Erzurum, Doğu Anadolu'nun sağlık hizmetleri bakımından sevk merkezlerinden biridir. Atatürk Üniversitesi'nin araştırma hastanesi, Sağlık Bakanlığı'na bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ve özel hastaneler, yalnızca il içinden değil Kars, Ağrı ve Bayburt gibi çevre illerden gelen hastalara da hizmet verir. Yoğun hasta trafiği, ileri tedavi gerektiren vakalar ve kış aylarında uzun mesafelerden yapılan sevkler, tıbbi uyuşmazlıkların da Erzurum'da yoğunlaşmasına yol açar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Erzurum'da tıbbi hata iddialarında hastaların ve yakınlarının, mesleki sorumluluk soruşturmalarında ise sağlık çalışanlarının vekilliğini yapıyoruz.
Dava Hangi Yargı Yolunda Açılır?
Sağlık hukukunda ilk ve en önemli soru, davanın hangi mahkemede açılacağıdır. Kamu hastaneleri ve üniversite hastanelerinde yaşanan tıbbi hatalarda tazminat davası, hekim aleyhine değil, idare aleyhine tam yargı davası olarak idari yargıda açılır. Erzurum'daki kamu hastaneleri bakımından bu davalar Erzurum idare mahkemelerinde görülür ve dava açmadan önce idareye başvuru şartı bulunur. Özel hastaneler ve muayenehaneler bakımından ise uyuşmazlık adli yargıda görülür; hasta ile özel sağlık kuruluşu arasındaki ilişki çoğu durumda tüketici işlemi sayıldığından tüketici mahkemesi gündeme gelir. Erzurum Adliyesi'nde tüketici mahkemesi bulunur. Yanlış yargı yolunda açılan dava zaman kaybına yol açtığından, bu ayrım dosyanın başında netleştirilmelidir.
Tıbbi Hata Nasıl İspat Edilir?
Her olumsuz sonuç tıbbi hata değildir. Hekimin sorumluluğu, tıbbın gerektirdiği özen ve dikkati gösterip göstermediğine göre değerlendirilir. Bilinen komplikasyonlar, hastaya önceden anlatılmış ve rızası alınmışsa, tek başına tazminat sebebi sayılmayabilir. İspatta temel deliller hasta dosyası, epikriz, ameliyat notları, onam formları, görüntüleme kayıtları ve laboratuvar sonuçlarıdır. Bu belgeler hastaneden yazılı başvuruyla istenebilir. Mahkemeler tıbbi hata iddialarını çoğunlukla Adli Tıp Kurumu ya da ilgili tıp dalındaki bilirkişilere inceletir; bilirkişi raporuna karşı somut ve tıbbi gerekçelere dayanan itirazlar dosyanın seyrini değiştirebilir.
Sık Karşılaşılan Uyuşmazlıklar
- Doğum ve kadın hastalıkları: Doğum sırasında anne veya bebeğin zarar görmesi, takibin yetersiz yapıldığı iddiaları.
- Acil serviste gecikme: Yoğun saatlerde ya da çevre illerden yapılan sevklerde teşhis ve müdahalenin gecikmesi.
- Cerrahi komplikasyonlar: Ameliyat sonrası enfeksiyon, yanlış taraf veya organ ameliyatı, yabancı cisim unutulması.
- Estetik işlemler: Sonucu taahhüt edilen estetik müdahalelerde beklentinin karşılanmaması.
- Aydınlatılmış onam eksikliği: Hastanın riskler konusunda yeterince bilgilendirilmediği iddiası, tek başına tazminat sebebi olabilir.
Hasta Hakları ve Başvuru Yolları
Dava açmadan önce de hastanın başvurabileceği mekanizmalar vardır. Hastanelerdeki hasta hakları birimleri, sağlık müdürlüğüne şikâyet ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi bu yollardandır. Hekimin cezai sorumluluğunun gündeme geldiği durumlarda ise Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet yapılabilir; kamu görevlisi hekimler bakımından soruşturma izni gibi özel usuller uygulanabilir.
Sağlık Çalışanları İçin Hukuki Destek
Erzurum'daki hastanelerde görev yapan hekimler, hemşireler ve diğer sağlık çalışanları da hukuki süreçlerle karşılaşır. Taksirle yaralama veya öldürme soruşturmaları, idarenin ödediği tazminat için çalışana rücu etmesi, disiplin soruşturmaları ve sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olayları bu süreçlerin başında gelir. Mesleki sorumluluk sigortasının kapsamı ve rücu davalarında savunma, bu dosyalarda ayrıca değerlendirilir.
Süreler ve Tazminat Kalemleri
Kamu hastanelerine karşı tam yargı davalarında, zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulması gerekir; idarenin cevabı ya da zımni ret üzerine altmış gün içinde dava açılır. Özel sağlık kuruluşlarına karşı davalarda ise Türk Borçlar Kanunu'ndaki zamanaşımı süreleri uygulanır. Tazminat kalemleri arasında tedavi ve bakım giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün kaybı, ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat yer alır. Erzurum'da tedavi gören ve çevre illerden gelen hastalar bakımından yol, konaklama ve refakatçi giderleri de belgelendiği ölçüde zarar kalemine dahil edilebilir. Kalıcı bir sakatlık söz konusuysa, maluliyet oranının tedavi tamamlandıktan sonra belirlenmesi beklenir. Bu nedenle sürelerin işlemeye başladığı tarih ve tedavinin seyri, dava stratejisi kurulurken birlikte değerlendirilmelidir.
Erzurum'da Sorulanlar
Kars'ta ilk müdahale yapıldı, Erzurum'da ameliyat edildim. Dava nereye açılır?
Her iki hastane de kamu hastanesiyse, hatanın hangi aşamada yapıldığına göre ilgili idareler hasım gösterilerek tam yargı davası açılabilir. Sorumluluğun paylaşımı tıbbi kayıtlar üzerinden belirlenir.
Hastaneden tıbbi kayıtlarımı istemem için gerekçe göstermem gerekir mi?
Hayır. Hasta, kendisine ait sağlık kayıtlarını inceleme ve bir örneğini alma hakkına sahiptir. Erzurum'daki hastanelere yazılı başvuru yapılarak epikriz, ameliyat notları ve görüntüleme kayıtları istenebilir. Ölüm hâlinde mirasçılar da bu kayıtlara ulaşabilir.
Erzurum'da bir tıbbi uygulama nedeniyle zarar gördüğünüzü düşünüyorsanız, hasta dosyanızla ilk görüşmede yargı yolunu ve süreleri birlikte değerlendirebiliriz.
