Kars'ta borç ilişkilerinin önemli bir kısmı hayvancılık çevresinde kurulur. Mandıraya süt veren yetiştiricinin ödenmeyen süt bedeli, hayvan pazarında vadeli satılan danaların senetleri, yem ve gübre bayisinin veresiye alacakları, traktör ve tarım aleti kredileri icra dairesinin olağan dosyalarıdır. Şehir merkezinde ise kira alacakları, tüketici kredileri ve esnafın çek-senet takipleri öne çıkar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kars'ta alacaklı ve borçlu tarafında icra takibi ve icra hukuku davalarını yürütüyoruz.
Kars'ta İcra Birimleri
Kars icra dairesi, merkez adliye binasından ayrı olarak Merkez Mahallesi'ndeki ek hizmet binasında çalışır. Kars Adliyesi'nde icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri bulunur; Kağızman, Sarıkamış, Digor, Arpaçay ve Selim adliyelerinde de icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri görev yapar. Takibe itiraz, şikâyet, itirazın kaldırılması ve ihalenin feshi gibi işler icra hukuk mahkemesinde, nafaka ödememe ya da mal beyanında bulunmama gibi icra suçları ise icra ceza mahkemesinde görülür. Takip, Türkiye'deki yetkili herhangi bir icra dairesinden elektronik ortamda başlatılabilir; borçlu yetki itirazında bulunursa dosya yetkili yere gönderilir.
Süt Bedeli ve Hayvan Satışından Doğan Alacaklar
Süt teslimatı çoğu zaman yazılı bir sözleşmeye bağlanmadan, aylık hesap pusulası ya da defter kaydıyla yürütülür. Ödeme aksadığında yetiştiricinin elindeki delil bu kayıtlar, banka hareketleri ve tanıklardır. Alacak belgelendiğinde ilamsız takip başlatılabilir; borçlunun itirazı hâlinde itirazın iptali davası ya da elde uygun belge varsa itirazın kaldırılması yoluna gidilir. İtirazın iptali davası, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Hayvan alım satımında verilen senetler ise kambiyo senedi niteliği taşıyorsa kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip edilir.
Borçlu İseniz: Süreler Kısadır
- İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür.
- Kambiyo senedine dayalı takipte imzaya ve borca itiraz ile şikâyet süresi beş gündür.
- Borcunuz yoksa menfi tespit davası açılabilir; ödeme yapılmışsa istirdat davası gündeme gelir.
- Tebligat köydeki eski adresinize ya da muhtarlığa yapılmış olabilir; usulsüz tebligat şikâyeti, öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde ileri sürülmelidir.
Kars'ta kışın köy yollarının kapanması, tebligatların geç ulaşmasına ve sürelerin farkına varılmadan geçmesine yol açabilir. Tebliğ tarihinin doğru tespit edilmesi, itirazın süresinde sayılıp sayılmayacağını belirler.
Hayvanlar, Tarım Aletleri ve Haczedilmezlik
İcra ve İflas Kanunu, borçlu çiftçinin kendisinin ve ailesinin geçimi için zorunlu olan arazisini, çift hayvanlarını, nakil araçlarını ve zirai alet ve edevatını haczedilemeyecek mallar arasında sayar. Kars'ta bu kural, hayvancılıkla geçinen ailelerde haciz işlemlerinin sınırını belirleyen temel ölçüttür. Haczedilen hayvanın ya da traktörün bu kapsamda kalıp kalmadığı, ailenin büyüklüğü ve gelir kaynakları dikkate alınarak değerlendirilir. Haczedilmezlik şikâyeti, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra hukuk mahkemesine yapılır. Alacaklı açısından ise haciz sırasında hayvanların yeddiemine bırakılması, bakım ve muhafaza giderleri, satışa kadar geçen sürede hayvanların durumu ayrıca planlanmalıdır.
Maaş Haczi ve Kamu Görevlileri
Kars'ta kamu görevlisi ve kamu işçisi oranı yüksektir. Maaş haczinde ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacakları ise önceliklidir ve bu sınırdan farklı değerlendirilir. Aynı maaş üzerinde birden çok haciz varsa sıra kuralı uygulanır. Emekli maaşları kural olarak haczedilemez; borçlunun açık rızası varsa farklı sonuç doğabilir.
Kira Alacakları ve Tahliye Takibi
Kafkas Üniversitesi çevresindeki öğrenci kiralarında ve çarşıdaki işyeri kiralarında ödenmeyen kira için icra yoluyla tahliye takibi başlatılabilir. Ödeme emrine rağmen kira ödenmezse icra hukuk mahkemesinden tahliye istenir. Kira ilişkisinden doğan bazı alacaklarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurma zorunluluğu da göz önünde tutulmalıdır.
İhale ve Satış Aşaması
Haczedilen bir köy evi, tarla ya da hayvan sürüsü satışa çıkarıldığında kıymet takdiri raporu borçlu için de alacaklı için de önemlidir. Kars'ın kırsal taşınmazlarında emsal satış az olduğu için değerin düşük belirlenmesi sık görülür; kıymet takdirine karşı şikâyet, raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde yapılır. İhaleye ilişkin usulsüzlükler ise ihalenin feshi davasıyla ileri sürülebilir. Hayvanların satışında bekleme süresi uzadıkça bakım gideri artar ve hayvanların değeri düşebilir; bu nedenle alacaklının satış talebini gecikmeden yapması ekonomik bir zorunluluktur.
Haciz için evime gelinecek; hayvanlarım alınabilir mi?
Geçiminiz için zorunlu olan hayvanlar haczedilemez. Bunun dışında kalan hayvanlar haczedilebilir. Haciz tutanağına itirazlarınızı yazdırmanız ve süresinde şikâyet yoluna gitmeniz önemlidir.
Sarıkamış'taki borçluya karşı takibi Kars'tan başlatabilir miyim?
Yetkili icra dairesi alacağın türüne ve sözleşmeye göre belirlenir. Borçlunun yerleşim yeri Sarıkamış ise yetki itirazı ihtimali baştan hesaba katılmalıdır.
Kars'taki alacak ya da borç dosyanızı belgelerinizle birlikte değerlendirebilir, izlenecek yolu birlikte belirleyebiliriz.
