Kocaeli'de yabancılar hukuku birbirinden çok farklı insanların hikâyesidir. Yabancı sermayeli bir fabrikaya yönetici olarak gelen mühendis, teknopark bünyesinde çalışan yazılımcı, Gebze Teknik Üniversitesi veya Kocaeli Üniversitesi'nde okuyan öğrenci, sanayi bölgelerinde ya da inşaatlarda çalışan yabancı işçi ve geçici koruma statüsünde ilde yaşayan aileler aynı mevzuatın farklı hükümleriyle karşılaşır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kocaeli'de yaşayan ve çalışan yabancılara, onları istihdam eden işletmelere ikamet, çalışma, sınır dışı etme, vatandaşlık ve taşınmaz edinimi konularında destek veriyoruz.
İkamet İzinleri ve Ret Kararları
İkamet izni başvuruları ve uzatmaları Kocaeli İl Göç İdaresi Müdürlüğü aracılığıyla yürür. Kısa dönem, aile, öğrenci ve uzun dönem ikamet izinlerinin her biri farklı şartlara bağlıdır. Başvurunun reddi, iznin iptali veya uzatılmaması kararlarına karşı idare mahkemesinde dava açılabilir. Adres kaydının güncel tutulmaması, sağlık sigortasının kesintiye uğraması ya da öğrencilik statüsünün sona ermesi, ilde sık karşılaştığımız ret gerekçeleridir. Mevcut izin bitmeden uzatma başvurusu yapmak, yasal kalış süresinin kesintisiz devam etmesi bakımından önemlidir.
Yabancı Personel ve Çalışma İzni
Kocaeli'deki sanayi firmaları, kurulum, bakım ve teknoloji transferi için sık sık yabancı teknik personel çalıştırır. Çalışma izni başvurusu kural olarak işveren tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na yapılır ve izin alınmadan çalışmaya başlanamaz. İzinsiz yabancı çalıştırılması hâlinde hem işverene hem yabancıya idari para cezası uygulanır ve yabancı hakkında sınır dışı etme süreci başlayabilir. Kısa süreli montaj ve servis işleri için gelen personelin hangi statüde çalışacağı, yurt dışındaki ana şirketle yapılan sözleşmeler ve SGK bildirimleri ile birlikte planlanmalıdır. Kocaeli'deki bir şirkette ortak veya müdür olarak görev alacak yabancıların çalışma izni durumu da şirket kuruluşu aşamasında ayrıca değerlendirilmelidir.
Sınır Dışı Etme ve İdari Gözetim
Sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Kanundaki istisnalar dışında dava süresince ve dava sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez. İdari gözetim kararına karşı ise sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Bu süreler son derece kısadır; Kocaeli'de bir denetimde yakalanan ve kendisine karar tebliğ edilen yabancının, belgelerini ve aile bağlarını gösterir bilgileri hızla toplaması gerekir. Türk vatandaşıyla evli olmak, Türkiye'de okuyan çocuklara sahip olmak ya da ülkesine döndüğünde ağır bir risk altında bulunmak, mahkemenin değerlendireceği önemli hususlardır.
Türk Vatandaşlığı
Türk vatandaşlığı genel yoldan, Türk vatandaşıyla evlilik yoluyla veya istisnai yoldan kazanılabilir. Genel yolda belirli süre kesintisiz ikamet; evlilik yoluyla başvuruda ise en az üç yıl süren ve devam eden bir evlilik ile aile birliği içinde yaşama şartı aranır. Başvurunun reddi hâlinde ret gerekçesine erişim ve idari yargı yolu ayrıca değerlendirilir.
Yabancıların ve Yabancı Sermayeli Şirketlerin Taşınmaz Edinimi
Yabancı gerçek kişiler, karşılıklılık ilkesi ve kanuni sınırlamalar çerçevesinde Türkiye'de taşınmaz edinebilir. Gölcük gibi askerî tesislerin bulunduğu bölgelerde askerî yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerine ilişkin sınırlamalar, edinimin mümkün olup olmadığını doğrudan etkiler. Kocaeli'de daha sık karşılaşılan bir durum ise yabancı sermayeli Türk şirketlerinin fabrika arazisi veya depo edinmesidir; bu edinimler ayrı bir izin ve inceleme sürecine tabidir. Satış sözleşmesi imzalanmadan önce bu sürecin işletilmesi gerekir.
Yabancılar Bir Ceza ya da İş Dosyasının Tarafı Olduğunda
Türkçe bilmeyen şüpheli veya sanığa soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında tercüman sağlanır; ifade ve sorgu tutanaklarının tercümesiyle birlikte okunarak imzalanması önemlidir. Bir ceza soruşturması, ikamet izninin iptali ve sınır dışı etme süreciyle eş zamanlı yürüyebileceğinden, iki dosyanın birlikte izlenmesi gerekir. İş kazası geçiren ya da ücreti ödenmeyen yabancı işçi de Türk işçiyle aynı haklara sahiptir; arabuluculuk ve iş mahkemesi yolu ona da açıktır. Geçici koruma altındaki kişilerin ise kayıtlı oldukları ilde ikamet etmesi esastır; Kocaeli'de kayıtlı olup izin almadan başka bir ilde çalışmaya başlamak, statüye ilişkin ciddi sonuçlar doğurabilir.
Yabancıların Sık Sorduğu Sorular
Çalışma iznim iş yerinden ayrılınca ne olur?
Çalışma izni belirli bir işverene bağlıdır. İş ilişkisi sona erdiğinde yeni işveren için yeni başvuru gerekir ve ikamet durumunun da buna göre değerlendirilmesi gerekir.
İş kazası geçirdim ama kayıt dışı çalışıyordum; hakkım var mı?
Kayıt dışı çalışma, iş kazasından doğan hakları ortadan kaldırmaz. Hizmet tespiti ve tazminat talepleri, ikamet durumunuzla birlikte değerlendirilmelidir.
Kocaeli'de ikamet, çalışma izni ya da sınır dışı etme kararıyla ilgili bir sorununuz varsa, süreler dolmadan Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
