Dargeçit'te bir evliliğin sona ermesi, çoğu zaman yalnızca iki kişiyi değil, aynı avluda ya da aynı köyde yaşayan geniş bir aileyi ilgilendirir. Eşler çoğu kez bir köy evinde, kayınpederin arsası üzerinde ya da ailenin ortak tarlalarının arasında hayat kurmuştur. Eşlerden biri iş için İstanbul'a, Batman'a ya da başka bir büyükşehre gitmiş, diğeri çocuklarla Dargeçit'te kalmış olabilir. Paylaşılacak olan bazen bir daire değil; sürü, traktör, tarla ürünü ve düğünde takılan altınlardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Dargeçit'te yaşayan ya da Dargeçit'le bağı süren müvekkillerimize boşanma, velayet, nafaka ve mal rejimi konularında vekillik ediyoruz.
Dava Dargeçit'te mi, Midyat'ta mı Açılır?
Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da davadan önce son altı ay birlikte oturdukları yerde açılabilir. Eşlerden biri Dargeçit'te oturuyorsa dava Dargeçit Adliyesi'nde açılabilir ve aile davalarına bakmakla görevli mahkemede görülür; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu görevi asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla yürütür ve usul değişmez. Eşlerden biri Midyat'a taşınmışsa Midyat Aile Mahkemesi'nde, büyükşehre gitmişse oradaki aile mahkemesinde de dava açılabilir. Kararlara karşı istinaf mercii Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi'dir.
Köy Evi, Sürü ve Tarla Kime Kalır?
- Aileden gelen arazi: Eşlerden birine anne babasından miras kalan tarla kişisel maldır ve paylaşıma girmez. Ancak evlilik içinde ortak emekle bu araziye yapılan yatırımlar için katkı payı istenebilir.
- Evlilikte edinilenler: Evlilik içinde alınan hayvanlar, traktör ve tarım makineleri kural olarak edinilmiş maldır; diğer eş artık değerin yarısı üzerinden katılma alacağı isteyebilir.
- Başkasının arsasına yapılan ev: Kayınpederin arazisine yapılan ev hukuken arazi sahibine aittir; eşin bu eve yaptığı harcamanın iadesi ayrıca talep edilmelidir.
- Ziynet eşyası: Düğünde kadına takılan altınlar kural olarak kadının kişisel malıdır; kocaya ya da ailesine verilip geri alınamadıysa iadesi istenebilir.
Resmî Nikâh Yoksa Çocukların Hakları
Kırsal bölgelerde yalnızca dinî nikâhla kurulan birlikteliklere hâlâ rastlanır. Resmî nikâh olmadan evlilik hukuken doğmadığı için boşanma davası da açılamaz; ancak bu birliktelikten doğan çocukların hakları korunur. Babanın tanıması ya da babalık davasıyla soybağı kurulabilir ve çocuk için nafaka istenebilir. Çocuk adına açılacak babalık davası ile annenin kendi talepleri için süreler farklıdır; bu nedenle beklemeden hareket etmek gerekir.
Velayet, Nafaka ve Koruma Kararı
Mahkeme velayette çocuğun üstün yararını esas alır; okul, sağlık ve günlük bakım düzeni değerlendirilir. Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası tarafların gelirine göre belirlenir; büyükşehirde çalışan eşin kazancı da araştırılabilir. Şiddet ya da şiddet tehlikesi varsa 6284 sayılı Kanun uyarınca koruma tedbiri istenebilir ve bu talep acil hâllerde hızla değerlendirilir.
Sorulanlar
Eşim İstanbul'da çalışıyor, anlaşmalı boşanma için gelmesi gerekir mi?
Anlaşmalı boşanmada eşlerin hâkim önünde iradelerini bizzat açıklaması gerekir; evlilik de en az bir yıl sürmüş olmalıdır. Duruşma günü önceden planlanarak eşin Dargeçit'e ya da davanın görüldüğü yere gelmesi sağlanabilir.
Boşanmadan sonra çocuklarla büyükşehre taşınabilir miyim?
Velayet sahibi ebeveyn yerleşim yerini değiştirebilir; ancak bu taşınma diğer ebeveynin kişisel ilişki hakkını zorlaştırıyorsa, görüşme düzeninin yeniden belirlenmesi gerekebilir. Dargeçit'te kalan ebeveynle çocuğun bağının nasıl sürdürüleceği kararda açıkça düzenlenmelidir.
Dargeçit'te boşanma, velayet ya da nafaka konusunda bir karar vermeden önce durumunuzu birlikte değerlendirip izlenecek yolu konuşabiliriz.
