Antakya'nın esnafı, depremden önce birbirine vadeli çek ve senetle mal satan, güvene dayalı bir ticaret ağının parçasıydı. Kuyumcular, kumaşçılar, tatlıcılar ve lokantalar arasında dolaşan bu kâğıtların önemli bir kısmı, işyerleri yıkıldıktan sonra karşılıksız kaldı. Bugün Antakya'daki icra dosyalarının büyük bölümü bu dönemin izlerini taşıyor; yanlarına kira alacakları ve yıkılan evler için ödenmeye devam eden krediler eklendi. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Antakya'da alacaklı ve borçluların icra süreçlerini takip ediyoruz.
Antakya'da Takip ve Şikâyet
Antakya'daki icra takipleri Hatay Adliyesi bünyesindeki icra dairelerinde yürütülür. İcra memurunun işlemlerine karşı şikâyet, itirazın kaldırılması ve tahliye talepleri Hatay icra mahkemesine yapılır. Borçlu başka bir şehre taşınmışsa, haciz işlemleri talimat yoluyla o şehrin icra dairesine yaptırılabilir.
Çek ve Senet: Beş Günlük Süre
Kambiyo senetlerine dayalı takiplerde borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde borca ve imzaya itiraz edebilir. Bu süre çok kısa olduğundan, depremden sonra adresi değişen Antakya esnafı için tebligatın usule uygun yapılıp yapılmadığı önemli bir tartışma konusudur. Enkaz hâlindeki bir işyeri adresine yapılmış tebligat ya da tanınmayan bir kişiye teslim edilmiş evrak, usulsüz tebligat şikâyetiyle tartışılabilir.
Alacaklı tarafındaki esnaf için ise borçlusunun hangi şehirde yeniden iş kurduğunu tespit etmek ilk adımdır. Ticaret sicili, vergi ve SGK kayıtları bu konuda bilgi verebilir.
Yıkılan Ev, Süren Kredi
Antakya'da evi yıkılan pek çok kişinin hâlâ ödemeye devam ettiği bir konut kredisi var. Kredi sözleşmesi konutun yıkılmasıyla kendiliğinden sona ermez. Bununla birlikte şu noktalar incelenmelidir:
- Konut için ödenen zorunlu deprem sigortası tazminatının bankaya mahsup edilip edilmediği,
- Kredi borçlusu vefat ettiyse hayat sigortasının kalan borcu karşılayıp karşılamadığı,
- Bankanın sunduğu yapılandırma ve erteleme seçenekleri,
- İpotekli taşınmazın arsa payı ve yerine yapılacak konuta ipoteğin nasıl taşınacağı.
Haczedilemeyen Mallar
Borçlunun haline uygun evi, mesleğini sürdürmesi için gerekli araç ve gereçler ve zorunlu ev eşyası haczedilemez. Konteyner çarşıda yeniden dükkân açan bir Antakya esnafının tezgâhı, fırını ya da tartısı meslek aracı sayılabilir; bunların haczine karşı icra mahkemesine şikâyette bulunulabilir.
Kira Alacağı ve Tahliye
Antakya'da yükselen kiralar, kira alacağı takiplerini artırdı. Kiracıya gönderilen ödeme emrinde kira borcunun ödenmesi için süre verilir; ödenmezse tahliye için icra mahkemesine başvurulabilir. Kiracının itirazı varsa önce itirazın kaldırılması gerekir. Antakya'da yazılı sözleşme olmadan başlayan kira ilişkilerinde kira bedeli, banka dekontları ve yazışmalarla ispat edilir; bu nedenle ödemelerin elden değil hesap üzerinden yapılması her iki taraf için de güvencedir.
Alacaklı Esnaf İçin Yol Haritası
Antakya'da depremden önce veresiye ya da vadeli satış yapan esnaf, alacaklarını tahsil etmekte zorlanıyor. Takip başlatmadan önce alacağın zamanaşımı süresi, borçlunun hayatta olup olmadığı ve mirasçılarının mirası reddedip reddetmediği kontrol edilmelidir. Borçlu vefat etmiş ve mirasçılar mirası reddetmişse, alacak terekenin tasfiyesi yoluyla takip edilir. Fatura, cari hesap ekstresi ve teslim belgeleri depremde kaybolmuşsa, alacağın varlığı karşı tarafın muhasebe kayıtları ve banka hareketleriyle ortaya konulabilir.
Antakya'dan Sorular
Ödeme emri eski adresime gelmiş, süre geçmiş; ne yapabilirim?
Tebligat usulsüzse, öğrenme tarihinden itibaren şikâyet yoluyla tebliğ tarihinin düzeltilmesi istenebilir ve itiraz hakkı yeniden kullanılabilir.
Antakya'daki icra dosyanızı süre dolmadan birlikte değerlendirelim.
