Iğdır'da sağlık hizmeti ağırlıklı olarak kamu hastaneleri tarafından verilir; ileri tetkik veya ameliyat gerektiren durumlarda hastalar zaman zaman Erzurum, Van ya da daha büyük merkezlerdeki hastanelere sevk edilir. Bu yapı, tıbbi hata iddialarının yanında sevk kararlarının zamanında verilip verilmediği, ambulans nakillerinde gecikme yaşanıp yaşanmadığı gibi kendine özgü soruları da beraberinde getirir. Kent merkezindeki özel muayenehane, diş kliniği ve laboratuvarlar ise ayrı bir hukuki rejime tabidir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Iğdır'da sağlık hizmetinden zarar gördüğünü düşünen hastalara ve yakınlarına bu süreçlerde destek veriyoruz.
Önce Doğru Yol: İdari Yargı mı, Adli Yargı mı?
Sağlık hukukundaki ilk ve en kritik soru, davanın hangi yargı yerinde açılacağıdır. Zarar bir devlet hastanesinde veya kamuya ait başka bir sağlık kuruluşunda meydana gelmişse, kamu görevlisi hekime doğrudan dava açılamaz; tazminat davası idareye karşı, idari yargıda tam yargı davası olarak açılır. İdare, ödediği tazminat için kusurlu görevliye daha sonra rücu edebilir. Zarar özel bir hastanede, klinikte veya muayenehanede doğmuşsa dava adli yargıda açılır ve hasta ile sağlık kuruluşu arasındaki ilişki çoğu zaman tüketici işlemi niteliği taşıdığından tüketici mahkemesi görevli olabilir. Yanlış yargı yerinde açılan dava, sürelerin kaçmasına neden olabilir.
Tam Yargı Davasının Adımları
Kamu hastanesindeki bir zarar için önce idareye, yani Sağlık Bakanlığı'na bağlı ilgili birime yazılı başvuru yapılarak zararın tazmini istenir. İdare talebi reddederse veya altmış gün içinde cevap vermezse, ret tarihinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır. Başvurunun, idari eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılması gerekir. Iğdır'daki bu davalar, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi yargı çevresindeki yetkili idare mahkemesinde görülür.
Tıbbi Hatanın İspatı
Malpraktis davalarında hekimin veya sağlık kuruluşunun tıp biliminin gerektirdiği özeni gösterip göstermediği bilirkişi raporlarıyla belirlenir. Bu süreçte Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinden alınan raporlar belirleyici olur. Hastanın tüm tıbbi kayıtları, epikriz raporları, ameliyat notları, görüntüleme sonuçları ve e-Nabız kayıtları dava öncesinde eksiksiz toplanmalıdır. Kayıtların sonradan değiştirilmesi riskine karşı, gerekiyorsa mahkemeden delil tespiti istenebilir.
Aydınlatılmış Onam ve Hasta Hakları
Hasta, uygulanacak tedavinin riskleri, alternatifleri ve olası sonuçları hakkında bilgilendirilmeli ve tedaviye onay vermelidir. Komplikasyon tıbben kaçınılmaz olsa bile hastaya bu risk önceden anlatılmamışsa, aydınlatma yükümlülüğünün ihlali nedeniyle sorumluluk doğabilir. Hasta hakları ihlallerinde hastanelerdeki hasta iletişim birimlerine başvuru yapılabilir. Iğdır'da Türkçe dışında bir dil konuşan yabancı hastalar için bilgilendirmenin anlaşılır bir dilde yapılıp yapılmadığı da onamın geçerliliğini etkiler.
Ceza Boyutu
Tıbbi hata sonucu yaralanma veya ölüm meydana gelmişse, taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçundan soruşturma başlatılabilir. Kamu görevlisi sağlık personeli hakkında soruşturma yapılması, ilgili mevzuat uyarınca izin sistemine tabi olabilir. Ceza soruşturmasında alınan bilirkişi raporu, tazminat davasında da önemli bir delil olarak kullanılabilir.
Sevk geciktiği için durumu ağırlaşan hasta için dava açılabilir mi?
Sevk kararının tıbben gerekli olduğu hâlde geç verilmesi veya nakil sürecinde yaşanan aksaklıklar hizmet kusuru oluşturabilir. Bu durumda tam yargı davası yoluyla zararın tazmini istenebilir; gecikmenin zarara etkisi bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Diş Klinikleri, Estetik İşlemler ve Özel Muayenehaneler
Iğdır merkezde hizmet veren özel diş kliniklerinde implant, kanal tedavisi ve protez uygulamalarına ilişkin uyuşmazlıklar, özel sağlık kuruluşlarına karşı açılan davaların önemli bir kısmını oluşturur. Bu işlemlerde hasta ile hekim arasındaki ilişki vekâlet sözleşmesi niteliğindedir; hekim sonuçtan değil, özenli davranmaktan sorumludur. Ancak estetik amaçlı işlemlerde vaat edilen sonuç ve hastanın bilgilendirilme düzeyi daha sıkı denetlenir. Tedaviden önce alınan ücretin, yapılmayan veya yarım bırakılan işlem nedeniyle iadesi de tüketici hukuku kapsamında talep edilebilir. Bu dosyalarda tedavi öncesi ve sonrası röntgenler, ödeme belgeleri ve klinikle yapılan yazışmalar temel delillerdir.
Zamanaşımı ve Süreler
Özel sağlık kuruluşlarına karşı açılacak tazminat davalarında vekâlet sözleşmesinden doğan talepler için genel zamanaşımı süresi uygulanır; olay aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı da gündeme gelebilir. Kamu hastanelerinde ise idareye başvuru süresi kaçırılırsa tam yargı davası açılamaz. Iğdır'da tıbbi müdahale sonrasında şikâyeti olan hastaların, belgeleri gecikmeden toplaması ve hukuki yolu erkenden belirlemesi bu nedenle önemlidir.
Hastane kayıtlarımı nasıl alabilirim?
Hasta, kendisine ait tıbbi kayıtların bir örneğini hastaneden yazılı başvuruyla isteyebilir; e-Nabız sisteminde yer alan kayıtlara da çevrim içi ulaşılabilir. Iğdır'da tedavi gördükten sonra başka bir ile sevk edilen hastaların, her iki hastanenin kayıtlarını da eksiksiz istemesi gerekir.
Iğdır'da bir sağlık hizmeti sonrasında zarar gördüğünüzü düşünüyorsanız, kayıtlarınızı birlikte incelemek ve doğru yolu belirlemek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşebilirsiniz.
