Bulancak'ta çalışma hayatı fındığın etrafında şekillenir. Hasattan sonra fındığın kurutulduğu, depolandığı, kırıldığı ve ticaretinin yapıldığı işletmeler, ilçede önemli bir istihdam alanıdır. Bunlara sahil boyunca gelişen hizmet sektörü, inşaat işleri, market ve mağazalar ile il merkezine gidip gelen kamu çalışanları eklenir. Hasat döneminde ise Bulancak'ın köylerinde mevsimlik tarım işçileri çalışır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Bulancak'ta çalışan işçilere ve faaliyet gösteren işverenlere iş hukuku alanında destek veriyoruz.
Dava Öncesi Zorunlu Durak: Arabuluculuk
Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma ve işe iade gibi taleplerde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru, işçinin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılabilir. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanırsa son tutanak ilam niteliğindedir; sağlanamazsa dava yoluna gidilir. Bulancak kaynaklı iş davalarına bakmakla görevli mahkeme, HSK'nın yargı çevresi düzenlemesine göre belirlenir ve dava açılmadan önce bu husus kontrol edilmelidir; iş mahkemesi kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Giresun Adliyesi'nde ise iş mahkemesi bulunmaktadır. İstinaf mercii Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi'dir.
Fındık İşletmelerinde Çalışanların Sık Sorunları
- Kısa süreli ve tekrarlanan sözleşmeler: Her yıl birkaç ay çalıştırılıp çıkarılan işçilerin çalışma sürelerinin birleştirilip birleştirilemeyeceği kıdem açısından önemlidir.
- Kayıt dışı veya eksik kayıtlı çalışma: Gerçekte çalışılan günlerin SGK'ya bildirilmemesi; bu durumda hizmet tespiti davası açılabilir ve bu dava için hak düşürücü süreler bulunduğu unutulmamalıdır.
- Yoğun dönemde fazla çalışma: Hasat sonrası aylarda uzayan mesailer ve ödenmeyen hafta tatili ücretleri.
- Depo ve yükleme işlerinde kazalar: Çuval taşıma, istifleme ve forklift kullanımı sırasında yaşanan yaralanmalar.
Bahçede Çalışan Mevsimlik İşçiler
Bulancak'ın köylerinde hasatta çalışan işçilerin çoğu, elliden az işçi çalıştıran tarım işletmelerinde çalıştığından İş Kanunu'nun değil Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerine tabidir. Yevmiyenin ödenmemesi, aracı kişinin ücretten haksız kesinti yapması veya çalışma sırasında yaşanan kazalar bu kapsamda talep konusu yapılabilir. İspat güçlüğü, bu dosyaların en büyük sorunudur.
Sahil Sezonunda Çalışanlar
Yaz aylarında Bulancak sahilindeki kafe, restoran ve dükkânlarda çalışan sayısı artar. Bu işlerde çoğu zaman sezonluk ya da kısmi süreli çalışma tercih edilir. Kısmi süreli çalışan işçi de tam süreli çalışan gibi kıdem ve diğer haklara, çalıştığı süreyle orantılı olarak sahiptir. Haftalık kırk beş saati aşan çalışma fazla çalışma sayılır ve zamlı ücretle ödenir. Sezon sonunda iş sözleşmesinin sona ermesi, sözleşmenin belirli süreli olup olmadığına göre farklı sonuçlar doğurur; belirli süreli sözleşmenin objektif bir nedene dayanması gerekir. Ücret bordrosu ve SGK kayıtlarının gerçek çalışma süresiyle uyumlu olup olmadığı, sezon sonunda yaşanan uyuşmazlıklarda ilk bakılacak belgelerdir.
İşe İade: Süreler Kısa
Otuz veya daha fazla işçinin çalıştığı işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçi, geçerli bir sebep gösterilmeden işten çıkarılırsa işe iade talep edebilir. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak gerekir. Bulancak'taki pek çok işletmenin otuzdan az işçi çalıştırdığını hatırlatalım; bu işletmelerde işe iade yolu kapalıdır, ancak kıdem ve ihbar tazminatı hakları devam eder.
Bulancak'tan Gelen Sorular
Fabrikada sigortasız çalıştım; haklarımı nasıl isterim?
Çalıştığınızı tanık, yazışma ve banka kayıtlarıyla ispat ederek hizmet tespiti davası açabilirsiniz. İşçilik alacakları için ise önce arabulucuya başvurulur.
Bulancak'taki iş uyuşmazlığınızda arabuluculuk öncesi hazırlık için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
