Dargeçit'te taşınmaz uyuşmazlıkları, ilçenin dağlık yapısı ve Dicle vadisine yakınlığıyla şekillenir. Köylerde tarla, bağ, bahçe ve mera iç içedir; sınırlar çoğu zaman taş duvarlarla ya da eski anlaşmalarla belirlenmiştir. Dicle üzerinde inşa edilen Ilısu Barajı ve Hasankeyf'i de içine alan baraj gölü projesi, bağlantılı yol ve altyapı çalışmalarıyla birlikte bölgede çok sayıda taşınmazın kamulaştırılmasını gerektirdi. Bunlara kadastro tespitleri, hisseli tapular ve hazine ile mera kayıtları eklenir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Dargeçit'te taşınmazı bulunan müvekkillerimize kamulaştırma, kadastro ve tapu davalarında destek veriyoruz.
Kamulaştırma Bedeline İtiraz
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na göre idare önce malikle satın alma yoluyla anlaşmaya çalışır. Anlaşma sağlanamazsa idare, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde bedel tespiti ve tescil davası açar. Bu davada mahkeme bilirkişi heyetiyle taşınmazın değerini belirler; arazinin verimi, sulanabilirliği, üzerindeki ağaç ve yapılar dikkate alınır. Malik, kamulaştırma işleminin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa, tebliğden itibaren otuz gün içinde idari yargıda iptal davası açabilir; Mardin'deki işlemler için Mardin idare mahkemeleri görevlidir ve istinaf mercii Diyarbakır Bölge İdare Mahkemesi'dir.
Kamulaştırmasız El Atma
Bazı durumlarda idare, kamulaştırma işlemini tamamlamadan araziye yol, kanal ya da başka bir yapı yapar. Malik bu durumda el atmanın önlenmesini ya da taşınmazın bedelinin ödenmesini isteyebilir. Dargeçit'in köy yollarında genişletme çalışmaları sırasında tarlaların bir kısmının yola katılması bu tür davalara sık konu olur. Taşınmazın el atılan bölümünün harita mühendisi raporuyla belirlenmesi gerekir.
Kadastro ve Mera Uyuşmazlıkları
- Askı ilanına itiraz: Kadastro tutanaklarına askı süresi içinde itiraz edilebilir; askı ilanından itibaren otuz gün içinde kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemede dava açılmalıdır.
- Kesinleşmiş tutanak: Kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanan itirazlar için on yıllık hak düşürücü süre vardır.
- Mera kaydı: Mera olarak tespit edilen yerler özel mülkiyete konu olamaz; yıllardır ekilen bir tarlanın mera kaydı taşıdığı ortaya çıkarsa tespitin dayanağı incelenmelidir.
- Zilyetlikle tescil: Kadastro görmemiş yerlerde uzun süreli ve çekişmesiz zilyetliğe dayanarak tescil istenebilir; kanuni koşulların her biri tanık ve keşifle ispatlanır.
Hisseli Tapuda Satış ve Önalım
Dargeçit köylerindeki pek çok arazi birden fazla kişi adına paylı olarak kayıtlıdır. Paydaşlardan biri payını yabancı birine sattığında diğer paydaşlar, satışın kendilerine bildirilmesinden itibaren üç ay, her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde önalım hakkını kullanabilir. Bu dava, satış bedelinin ve tapu masraflarının mahkemenin belirlediği süre içinde depo edilmesini gerektirir. Dargeçit'te payını satmak isteyen paydaşın da diğerlerine bilgi vermesi uyuşmazlıkları azaltır.
Tapu İptali ve Harici Satış
Dargeçit köylerinde arazilerin tapu dışında, adi senetle ya da sözlü olarak satıldığı görülür. Bu satışlar geçersizdir; ancak ödenen bedelin iadesi ve bazı hâllerde sebepsiz zenginleşme talepleri gündeme gelir. Hukuki sebebi olmayan bir tescil için tapu iptali ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde açılır.
Sorulanlar
Kamulaştırma bedeli düşük, ne yapabilirim?
Bedel tespiti davasında bilirkişi raporuna itiraz edilebilir, emsal satışlar ve arazinin gerçek verimi gösterilebilir. Karar istinaf incelemesine de götürülebilir.
Dargeçit'teki taşınmazınızla ilgili bir kamulaştırma, kadastro ya da tapu sorunu varsa, belgelerinizi birlikte inceleyerek izlenecek yolu belirleyebiliriz.
