Espiye'de çalışma hayatının takvimini fındık belirler. Ağustosta bahçeler hasat için dolar; mevsimlik işçiler, gurbetten tatile gelen aile üyeleri ve köyde yaşayanlar aynı yamaçlarda çalışır. Yılın geri kalanında ise ilçe merkezindeki küçük işletmeler, esnaf, kamu kurumları ve inşaat işleri istihdamın ana kaynağıdır. 2020 ve 2026'daki sellerin ardından yürütülen onarım ve yeniden yapım işleri de ilçede inşaat istihdamını canlı tutmuştur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Espiye'de işçilere ve işverenlere iş hukuku alanında danışmanlık ve dava takibi hizmeti veriyoruz.
Espiye'de Arabuluculuk ve Görevli Mahkeme
İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Espiye Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde arabuluculuk bürosu bulunmaktadır; Espiye'de çalışan veya yaşayan işçiler başvurularını burada yapabilir. Arabuluculuk sonunda anlaşma sağlanamazsa dava açılır. Espiye ve Yağlıdere kaynaklı iş davalarına bakmakla görevli mahkeme, yargı çevresi düzenlemesine göre belirlenir; iş mahkemesi kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Giresun Adliyesi'nde iş mahkemesi bulunmaktadır. Hangi mahkemenin görevli olduğu dava açılmadan önce kontrol edilmelidir. İstinaf mercii Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi'dir.
Bahçede Çalışan Mevsimlik İşçilerin Hakları
Espiye'nin köylerinde hasat yapan işçilerin büyük çoğunluğu, ellinin altında işçi çalıştıran tarım işletmelerinde çalışır. Bu işyerlerinde İş Kanunu uygulanmaz; işçinin hakları Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesi hükümlerine göre belirlenir. Bu çerçevede işçi, kararlaştırılan yevmiyeyi, çalışılan günlerin tam karşılığını ve iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını talep edebilir. Sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:
- İşçiyi getiren aracının yevmiyeden orantısız kesinti yapması veya ödemeyi geciktirmesi.
- Yağmur nedeniyle çalışılamayan günlerin ücretinin kimin tarafından karşılanacağı konusunda anlaşmazlık.
- Barınma ve ulaşım koşullarının sözleşmede kararlaştırılandan farklı olması.
- Eğimli bahçelerde düşme ve yaralanma sonrası tedavi masrafları.
Sel Sonrası İnşaat İşlerinde Çalışanlar
Afet sonrası yürütülen onarım, istinat duvarı ve yol işlerinde çoğu zaman alt işverenler aracılığıyla işçi çalıştırılır. Alt işverenin ücretleri ödememesi hâlinde asıl işveren de belirli koşullarla müteselsilen sorumludur. İnşaat işlerinde iş kazası riski yüksektir; yüksekte çalışma, iş makineleri ve toprak kayması bu riskin başlıca kaynaklarıdır. İş kazası hâlinde SGK'ya bildirim yapılması ve olayın tutanakla kayda geçirilmesi, ileride açılacak tazminat davasının temelini oluşturur.
İş Kazasında İlk Adımlar
İşveren, iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirmekle yükümlüdür. Bildirim yapılmazsa işçinin hakları ortadan kalkmaz; ancak kazanın iş kazası olarak tespiti için ayrıca dava açılması gerekebilir. Espiye'de bahçede veya inşaatta yaralanan işçinin, tedavi gördüğü sağlık kuruluşunda olayın iş sırasında meydana geldiğini belirtmesi ve tanıkların isimlerini kaydetmesi, ileride hem SGK işlemlerinde hem de işverene karşı açılacak tazminat davasında belirleyici olur.
Küçük İşletmelerde Kıdem ve İhbar
Espiye'deki işletmelerin çoğu otuzdan az işçi çalıştırdığından işe iade davası açılamaz. Ancak en az bir yıl çalışmış işçinin kıdem tazminatı ve bildirim süresine uyulmadan çıkarılan işçinin ihbar tazminatı hakkı devam eder.
Espiye'den Gelen Sorular
Yevmiyemi alamadım ve kayıt da yok; ne yapabilirim?
Birlikte çalıştığınız kişilerin tanıklığı, mesajlaşmalar ve ödeme kayıtları delil olarak kullanılabilir. Talebin miktarına göre arabuluculuk ve dava yolu değerlendirilir.
Espiye'deki iş uyuşmazlığınızda arabuluculuk öncesi hazırlık için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
