Rize'de bir sigorta poliçesinin gerçekten ne işe yaradığı, çoğu zaman ilk büyük sağanakta anlaşılır. Dere taşar, bodrum katları su basar, sahil yolunda park edilmiş araçlar sel suyuna kapılır, yamaçtaki ev kayan toprağın altında kalır. Sigortalı ilk kez o gün poliçesini okur ve hangi risklerin teminat dışında bırakıldığını, muafiyetin ne kadar olduğunu, eksper raporunun neye göre hazırlandığını öğrenir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Rize'de sigortalılar ve zarar görenler adına sigorta şirketlerine başvuru, tahkim ve dava süreçlerini yürütüyoruz.
Sel ve Heyelan Hasarlarında Konut ve İşyeri Sigortası
Zorunlu deprem sigortası, adından da anlaşılacağı gibi esas olarak depremi ve depremin doğrudan sonucu olan zararları kapsar. Rize'de çok daha sık yaşanan sel, su baskını ve yer kayması riskleri ise genellikle isteğe bağlı konut ve işyeri poliçelerinde ek teminat olarak yer alır. Poliçede bu teminatların bulunup bulunmadığı, teminat limitleri, muafiyet oranı ve yapının ruhsat durumunun teminata etkisi, hasar sonrası çıkan uyuşmazlıkların merkezindedir. Sigorta şirketi, yapının dere yatağında olması, ruhsatsızlığı ya da sigortalının bildirmediği önceki hasarlar gibi gerekçelerle ödemeden kaçınabilir; bu gerekçelerin poliçe ve kanun karşısında geçerli olup olmadığı ayrı ayrı incelenmelidir.
Hasarın ardından sigortalının ilk yükümlülüğü, zararı sigorta şirketine gecikmeden bildirmek ve zararın artmasını önlemek için makul önlemleri almaktır. Eksper incelemesinden önce zararlı eşyanın atılmaması, fotoğraf ve videoyla kayıt yapılması, belediye ve AFAD tutanaklarının alınması, sonraki itirazlarda belirleyici olur.
Kasko ve Trafik Sigortası
- Kasko: Sel suyunda kalan, üzerine taş ya da ağaç düşen araçlarda teminatın kapsamı ve aracın pert sayılıp sayılmayacağı tartışılır. Ağır hasarlı araçlarda rayiç değerin belirlenmesi sık uyuşmazlık konusudur.
- Zorunlu trafik sigortası: Kusurlu aracın karşı tarafa verdiği zararlar poliçe limitleri dahilinde karşılanır; sigortaya yazılı başvurudan sonra on beş gün içinde ödeme yapılmazsa tahkim ya da dava yoluna gidilebilir.
- Değer kaybı: Kaza sonrası araçta oluşan değer kaybı, kusurlu tarafın trafik sigortasından talep edilebilir.
- Rücu: Kasko şirketinin sigortalısına ödediği tutarı kusurlu taraftan geri istemesi; sürücünün alkollü olması gibi hâllerde trafik sigortacısının kendi sigortalısına rücu etmesi.
Tarım Sigortası ve Çay Bahçeleri
Rize'nin asıl sermayesi çay bahçeleridir. Don, dolu, sel ya da heyelan nedeniyle bahçede oluşan zararlar, devlet destekli tarım sigortası sistemi kapsamında yaptırılmış bir poliçe varsa bu poliçeye göre değerlendirilir. Hangi risklerin ve hangi ürün aşamalarının teminata dahil olduğu poliçe türüne göre değişir; bu nedenle hasar bildirimi öncesinde poliçenin özel şartlarının okunması gerekir. Hasar tespitine itiraz süreleri kısadır ve tespitin bahçede, zarar izleri kaybolmadan yapılması önemlidir. Sigortası olmayan bahçelerde ise zarar bir üçüncü kişinin ya da idarenin kusurundan doğmuşsa, onlara karşı tazminat yolu değerlendirilir.
Hayat, Sağlık ve Kredi Bağlantılı Sigortalar
Konut ya da taşıt kredisiyle birlikte yaptırılan hayat sigortalarında, kredi borçlusunun ölümü veya maluliyeti hâlinde sigorta şirketinin bankaya ödeme yapması beklenir. Uygulamada en sık itiraz, sigortalının poliçe öncesinde var olan bir hastalığı bildirmediği gerekçesiyle ödemenin reddedilmesidir. Bu durumda beyan formunun içeriği, sigortalıya hangi soruların sorulduğu ve hastalığın gerçekten önceden bilinip bilinmediği incelenir. Gurbetteki çocukların, Rize'de yaşayan anne babası için yaptırdığı özel sağlık poliçelerinde ise kapsam dışı bırakılan tedaviler ve provizyon retleri uyuşmazlık konusu olur.
Sigorta Tahkim Komisyonu mu, Mahkeme mi?
Sigorta şirketinin Sigorta Tahkim Komisyonu sistemine üye olması hâlinde, sigortalı ya da zarar gören uyuşmazlığı mahkeme yerine komisyona taşıyabilir. Komisyon yargılaması çoğu zaman daha kısa sürer ve dosya üzerinden yürütülür; belirli bir tutarın altındaki uyuşmazlıklarda verilen kararlar kesindir, üzerindeki kararlara karşı itiraz ve istinaf yolları açıktır. Başvurudan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış olması gerekir. Mahkeme yolu tercih edilirse, sigortalı tüketici sıfatı taşıyorsa tüketici davalarına bakan mahkeme, ticari bir poliçe söz konusuysa ticari davalara bakan mahkeme görevli olur. Rize'de bu mahkemelerin hangi adliyede ve hangi sıfatla görev yaptığı dosya hazırlanırken kontrol edilmelidir.
Rize'den Sorular
Bodrumu su bastı; sigorta şirketi teminat dışı diyor. Ne yapabilirim?
Poliçe genel ve özel şartları, ek teminatlar ve red gerekçesi birlikte incelenmelidir. Gerekçe yerinde değilse önce şirkete yazılı itiraz, ardından tahkim ya da dava yoluna gidilebilir.
Eksper raporu gerçek hasarı yansıtmıyor; itiraz edebilir miyim?
Eksper raporu sigortalıyı bağlamaz. Bağımsız bir değerlendirme ve delil tespiti yaptırılarak raporun hatalı olduğu tahkim veya mahkeme önünde ileri sürülebilir.
Rize'de sigorta şirketiyle yaşadığınız uyuşmazlığı poliçe ve hasar belgeleriyle birlikte ilk görüşmede değerlendirebiliriz.
