılmış; ne yapabilirim?
Kadastro tespitinin tarihi ve kesinleşme durumu incelenmelidir; dava yolu ve süresi buna göre belirlenir.
Gerede'deki bir mirasın paylaşımıyla ilgili sorunuz varsa, tapu ve nüfus kayıtlarını birlikte inceleyerek izlenecek yolu Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile planlayabilirsiniz.
