Antakya, depremden sonra adeta yeniden çiziliyor. Kentin merkezinde yıkılan binaların yerine yeni planlar, yeni yollar ve yeni konut alanları geliyor; Asi'nin iki yakasındaki tarihi doku ise koruma kurallarına uygun biçimde ayağa kaldırılmaya çalışılıyor. Bu süreçte her malikin aklında aynı soru var: eski evimin yerine ne alacağım ve haklarımı nasıl koruyacağım? Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Antakya'da taşınmaz sahipleri, hak sahipleri ve kiracılar için bu sorunun hukuki cevaplarını arıyoruz.
Antakya'da Taşınmaz Davalarının Mercii
Tapu iptal ve tescil, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan davalar asliye hukuk mahkemesinde; kira, kat mülkiyeti ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları sulh hukuk mahkemesinde görülür. Bu mahkemeler Hatay Adliyesi'ndedir. Hak sahipliği, hasar tespiti, imar planı ve yıkım kararları gibi idari işlemlere karşı davalar ise Antakya'daki Hatay idare mahkemelerinde açılır.
Yeni Plan, Eski Parsel
Antakya'nın yeniden planlanan bölgelerinde, eski parsel ile yeni planın öngördüğü düzen her zaman örtüşmüyor. Bir kısım taşınmaz yol ya da kamusal alana ayrılabiliyor, bir kısmının yapılaşma hakkı değişebiliyor. Malik, plan askıya çıktığında itiraz edebilir ve süresinde dava açabilir. Uygulama aşamasında yapılan düzenleme ortaklık payı kesintileri ve yeni parsellerin dağıtımı da ayrıca incelenmelidir. Rezerv alan içinde kalan taşınmazlarda ise malike takas, bedel ya da yeni konut gibi seçenekler sunulabilir; bu seçeneklerin değerlendirilmesi için taşınmazın deprem öncesindeki değeri belgelenmelidir.
Uzun Çarşı ve Tarihi Doku
Antakya'nın tarihi çarşısı ve çevresindeki tescilli yapılarda yeniden yapım, koruma bölge kurulunun onayladığı rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerine bağlıdır. Bu yapıların malikleri için yeniden yapım maliyeti, destek imkânları ve kurul kararlarının süresi önemli konulardır. Kurul kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır. Tescilli bir yapının parçalarının izinsiz sökülmesi ya da yıkılması ise hem cezai hem de hukuki sorumluluk doğurur.
Yıkılan Apartmanın Malikleri
Odabaşı, Akevler, Saraykent ya da Haraparası'ndaki yıkılan bir apartmanın malikleri, yerinde dönüşüm için bir araya gelmek zorundadır. Bu süreçte karşılaşılan başlıca sorunlar şunlardır:
- Vefat eden maliklerin mirasçılarına ulaşmak ve intikal yapmak,
- Müteahhitle yapılacak sözleşmede teslim süresi, cezai şart ve teminatın belirlenmesi,
- Yeni projede dairelerin yeri ve büyüklüğü konusundaki anlaşmazlıklar,
- Katılmak istemeyen maliklerin payları ve çoğunluk kararının hukuki sınırları.
Kira Uyuşmazlıkları
Antakya'da sağlam kalan ya da yeni yapılan konutlar az olduğundan kira ilişkileri gergin bir zeminde kuruluyor. Kira bedelinin tespiti ve tahliye davalarından önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Konut kiralarında yenileme döneminde artış, son on iki aylık tüketici fiyat endeksi ortalamasını aşamaz. Kiralanan konut depremde kullanılamaz hâle geldiyse kira ilişkisi sona erer; peşin ödenen kira ve depozitonun iadesi istenebilir. Antakya'ya geri dönen malikin, kendi konut ihtiyacı nedeniyle kiracısından tahliye istemesi de sık görülen bir başlıktır.
Antakya'dan Sorular
Binamızın yarısı yerinde dönüşümü istemiyor; ne olacak?
Kat malikleri arasındaki çoğunluk kuralları ve azınlıkta kalanların hakları, binanın hukuki durumuna göre değişir. Her somut olayda tapu ve hasar kayıtları birlikte incelenmelidir.
Tescilli evimiz yıkıldı; yerine yeni bir bina yapabilir miyiz?
Tescilli yapılarda yeniden yapım, koruma bölge kurulunun onayladığı projeye göre yapılır. Projenin hazırlanması ve onayı zaman alacağından, mülkiyet sorunlarının bu süreçte çözülmesi işleri hızlandırır.
Antakya'daki taşınmazınızla ilgili bir karar vermeden önce belgelerinizi birlikte inceleyelim.
