Sözleşmeler, uyuşmazlık çıkmadan önce yapılan hukuki çalışmanın en önemli aracıdır. Erzurum'da bir müteahhitle arsa sahibi arasındaki kat karşılığı inşaat anlaşması, bir otelle tur şirketi arasındaki sezonluk kontenjan anlaşması, bir besicinin et işleme tesisine yıllık hayvan tedariki ya da bir öğrencinin ev sahibiyle imzaladığı kira sözleşmesi, ileride yaşanabilecek bir anlaşmazlığın sonucunu baştan belirler. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Erzurum'da sözleşmelerin hazırlanması, incelenmesi ve sözleşmeden doğan uyuşmazlıkların çözümünde danışmanlık ve vekillik yapıyoruz.
Kısa İnşaat Mevsimi ve Teslim Tarihleri
Erzurum'da inşaat çalışmaları uzun ve sert kış nedeniyle yılın belirli aylarında yoğunlaşır. Beton dökümü, dış cephe ve çatı işleri dondurucu soğukta ya yapılamaz ya da ciddi kalite riski taşır. Bu nedenle kat karşılığı inşaat ve eser sözleşmelerinde teslim tarihinin belirlenmesi, ülkenin başka bölgelerine göre daha fazla dikkat ister. Sözleşmede kış aylarında çalışmanın durdurulacağı dönemin açıkça yazılması, bu dönemin teslim süresine eklenip eklenmeyeceğinin belirlenmesi ve olağanüstü hava koşullarının mücbir sebep sayılıp sayılmayacağının düzenlenmesi, ileride doğacak tartışmaları önemli ölçüde azaltır. Aksi hâlde arsa sahibi gecikme tazminatı isterken müteahhit kışın çalışılamadığını savunur ve uyuşmazlık uzun bir bilirkişi incelemesine dönüşür.
Cezai Şart ve Gecikme Tazminatı
Cezai şart, borcun hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde ödenecek bir bedelin önceden kararlaştırılmasıdır. Türk Borçlar Kanunu'na göre cezai şartın ifa ile birlikte istenip istenemeyeceği, sözleşmede açıkça düzenlenmelidir. Hâkim, aşırı gördüğü cezai şartı kendiliğinden indirebilir; ancak tacirler arasındaki sözleşmelerde bu indirim imkânı sınırlıdır. Erzurum'daki kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde sık görülen hata, cezai şartın yalnızca bir yüzdeyle belirtilip hangi tutar üzerinden ve hangi tarihten itibaren işleyeceğinin yazılmamasıdır.
Satış, Tedarik ve Hizmet Sözleşmeleri
- Hayvan ve et tedariki: Teslim edilecek hayvanların cinsi, kilo aralığı, sağlık belgeleri, teslim yeri ve fiyatın hangi tarihe göre belirleneceği açıkça yazılmalıdır.
- Turizm sözleşmeleri: Otel ile acenteler arasında kontenjan, iptal ve satılamayan odaların otele iade süreleri, kar yağışının yetersiz kalması gibi sezona özgü risklerin kime ait olacağı düzenlenmelidir.
- Isınma ve yakıt tedariki: Kış öncesi yapılan kömür ya da yakıt alım sözleşmelerinde teslim takvimi ve kalite özellikleri belirlenmelidir.
- Kira sözleşmeleri: Öğrenci kiralarında kefilin sorumluluk süresi ve tutarı, depozito ve eşya listesi yazılı olarak kayda geçirilmelidir.
Sözleşmenin Feshi ve Dönme
Karşı tarafın borcunu ifa etmemesi hâlinde alacaklı, önce uygun bir süre vererek ifayı isteyebilir; süre sonunda da ifa edilmezse ya ifadan ve gecikme tazminatından vazgeçerek sözleşmeden dönebilir ya da ifa ile birlikte zararının giderilmesini talep edebilir. Sürekli sözleşmelerde ise fesih, ileriye etkili sonuç doğurur. Fesih ya da dönme beyanının yazılı ve ispatlanabilir biçimde yapılması, özellikle noter aracılığıyla gönderilmesi önerilir. Haksız bir feshin karşı tarafa tazminat hakkı doğurabileceği de unutulmamalıdır.
Sözleşme İncelemesinde Dikkat Edilecekler
İmzalanmadan önce bir sözleşmede tarafların doğru tanımlanması, edimlerin açık ve ölçülebilir yazılması, ödeme koşulları, teminatlar, yetkili mahkeme ve uyuşmazlık çözüm yolu kontrol edilmelidir. Erzurum'da sık rastlanan, matbu sözleşmelerin yerel koşullara uyarlanmadan kullanılmasıdır. Tek bir sayfalık bir ek protokol, aylar sürecek bir davayı önleyebilir. Taşınmaz satış vaadi gibi bazı sözleşmeler için ise kanunun öngördüğü resmî şekle uyulmazsa sözleşme geçersiz olabilir.
Tüketici Sözleşmelerinin Özellikleri
Taraflardan biri tüketici olduğunda, sözleşme Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un koruyucu hükümlerine tabi olur. Mesafeli satışlarda cayma hakkı, taksitli satışlarda bilgilendirme yükümlülüğü, ön ödemeli konut satışlarında özel şartlar ve haksız şart denetimi, standart sözleşmelerdeki tüketici aleyhine hükümlerin geçersiz sayılmasına yol açabilir. Erzurum'da konut projelerinden daire alan tüketiciler, kış sezonu için paket tur satın alan ziyaretçiler ve internetten kayak ekipmanı kiralayanlar bu korumadan yararlanır. Belirli bir tutarın altındaki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetine, üzerindekiler için ise arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesine başvurulur; Erzurum Adliyesi'nde tüketici mahkemesi bulunur.
Erzurum'dan Gelen Sorular
Müteahhit kışı gerekçe göstererek teslimi bir yıl geciktirdi; tazminat isteyebilir miyim?
Bu, sözleşmede kış dönemine ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına ve gecikmenin gerçekten hava koşullarından kaynaklanıp kaynaklanmadığına bağlıdır. Sözleşme metni ve iş programı birlikte incelenmelidir.
Kira sözleşmesine kefil olarak imza attım; sorumluluğum ne kadar sürer?
Kefalet sözleşmesinin geçerliliği için kefilin sorumlu olacağı azami tutarın ve kefalet tarihinin kefilin el yazısıyla yazılması gerekir. Eşin rızası gibi ek şartlar da aranabilir. Erzurum'da öğrenci kiralarında matbu sözleşmelere atılan kefil imzaları, bu şartlar bakımından ayrıca incelenmelidir.
Erzurum'da imzalamak üzere olduğunuz ya da uyuşmazlık yaşadığınız bir sözleşme varsa, metni ilk görüşmede birlikte gözden geçirebiliriz.
