Aile hukuku boşanmayla sınırlı değildir. Bir babanın çocuğunu tanımaması, bir annenin nafakanın yetmediğini fark etmesi, bir çocuğun velayetinin değişen koşullar nedeniyle yeniden değerlendirilmesi ya da bir kadının evinde şiddet görmesi, hepsi aile hukukunun konusudur. Çorum'da bu dosyaların çoğu, Çorum Adliyesi'ndeki aile mahkemelerinde görülür. İlçe adliyelerinde ise aile davalarına bakmakla görevli mahkeme ilçenin yapısına göre belirlenir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çorum'daki aile hukuku uyuşmazlıklarında dikkatli ve ölçülü bir hukuki destek sunuyoruz.
6284 Sayılı Kanun ve Koruma Kararları
Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, şiddet gören veya şiddet tehlikesi altındaki kişilere hızlı koruma sağlar. Uzaklaştırma, iletişim yasağı, konuta yaklaşmama, silah teslimi gibi tedbirler aile mahkemesi hâkimi tarafından verilir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde mülki amir ve kolluk amiri de bazı tedbirlere karar verebilir. Tedbir kararı için şiddetin ispatı aranmaz; başvurunun ciddi görünmesi yeterlidir. Çorum'un kırsal ilçelerinde yaşayan kadınlar için kolluğa, Cumhuriyet başsavcılığına veya Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi'ne yapılacak başvuru, ilk ve en hızlı adımdır. Koruma kararına aykırılık, zorlama hapsine yol açabilir.
Soybağı ve Babalık Davaları
Evlilik dışında doğan bir çocuğun babasıyla soybağı, tanıma veya babalık davasıyla kurulur. Babalık davası, ana ve çocuk tarafından açılabilir; ananın dava hakkı doğumdan itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır; çocuğun dava hakkı bakımından süre meselesi ise Anayasa Mahkemesi kararları ışığında ayrıca değerlendirilmelidir. Evlilik içinde doğan çocuğun babası olmadığını düşünen kocanın soybağının reddi davası da kanundaki hak düşürücü sürelere tabidir. Çorum'da gurbette yaşayan babaların karıştığı dosyalarda genetik inceleme için Adli Tıp kurumlarına yönlendirme ve yurt dışına istinabe yazısı süreci uzatabilir.
Evlat Edinme ve Aile Konutu
- Evlat edinme: Ergin olmayan bir çocuğun evlat edinilmesi için kanundaki yaş, süre ve bakım şartları aranır ve aile mahkemesinde karar alınır. Eşin çocuğunu evlat edinme de bu kapsamdadır.
- Aile konutu şerhi: Tapuda tek eş adına kayıtlı aile konutunun, diğer eşin rızası olmadan satılmasını veya ipotek edilmesini önlemek için tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulabilir.
- Aile konutunda kullanım: Boşanma sırasında veya sonrasında konutta kimin oturacağı, çocukların yararı gözetilerek belirlenir.
Nafaka ve Velayet: Koşullar Değişince
Boşanmadan yıllar sonra, tarafların ekonomik durumu ve çocukların ihtiyaçları değişebilir. İştirak nafakasının artırılması veya azaltılması, yoksulluk nafakasının kaldırılması ve velayetin değiştirilmesi davaları aile mahkemesinde açılır. Çorum'da babanın büyükşehre taşınması ve gelirinin yükselmesi ya da annenin yeniden evlenmesi gibi değişiklikler bu davaların sık rastlanan sebepleridir. Velayet değişikliğinde mahkeme, sosyal inceleme raporu ve çocuğun görüşüne başvurur. Kişisel ilişkinin engellenmesi hâlinde de mahkemeden tedbir istenebilir.
Gurbetçi Aileler ve Kararların İcrası
Çorum'dan Avrupa ülkelerine ve büyükşehirlere göç etmiş ailelerde aile hukuku dosyaları çoğu zaman sınır ötesi bir boyut kazanır. Yurt dışında verilmiş bir boşanma kararının Türkiye'de nüfus kaydına işlenmesi için tanıma davası açılabilir; belirli şartları taşıyan çekişmesiz kararlar ise nüfus müdürlüğünde idari tanıma yoluyla kayda geçirilebilir. Çocuğun ebeveynlerden biri tarafından izinsiz olarak yurt dışına götürülmesi veya Türkiye'ye getirilip geri gönderilmemesi hâlinde, Lahey Sözleşmesi kapsamındaki iade mekanizması gündeme gelir. Türkiye'de verilmiş çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulması kararlarının yerine getirilmesinde ise 2022'den bu yana icra dairesi yerine adliyelerdeki ilgili birimler görev yapmakta, süreç çocuğun durumunu gözeten pedagog ve psikolog desteğiyle yürütülmektedir. Çorum'da tatil dönemlerinde yurt dışından gelen babanın çocukla görüşmesi gibi durumlarda, kişisel ilişki takviminin açık ve uygulanabilir yazılması sonradan yaşanacak sorunları azaltır.
Mal Rejimi ve Evlilik Sözleşmesi
Çorum'da evlenecek çiftlerin büyük kısmı mal rejimi sözleşmesi yapmaz ve yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olur. Ancak aile şirketinde ortak olan, babasından kalan bir işletmeyi devralmış ya da yurt dışında birikimi bulunan eşler için mal ayrılığı gibi farklı bir rejimin seçilmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önleyebilir. Mal rejimi sözleşmesi evlenmeden önce veya evlilik sırasında noterde yapılabilir ya da evlenme başvurusu sırasında seçilen rejim yazılı olarak bildirilebilir.
Sık Sorulanlar
Koruma kararı için avukat şart mı?
Hayır, başvuru doğrudan yapılabilir. Ancak boşanma, nafaka ve velayet gibi bağlantılı davalar birlikte planlanacaksa hukuki destek almak yararlıdır.
Nafaka ödenmiyor, ne yapabilirim?
Nafaka alacağı için ilamlı takip başlatılabilir. Ödenmemesi hâlinde, şikâyet üzerine nafaka yükümlüsü hakkında icra ceza mahkemesinde tazyik hapsi gündeme gelebilir.
Çorum'da aile hayatınızı etkileyen bir hukuki sorunla karşı karşıyaysanız, durumunuzu gizlilik içinde birlikte değerlendirebiliriz. Hangi adımın önce atılması gerektiğini, çocukların ve sizin güvenliğinizi gözeterek birlikte planlarız.
