Sigorta poliçesinin değeri, hasar gerçekleştiği gün anlaşılır. Hakkari'de bu gün çoğu zaman bir kış sabahı, buzlanmış bir virajda, çatısı kar yükü altında çöken bir ahırda ya da telef olan bir sürünün başında gelir. Sigorta şirketi ise hasarı kendi bakış açısıyla değerlendirir: kış lastiği takılı mıydı, ahır projeye uygun muydu, hayvanlar kayıtlı ve küpeli miydi? Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Hakkari'de sigortalılara, zarar görenlere ve gerektiğinde sigorta şirketlerine karşı rücu talebiyle muhatap olan kişilere hukuki destek veriyoruz.
Hakkari'de Sigorta Uyuşmazlıklarının Kaynağı
İlin sigorta dosyaları, coğrafyanın ve ekonomik hayatın izini taşır. Dağ yollarında yaşanan kazalar kasko ve zorunlu trafik sigortası dosyalarını; hayvancılıkla geçinen aileler devlet destekli tarım sigortası kapsamındaki hayvan hayat poliçelerini; konut ve işyeri sahipleri kar yükü, sel, heyelan ve yangın teminatlarını gündeme getirir. Esendere Sınır Kapısı'na yük taşıyan nakliyeciler bakımından ise emtia ve taşıyıcı sorumluluk sigortaları önem kazanır. Hakkari'de bunlara bir de deprem riski eklenir; zorunlu deprem sigortası yaptırılmamış konutlarda hasar hâlinde sigorta güvencesinden yararlanılamayacağı hatırlanmalıdır.
Kasko Reddi: Kış Koşulları ve Kusur Tartışması
Kasko dosyalarında sigorta şirketlerinin en sık ileri sürdüğü ret gerekçeleri, poliçede teminat dışı bırakılan hâller ve sürücünün ağır kusuruna dayanır. Alkollü araç kullanma, ehliyetsiz sürücü ya da aracın ruhsatına aykırı kullanımı gibi gerekçeler, poliçe şartlarına göre değerlendirilir. Hakkari'de buna ek olarak kar zinciri ya da kış lastiği kullanılmadığı, kapalı olduğu duyurulan bir yola çıkıldığı gibi itirazlar da gündeme gelir.
Bu tür ret kararlarında poliçe genel ve özel şartları, kazanın gerçekleşme biçimi ve ret gerekçesi ile hasar arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı incelenir. Örneğin kış lastiği eksikliği ileri sürülse bile kazanın buna bağlı olarak gerçekleştiği gösterilemiyorsa, ret gerekçesi tartışmaya açıktır. Eksper raporuna itiraz edilmesi ve aracın onarım bedeli ile piyasa değerinin bağımsız biçimde belirlenmesi de dosyanın seyrini değiştirebilir.
Hayvan Hayat Sigortası ve Tarım Poliçeleri
Hakkari'nin yayla ve mera ekonomisinde sürü, çoğu ailenin en değerli varlığıdır. Devlet destekli tarım sigortası sistemi içinde düzenlenen büyükbaş ve küçükbaş hayvan hayat poliçelerinde, tazminat için hayvanın kayıt sisteminde tanımlı olması, küpe numarasının poliçeyle uyuşması ve ölümün veteriner raporuyla belgelenmesi aranır. Yayla döneminde ya da kar fırtınasında yaşanan toplu ölümlerde, hayvanların leşinin muayene edilememesi ve kulak küpesinin kaybolması gibi pratik sorunlar, başvurunun reddine yol açabilir. Bu nedenle olayın hemen ardından muhtarlık ve veteriner tutanağı alınması, fotoğraf ve konum kaydı tutulması gerekir.
Sigorta Tahkim Komisyonu mu, Mahkeme mi?
Sigorta şirketi ile yaşanan uyuşmazlıklarda iki yol bulunur: mahkemede dava açmak ya da şirket Sigorta Tahkim Komisyonu'na üyeyse komisyona başvurmak. Komisyona gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalı; şirketin on beş gün içinde cevap vermemesi ya da talebi reddetmesi hâlinde tahkim yolu açılır. Tahkim yargılaması genellikle mahkemeye göre daha kısa sürer ve başvuru elektronik ortamda yapılabilir; bu, Hakkari'de yaşayan ve İstanbul'daki bir komisyona fiziken gitmesi zor olan sigortalılar için önemli bir kolaylıktır.
Mahkeme yolu seçilirse, Hakkari'de ayrı bir tüketici ya da asliye ticaret mahkemesi bulunduğu teyit edilmediğinden, uyuşmazlığın niteliğine göre asliye hukuk mahkemesi ilgili sıfatla görev yapar. Hakkari merkez, Yüksekova, Şemdinli ve Çukurca adliyelerinde asliye hukuk mahkemesi bulunur; kararlara karşı istinaf Van Bölge Adliye Mahkemesindedir. Sigorta sözleşmesinden doğan taleplerde zamanaşımı, alacağın muaccel olmasından itibaren iki yıl ve her hâlde rizikonun gerçekleşmesinden itibaren altı yıldır.
Rücu Davaları: Sigorta Şirketi Size Dönerse
Zorunlu trafik sigortası zarar görene ödeme yaptıktan sonra, bazı durumlarda kendi sigortalısına rücu edebilir. Alkollü ya da ehliyetsiz sürüş, aracın teknik muayenesiz veya yük ve yolcu sınırını aşarak kullanılması bu durumların başında gelir. Hakkari'de köy yollarında aşırı yüklü kamyonet ve minibüslerle yaşanan kazalar, sürücülerin ve araç sahiplerinin yıllar sonra yüksek tutarlı rücu talepleriyle karşılaşmasına yol açabilir. Bu davalarda rücu sebebinin poliçe ve mevzuatla örtüşüp örtüşmediği ve kazayla illiyet bağı mutlaka incelenmelidir.
Hakkari'den Sorular
Ahırımın çatısı kar yüzünden çöktü; konut poliçem bunu karşılar mı?
Bu, poliçede kar ağırlığı teminatı olup olmadığına ve ahırın sigorta konusu yapılara dahil edilip edilmediğine bağlıdır. Poliçe ve ekleri birlikte incelenmelidir.
Eksper raporunu kabul etmiyorum; ne yapabilirim?
Rapora yazılı olarak itiraz edilebilir; anlaşma sağlanamazsa tahkim ya da dava aşamasında bağımsız bilirkişi incelemesi istenebilir.
Hakkari'de sigorta şirketiyle bir uyuşmazlık yaşıyorsanız, poliçenizi ve ret yazısını Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile birlikte inceleyerek atılacak adımları belirleyebiliriz.
