Iğdır'ın yolları, ilin sınır karakterini en somut biçimde gösteren yerlerdir. Dilucu Sınır Kapısı'na giden yolda Nahçıvan'a yük taşıyan tırlar, Doğubayazıt yönünden gelen yolcu otobüsleri, Tuzluca üzerinden Kars'a uzanan virajlı güzergâh ve Aras ovasının tarla yollarında ilerleyen traktörler aynı ağda buluşur. Yabancı plakalı araçların sık görüldüğü bu trafikte bir kazanın ardından kime ve hangi sigortaya başvurulacağı her zaman açık değildir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Iğdır'da trafik kazası geçiren kişilerin ve yakınlarının tazminat süreçlerini takip ediyoruz.
Kazadan Hemen Sonra
Yaralanmalı veya ölümlü bir kazada kolluk tutanak düzenler; yalnızca maddi hasarlı kazalarda taraflar kaza tespit tutanağını kendileri doldurabilir. Fotoğraflar, tanık iletişim bilgileri ve araç kamerası kayıtları kusur tespitinde belirleyicidir. Ağır vasıtaların karıştığı kazalarda takograf kayıtları ve sürücünün çalışma süreleri de incelenmelidir. Hastanede tutulan ilk muayene kayıtları ve epikriz raporları, ileride yapılacak maluliyet değerlendirmesinin temelini oluşturur.
Sigorta Şirketine Başvuru
Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminat talepleri için dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir. Sigorta şirketi başvurudan itibaren on beş gün içinde ödeme yapmaz veya talebi reddederse, zarar gören kişi dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir. Başvuruya kaza tutanağı, sağlık raporları, araç bilgileri ve hasar belgeleri eklenmelidir. Eksik belge, sürelerin işlemeye başlamasını geciktirebilir.
Yabancı Plakalı Araçların Karıştığı Kazalar
Nahçıvan, Azerbaycan veya İran plakalı bir aracın karıştığı kazada, aracın Türkiye'de geçerli bir sigortası olup olmadığı ilk araştırılacak konudur. Uluslararası Yeşil Kart sistemine dâhil ülkelerden gelen araçların taleplerinde Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu, yeşil kartı olmayan yabancı araçların sınır kapısında yaptırdığı sınır trafik sigortasında ise ilgili sigorta şirketi muhatap olur. Hiç sigortası bulunmayan ya da kaçan bir aracın verdiği bedensel zararlarda Güvence Hesabı'na başvurulabilir. Bu ayrım, başvurunun doğru muhataba yapılması için önemlidir.
Tarım Araçları ve Kırsal Yollar
Hasat döneminde traktör ve römorkların ana yollara çıkması, Iğdır'daki kazaların önemli bir kısmının arka planını oluşturur. Traktörler de zorunlu trafik sigortasına tabidir; römorkta yolcu taşınması ise hem kusur hem de tazminat hesabında tartışma konusu olur. Işıksız seyreden tarım aracına arkadan çarpma kazalarında kusur dağılımı, bilirkişi raporu ve Adli Tıp değerlendirmesiyle belirlenir.
Hangi Tazminatlar İstenebilir?
- Araç hasarı ve değer kaybı: Onarım bedeli ile kazanın aracın piyasa değerinde yarattığı düşüş.
- Tedavi giderleri ve iş göremezlik: Geçici ve sürekli iş göremezlik nedeniyle kaybedilen kazanç; maluliyet oranı yetkili sağlık kurulu raporuyla belirlenir.
- Destekten yoksun kalma: Ölümlü kazalarda, ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk ve diğer yakınların tazminatı.
- Manevi tazminat: Yaralanan kişi veya ölenin yakınları için; sigorta poliçesi kapsamında değildir, doğrudan sürücü ve işletene karşı istenir.
Trafik kazasından doğan tazminat talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde kazadan itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; olay suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir.
Iğdır'da Kazanın Ceza Boyutu
Yaralanmalı bir trafik kazası aynı zamanda taksirle yaralama, ölümlü bir kaza ise taksirle öldürme soruşturmasını başlatır. Soruşturma, kazanın gerçekleştiği yere göre Iğdır, Tuzluca veya Aralık'taki başsavcılık birimlerince yürütülür. Taksirle yaralama suçunun basit hâli şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır; uzlaşma görüşmeleri tazminat ödenmesiyle birlikte ele alınabilir. Ceza dosyasında alınan kusur raporu ile hukuk dosyasındaki kusur tespiti arasında fark çıkabileceğinden, iki dosyanın birlikte takip edilmesi tutarlı bir sonuç için önemlidir. Kazaya karışan sürücü yabancı uyrukluysa, ifade ve uzlaştırma aşamalarında tercüman bulundurulması ve sürücünün Türkiye'den ayrılmadan önce adresinin dosyaya geçirilmesi, ileride tazminat talebinin muhatabını belirlemek bakımından kolaylık sağlar. Iğdır'da ağır yaralanmalı kazalarda maluliyet tespiti için kişinin Erzurum gibi daha büyük merkezlerdeki hastanelere sevk edilmesi de zaman zaman gerekebilir.
Kaza sonrası sigorta düşük teklif verdi; kabul etmeli miyim?
Sigorta şirketinin teklifini kabul edip ibraname imzalamadan önce, teklifin maluliyet oranına, gelir kaybına ve bakıcı giderlerine göre doğru hesaplanıp hesaplanmadığı incelenmelidir. Ödenen tutarın gerçek zararı karşılamadığı durumlarda, makbuz niteliğindeki ibranamelere rağmen fark talep edilebilir. Iğdır'da kaza geçiren yabancı uyruklu kişiler de aynı haklara sahiptir; tazminat hesabında kendi ülkelerindeki gelirlerinin belgelenmesi gerekir.
Ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken ölenin yaşı, geliri ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler esas alınır. Tarımla geçinen bir aile reisinin gelirinin ispatında çiftçi kayıt sistemi belgeleri, ürün satış faturaları ve destekleme ödemeleri kullanılabilir; Iğdır'da kayıt dışı kalan tarımsal gelirin tanık ve bilirkişi incelemesiyle ortaya konması da mümkündür.
Iğdır'da ya da Tuzluca, Aralık yollarında bir kaza geçirdiyseniz, sigorta başvurusundan önce belgelerinizi birlikte gözden geçirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
